IV SA/Wr 263/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Asesor WSA Ewa Kamieniecka ( spraw. ) Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Dowódcy Ś. Okręgu Wojskowego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku operacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] J. odmówił przyznania majorowi rezerwy T. H. dodatku operacyjnego w wysokości 2 % uposażenia bazowego z tytułu pełnienia całodobowej służby oficera dyżurnego jednostki wojskowej w latach [...]. Ustalono, że zainteresowany pełniący służbę w Składzie Materiałowym J. nie wykonywał zadań w zakresie całodobowej służby dyżurnej przewidzianej dla żołnierza zawodowego pod pozycją 207 Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W tamtejszej jednostce nie obowiązywała bowiem zasada pełnienia całodobowej służby dyżurnej. Czynności te żołnierze zawodowi wykonywali łącznie ze służbą na określonym stanowisku pracy do godz. 1500. Natomiast w pozostałych godzinach żołnierze pełniący tę służbę przebywali w domu pod "telefonem". Brak jest również dowodu, który wskazywałby, że w czasie dyżuru "pod telefonem" w domu zainteresowany wzywany był do jednostki wojskowej celem sprawowania obowiązków oficera dyżurnego. W odwołaniu od decyzji zainteresowany zarzucił, że polecenie pełnienia służby w sposób inny niż to jednoznacznie precyzuje Regulamin jest próbą bezprawnego ominięcia zawartych w nim treści. Regulamin nie dopuszcza do samodzielnej zmiany wynikających z niego uregulowań na żadnym szczeblu dowodzenia. W jednostce do chwili ukazania się nowego rozkazu organizacyjnego była pełniona służba oficera dyżurnego zgodnie z obowiązującym Regulaminem bez dodatkowych "udziwnień", czego dowodem są archiwalne tomy rozkazów dziennych. Zainteresowany wskazał, że wielokrotnie kontrolował tok pełnienia służby wartowniczej, bezpieczeństwo magazynu broni oraz przyjmował sygnały osiągania wyższych stanów gotowości bojowej zamiast spokojnie siedzieć w domu i czekać na telefon. Ponadto wielokrotnie na polecenie przełożonego dokonywał kontroli. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z zebranych materiałów dowodowych wynika, że służba oficera dyżurnego osiągania wyższych stanów gotowości bojowej w Składzie Materiałowym w J. pełniona była na terenie jednostki wojskowej od godziny 730 do godz. 1500 i od godz. 1930 do godz. 2030. W pozostałym okresie doby żołnierz przebywał w domu i tylko w niektórych przypadkach przebywał w dodatkowym okresie czasu na terenie jednostki wojskowej ( np. w czasie kontroli warty, czy też zabezpieczenia pomieszczeń służbowych ). Nastąpiło niewłaściwe zaszeregowanie wykonywania powyższych obowiązków służbowych jako pełnienie służby oficera dyżurnego. Zgodnie bowiem z Regulaminem Ogólnym Sił Zbrojnych RP oficer dyżurny powinien zapewnić dowódcy ciągłość dowodzenia ( organizowania ) i kontroli jednostki wojskowej ( pkt 183 ), oficer dyżurny jest uzbrojony w broń etatową z przysługująca amunicją ( pkt 192 ), służby wewnętrzne pełnione są w wydzielonych i odpowiednio urządzonych oraz wyposażonych pomieszczeniach ( pkt 202 ). Powyższe wymagania wykluczają możliwość pełnienia tej służby w domu, jak to miało miejsce w przypadku zainteresowanego. Fakt przebywania w pozostałym okresie doby w domu nie można zdefiniować jako pełnienie służby oficera dyżurnego jednostki wojskowej, ale jako pełnienie dyżuru "pod telefonem" w godzinach od 1500 do 1930 i od godz. 2030 do 700 oraz w miejscu wykonywania obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego od godz. 830 do 1500. Taki tok pełnienia służby nie upoważnia do przyznania dodatku, ponieważ dodatek przysługuje za każdą pełnioną całodobowo służbę dyżurną przewidzianą dla żołnierza zawodowego w Regulaminie Ogólnym Sił Zbrojnych RP. W skardze na decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, tj. Regulaminu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. Skarżący całodobowo pełnił służbę stosując się do poleceń przełożonego w miejscu pracy bądź w domu "pod telefonem", chociaż ta forma pełnienia służby kolidowała z Regulaminem. Związane to było z koniecznością natychmiastowego przybycia do jednostki na każde wezwanie warty bądź przełożonego. Do chwili ukazania się nowego rozkazu organizacyjnego była pełniona służba oficera dyżurnego zgodnie z obowiązującym Regulaminem bez dodatkowych "udziwnień", czego dowodem są archiwalne tomy dzienników rozkazów. Skarżący podnosi, że jedynie z telefonu w pomieszczeniu oficera dyżurnego można było składać w godzinach wieczornych odpowiednie meldunki przełożonym. Tam też należało odbierać stosowne dyspozycje i sygnały, których czas przekazywania nie był wcześniej ustalany. Ponadto z uwagi na konieczność stałego pozostawania w gotowości do natychmiastowego stawienia się w jednostce po godzinie 15 - tej, bądź też tam przebywania skarżący nie mógł poświęcić czasu rodzinie, ani też w żaden inny sposób dysponować nim wedle własnego uznania, jak czasem wolnym od zadań służbowych. Według skarżącego argumentacja organów świadomie zmierza do uniknięcia ponoszenia skutków finansowych całkowicie ignorując postanowienia § 24 rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. W odpowiedzi na skargę Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Oprócz całodobowych służb przewidzianych Regulaminem dowódca ( szef ) na podstawie 197 punktu tegoż Regulaminu może również organizować inne służby w zależności od potrzeb i przeznaczenia jednostki, w tym niecałodobowe. Służba oficera dyżurnego osiągania WSGB określona w rozkazie dziennym nr [...] nie jest całodobową służbą dyżurną zdefiniowaną w § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2002 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych oraz zasad udzielania czasu wolnego za wykonywanie zadań służbowych poza normalnymi godzinami służby. Brak jest zatem przesłanki całodobowej służby dyżurnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części następuje, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 ). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Dowódcy Ś. Okręgu Wojskowego utrzymująca w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] J., odmawiającą przyznania T. H. dodatku operacyjnego w wysokości 2 % uposażenia bazowego z tytułu pełnienia całodobowej służby oficera dyżurnego jednostki wojskowej w latach [...] - [...]. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy ( tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm. ) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy ( Dz. U. Nr 90, poz. 1005 z późn. zm. ). W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest kwestia przysługiwania skarżącemu dodatku operacyjnego z tytułu służby "oficera dyżurnego czasu osiągania wyższych stanów gotowości bojowej". Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy uposażenie żołnierzy składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków. Żołnierze zawodowi otrzymują dodatki do uposażenia: kwalifikacyjny, specjalny oraz dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej albo miejscem pełnienia służby ( art. 15 ust. 1 powołanej ustawy ). Rodzaje i wysokość dodatków do uposażenia oraz warunki ich przyznawania i wypłacania Minister Obrony Narodowej określił w rozporządzeniu w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. Zgodnie z § 11 pkt 1 rozporządzenia żołnierze otrzymują dodatki za szczególne właściwości lub warunki pełnienia służby wojskowej. Z powyższego przepisu wynika, że dodatki te przyznawane są za służbę w szczególnie trudnych lub uciążliwych warunkach, a więc np. za służbę całodobową. Jednym z tych dodatków jest dodatek operacyjny. Żołnierzowi zawodowemu i żołnierzowi służby nadterminowej przysługuje dodatek operacyjny za każdą pełnioną całodobową służbę dyżurną przewidzianą dla żołnierza zawodowego w "Regulaminie ogólnym Sił Zbrojnych RP" albo "Regulaminie służby na okrętach Marynarki Wojennej RP" w wysokości 2 % uposażenia bazowego ( § 24 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ). Zgodnie z Regulaminem dyżurne służby wewnętrzne, do których należy m. in. służba oficera dyżurnego jednostki, pełnione są w wydzielonych i odpowiednio urządzonych oraz wyposażonych pomieszczeniach ( miejscach ). Natomiast, jak wynika z rozkazów dziennych Kierownika Składu Materiałowego J. z dnia [...]r. oraz z [...]r. służba oficera dyżurnego czasu osiągania wyższych stanów gotowości bojowej pełniona była w dyżurce oficera dyżurnego w godzinach od 730 do 830 oraz od 1930 do 2030, natomiast w pozostałych godzinach oficer dyżurny WSGB wykonywał codzienne obowiązki w miejscu pracy ( w dni robocze od 700 do 730 oraz od 830 do 1500 ) oraz przebywał w miejscu zamieszkania w gotowości do natychmiastowego stawiennictwa na telefoniczne ( ewentualnie przez łącznika ) powiadomienie dowódcy warty. Wobec powyższego należy stwierdzić, że służba oficera dyżurnego czasu osiągania WSGB nie stanowi całodobowej służby dyżurnej, za którą przysługuje stosownie do § 24 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia dodatek operacyjny. Wprawdzie pełniony przez żołnierza zawodowego w miejscu zamieszkania "dyżur przy telefonie" wiąże się z pewnymi ograniczeniami, nie jest to jednak całodobowa służba dyżurna, charakteryzująca się szczególnymi właściwościami lub warunkami jej pełnienia. Nieuzasadniony jest więc zarzut skarżącego odnośnie naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. Przepisy dotyczące uposażeń żołnierzy zawodowych, obowiązujące w latach 2000 - 2001 nie przewidywały również przyznania innego rodzaju wynagrodzenia z tytułu pozostawania przez żołnierza zawodowego "przy telefonie" w miejscu zamieszkania w gotowości do pełnienia służby dyżurnej. Wyjątek stanowili żołnierze zawodowi - lekarze oraz inni żołnierze zawodowi posiadający wyższe wykształcenie i wykonujący zawód medyczny. Stosownie bowiem do § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych warunków i trybu wypłaty wynagrodzenia za wykonywanie czynności zleconych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy ( Dz. U. Nr 90, poz. 1004 ) lekarzom i innym żołnierzom zawodowym wykonującym zawód medyczny, zobowiązanym przez komendanta ( kierownika, dyrektora ) zakładu opieki zdrowotnej do pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych, przysługiwało za każdą godzinę pozostawania w tej gotowości dodatkowe wynagrodzenie. Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.