IV SA/Wr 263/25
WyrokWSA we Wrocławiu2025-08-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, mimo jego kompletnego wyposażenia i sprawnych instalacji, wyklucza możliwość przyznania dodatkowego zasiłku powodziowego na pokrycie kosztów osuszenia pomieszczeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak pozwolenia na użytkowanie budynku nie stanowi przeszkody do przyznania dodatkowego zasiłku powodziowego. Kluczowe jest faktyczne zajmowanie pomieszczeń i prowadzenie w nich gospodarstwa domowego, a nie formalny status prawny budynku. Organy administracji błędnie zinterpretowały przepis, opierając odmowę na przesłankach nie wynikających z ustawy, a także nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do oceny spełnienia przesłanki "zajmowania pomieszczeń".Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dodatkowy zasiłek powodziowy na pokrycie kosztów osuszenia pomieszczeń w domu, który został zalany podczas powodzi we wrześniu 2024 r. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, argumentując, że dom nie był zamieszkały w dniu powodzi, ponieważ nie posiadał pozwolenia na użytkowanie. Skarżący kwestionował tę interpretację, wskazując na faktyczne zajmowanie pomieszczeń i prowadzenie w nich gospodarstwa domowego, mimo braku formalnego pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Dzierżoniów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 3 marca 2025 r. nr SKO 4101/175/2025 w przedmiocie odmowy przyznania dodatkowego zasiłku powodziowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Dzierżoniów z dnia 7 stycznia 2025 r. nr ŚS 4010/1/25.
Przedmiotem skargi P. M. (dalej: skarżący) jest Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 3 marca 2025 r. nr SKO 4101/175/2025 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Dzierżoniów (dalej: Wójt, organ pierwszej instancji) z dnia 7 stycznia 2025 r. nr ŚS.4010/1/25 o odmowie przyznania dodatkowego zasiłku powodziowego.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w dniu 7 listopada 2024 r. złożył wniosek o dodatkowy zasiłek powodziowy, o którym mowa w art. 69 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r., poz. 1473; dalej: ustawa zmieniająca) w celu pokrycia kosztów zużycia energii elektrycznej lub paliwa niezbędnych do osuszenia pomieszczeń pod adresem [...]-[...] M. "ul. [...]".
Decyzją z dnia 7 stycznia 2025 r. wydana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. z 2024 r., poz. 645; dalej: ustawa powodziowa) oraz art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej, a także na podstawie zatwierdzonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "Zasad udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z części 85 – Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. (dalej: Zasady udzielania pomocy finansowej) Wójt odmówił przyznania skarżącemu dodatkowego zasiłku powodziowego w związku z niespełnieniem warunku określonego w art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej. W uzasadnieniu wskazał, że dodatkowy zasiłek powodziowy przysługuje w celu pokrycia kosztów energii elektrycznej lub paliwa niezbędnych do osuszenia pomieszczeń zajmowanych przez rodzinę lub osobę. Tymczasem dom, którego dotyczy wniosek, jest w trakcie budowy, zatem nie powinien być zajmowany przez nikogo.
W odwołaniu skarżący argumentował, że jedynymi przesłankami warunkującymi przyznanie dodatkowego zasiłku powodziowego jest poniesienie kosztów zużycia energii elektrycznej lub paliwa niezbędnych do osuszenia pomieszczeń zajmowanych przez skarżącego. Ustawa nie wymaga w tym względzie spełnienia żadnych innych przesłanek, a jedynie zajmowanie pomieszczeń, co w przypadku skarżącego miało miejsce. Zarzucił, ze organ pierwszego stopnia nie uwzględnił okoliczności faktycznych świadczących o zajmowaniu przez skarżącego pomieszczeń w domu, który uległ zalaniu. Skarżący w dniu powodzi w nim nie mieszkał, ale to nie znaczy, że nie prowadził tam gospodarstwa domowego. Opiekuje się "z doskoku" rodzicami pod adresem [...] i tam na skutek powodzi się ulokował. Wskazał, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, że dom posiadał pełne wyposażenie, w tym wyposażenie kuchenne, pokojowe, meble łazienkowe (w tym m.in. kosmetyki, przybory osobistego użytku), zainstalowany i używany piec CO na pellet, w garażach trzymał 4,5 tony pelletu, miał sprzęt i narzędzia. Dom posiadał pełną i sprawną instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną. Odbiór budowlany był umówiony na październik 2024 r., ale przez powódź i jej skutki nie odbył się.
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu wskazało na ustalenie, że skarżący w okresie poprzedzającym powódź oraz w dniu jej wystąpienia nie mieszkał w budynku położonym w M. przy "ul.[...]". Dom, który uległ zalaniu był przed odbiorem przez organ nadzoru budowlanego i nie miał pozwolenia na użytkowanie, wymaganego art. 59 Prawa budowlanego. Ustalenia te organ odwoławczy ocenił jako bezsporne, potwierdzone przez samego skarżącego. Powołując się na treść art. 5 ust. 1 ustawy powodziowej wyjaśnił, że przyznanie zasiłku powodziowego wymaga zaistnienia dwóch przesłanek: 1) rodzina lub osoba samotnie gospodarująca została poszkodowana w wyniku wystąpienia powodzi, 2) zasiłek powodziowy musi zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Wskazał, że z literalnego brzmienia art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej wynika natomiast, że przez "pomieszczenia zajmowane przez rodzinę/osobę" należy rozumieć pomieszczenia, w których rodzina/osoba poszkodowana w chwili powodzi funkcjonowała i po powodzi funkcjonuje na co dzień, a pomieszczenia te realizują cele mieszkaniowe. Na tej podstawie organ odwoławczy stwierdził, że skoro dom położony w M. przy "ul. [...]" był w dniu powodzi niezamieszkały i nie mógł być zamieszkały, ponieważ skarżący nie posiadł pozwolenia na użytkowanie, to nie można uznać, że był dosłownie zajmowany przez osobę poszkodowaną i w tym domu realizowane były cele mieszkaniowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę Skarżący wniósł o o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na jego rzecz ewentualnych kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi. Zarzucił naruszenie:
1) przepisów art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwie przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organy obu instancji, które niewłaściwie oceniły dowody zgromadzone w aktach sprawy, jak i doszły do nieprawidłowych wniosków, uznając, że nie należy mu się przyznanie zasiłku powodziowego, podczas gdy niewątpliwie wobec jego osoby wystąpiły przesłanki określone w art. 5 ust. 1 ustawy powodziowej oraz art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej, który stanowi, że w 2024 r. zasiłek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy powodziowej dla rodziny lub osoby samotnie gospodarującej , poszkodowanej w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. na terenie objętym stanem klęski żywiołowej, w gminie wskazanej w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy powodziowej jest powiększony o kwotę 1 tys. zł w celu pokrycia kosztów zużycia energii elektrycznej lub paliwa niezbędnych do osuszenia pomieszczeń zajmowanych przez tę rodzinę lub osobę – co oznacza, że jedynymi przesłankami warunkującymi przyznanie tej dodatkowej kwoty zasiłku jest poniesienie kosztów zużycia energii elektrycznej lub paliwa niezbędnych do osuszenia pomieszczeń zajmowanych przez skarżącego.. W konsekwencji ani ten przepis, ani żaden inny nie uzależnia przyznania skarżącemu powiększonej kwoty zasiłku od przesłanki, aby pomieszczenia zajmowane znajdowały się w domu niebędącym w trakcie budowy. W tym zakresie organy rozpoznające sprawę, odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy opierając swoje rozstrzygnięcie na przesłankach innych, niż wynikające z ustawy o pomocy społecznej, co nie może mieć miejsca;
2) przepisów art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wyciągnięcie z materiału dowodowego wniosków z pominięciem zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, ponieważ organy obu instancji nie uwzględniły tego, że zamieszkiwanie pod danym adresem jest niezależne od tego, gdzie prowadzi się gospodarstwo domowe - Skarżący wyraźnie twierdził, przed organem, że w dniu powodzi nie mieszkał w domu, ale to nie znaczy, że nie prowadził tam gospodarstwa domowego, zwłaszcza, że tam przebywał i faktycznie zajmował wszystkie pomieszczenia tego domu (pod adresem "ul. [...] mieszkają jego rodzice, którymi się opiekuje "z doskoku") więc tam również przebywa, a na skutek powodzi musiał się gdzieś ulokować, żeby móc normalnie funkcjonować), co organ zupełnie pominął, a jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, dom Skarżącego posiadał pełne wyposażenie, w tym wyposażenie kuchenne (sprzęt AGD, w tym lodówka i kuchenka, meble, naczynia, garnki, sztućce), wyposażenie pokojowe (komoda, stół, witryna, szafki wiszące w salonie, telewizor), meble łazienkowe (były też kosmetyki, proszki, papier toaletowy, przedmioty osobistego użytku). Ponadto miał już zainstalowany i używany piec CO na pellet, a w garażach, w których trzymał pellet na zimę w ilości 4,5 tony (dom był i musi być ogrzewany), miał również sprzęt w postaci wkrętarek, wiertarek, dwóch zagęszczarek, kompresora, piły spalinowej, spawarki, różnych kluczy. Dom posiadał pełną i sprawną instalację elektryczną. Dom posiadał również sprawną i działającą instalację wodociągową i kanalizacyjną. Co więcej, odbiór budowlany budynku był umówiony na październik 2024 r. a tylko przez powódź i jej skutki się nie odbył. Skoro zatem dom posiadał pełne wyposażenie i oznaki prowadzenia w nim gospodarstwa domowego, to organy nie mogły uznać przeciwnie, a zatem nie mogły Skarżącego pozbawić prawa do wnioskowanego zasiłku;
3) przepisów art. 5 ust. 1 ustawy powodziowej oraz art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej, ponieważ ustawa nie wymaga w tym względzie żadnych innych przesłanek, a jedynie "zajmowania pomieszczeń", co niewątpliwie ma miejsce w sprawie skarżącego. Ponadto powołane przepisy nie wskazują na konieczność zameldowania wnioskodawcy w domu, w którym znajdują się zajmowane pomieszczenia. W tym zakresie organy rozpoznające sprawę, odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy opierając swoje rozstrzygnięcie na przesłankach innych, niż wynikające z powołanych przepisów, co nie może mieć miejsca.
W uzasadnieniu skargi obszernie uzasadnił zarzuty i wnioski skargi.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, czemu nie sprzeciwił się skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Przedmiotową sprawę Sąd rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. z 2024 r., poz. 645; dalej: ustawa powodziowa) oraz art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r., poz. 1473; dalej: ustawa zmieniająca), a także na podstawie zatwierdzonych w dniu 24 października 2024 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "Zasad udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z części 85 – Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. (dalej: Zasady udzielania pomocy finansowej), którymi organy były zobowiązane na podstawie art. 110 ust. 2 u.p.s.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy powodziowej rodzina lub osoba samotnie gospodarująca, w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901, 1693, 1938 i 2760), poszkodowana w wyniku wystąpienia powodzi, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może otrzymać jednorazowy zasiłek powodziowy w kwocie do 2 tys. zł, zwany dalej "zasiłkiem".
Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej - w 2024 r. zasiłek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, dla rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, poszkodowanej w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. na terenie objętym stanem klęski żywiołowej, w gminie wskazanej w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 jest powiększony o kwotę 1 tys. zł w celu pokrycia kosztów zużycia energii elektrycznej lub paliwa niezbędnych do osuszenia pomieszczeń zajmowanych przez tę rodzinę lub osobę. Przepis ten obowiązuje od 4 października 2024 r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 1473, poz. 1717).
Z przywołanych przepisów art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej w związku z art. 5 ust. 1 ustawy powodziowej wynika, że przyznanie dodatkowego zasiłku powodziowego, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej, wymaga spełnienia łącznie następujących warunków:
1) uprawnionymi do zasiłku jest rodzina, czyli osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 u.p.s.) oraz osoba samotnie gospodarująca, czyli osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 9 u.p.s.)
2) rodzina lub osoba samotnie gospodarująca zostali poszkodowani w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., czyli na skutek tej powodzi doznali szkód majątkowych lub utracili, chociażby czasowo, możliwość korzystania z posiadanej nieruchomości lub lokalu (art. 2 ustawy powodziowej)
3) ww. szkoda wystąpiła na terenie objętym stanem klęski żywiołowej, w gminie wskazanej w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy powodziowej
4) celem przyznania zasiłku jest zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej, tj. kosztów zużycia energii elektrycznej lub paliwa na osuszenie pomieszczeń zajmowanych przez tę rodzinę lub osobę.
W sprawie jest bezsporne, że skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatkowego zasiłku powodziowego w celu pokrycia kosztów zużycia energii elektrycznej lub paliwa niezbędnych do osuszania pomieszczeń pod adresem M. "ul.[...]" oświadczając pod groźbą odpowiedzialności karnej, że doznał szkód majątkowych w wyniku powodzi, która miała miejsce w dniu 15-16 września 2024 r. Niespornie też ww. nieruchomość jest położona na terenie objętym stanem klęski żywiołowej w gminie D., co wynika z § 2 pkt 1) lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wykazu gmin, w których są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie (Dz.U. z 2024 r., poz. 1859 ze zm.).
Wedle organów, dom w M. przy "ul. [...]" nie był zajmowany przez osobę poszkodowaną, ponieważ nie był zamieszkały w dniu powodzi i nie mógł być zamieszkały ze względu na brak pozwolenia na użytkowanie w rozumieniu art. 59 Prawa budowlanego. Pomieszczenia te nie realizowały więc celów mieszkaniowych ani w dniu wystąpienia powodzi, ani wcześniej. W konsekwencji nie została spełniona przesłanka warunkująca przyznanie dodatkowego zasiłku powodziowego, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej.
Zdaniem skarżącego, organy obu instancji pominęły ustalenia w sprawie wynikające ze zgromadzonych dowodów, które świadczą o zajmowaniu przez skarżącego spornego budynku przed i w czasie wystąpienia powodzi. Brak pozwolenia na użytkowanie tego budynku w sytuacji jego kompletnego wyposażenia i sprawnych wszystkich instalacji nie wyłącza prawa do przyznania dodatkowego zasiłku powodziowego.
Zagadnieniem spornym w sprawie jest zatem spełnienie przesłanki "zajmowania" pomieszczeń, o której mowa w art. 69 ust. 1 ustawy zmienianej.
Organy obu instancji braku spełnienia tej przesłanki w sprawie w istocie upatrują w braku pozwolenia na użytkowanie domu skarżącego położonego przy "ul.[...]" w M.
Organ dokonał błędnej wykładni art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej uznając, że brak pozwolenia na użytkowanie budynku oznacza niezajmowanie pomieszczeń w rozumieniu tego przepisu przez uprawnionego, co stanowi przeszkodę do przyznania dodatkowego zasiłku powodziowego.
Użyte w art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej przez ustawodawcę pojęcie "pomieszczenia zajmowane" przez rodzinę lub osobę samotnie gospodarującą nie ma ustawowego wyjaśnienia, nie odpowiada żadnej z instytucji prawa cywilnego. Zostało użyte w znaczeniu potocznym, jednak nie może być wątpliwości, że "zajmowanie pomieszczeń" wiąże się wprost z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Wskazuje na to odesłanie z art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej do art. 5 ust. 1 ustawy powodziowej. Skoro zasiłek powodziowy może być przyznany poszkodowanemu prowadzącemu jednoosobowe gospodarstwo domowe, to również przyznanie dodatkowego zasiłku powodziowego musi spełniać ten warunek. Prowadzenie gospodarstwa domowego musi odnosić się do konkretnego miejsca, tj. domu lub lokalu mieszkalnego ze względu na ugruntowane rozumienie tego pojęcia wiązanego z centrum interesów życiowych (art. 25 Kodeksu cywilnego). Wykładnia celowościowa przedmiotowego przepisu prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy było dodatkowe wsparcie finansowe "mieszkańców zalanych terenów, którzy ucierpieli w wyniku powodzi i których mieszkania lub domy wymagają osuszenia, proponuje się ponadto zwiększenie przewidzianego ustawą standardowego zasiłku powodziowego o kwotę 1000 zł brutto. Ta dodatkowa kwota umożliwi wsparcie w zakresie nabycia energii elektrycznej niezbędnej do osuszenia mieszkania czy domu" (uzasadnienie projektu ustawy zmieniającej, druk sejmowy nr X.672, sejm.gov.pl).
Oznacza to, że "zajmowane pomieszczenia" nie jest odrębnym – od wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy powodziowej – i dodatkowym warunkiem przyznania przedmiotowego zasiłku . Dla przyznania prawa do dodatkowego zasiłku powodziowego wystarczy, że pomieszczenia te są w posiadaniu poszkodowanego, który nie jest właścicielem innego domu lub lokalu mieszkalnego. Brak pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego nie wpływa na prawo do dodatkowego zasiłku powodziowego. Skutki użytkowania budynku bez pozwolenia na użytkowanie określa art. 59i Prawa budowlanego. Żadne z nich nie dotyczą zniesienia prawa do posiadania takiego budynku (pomieszczeń).
W tym stanie rzeczy przedstawiona przez organ odwoławczy wykładnia art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej jest nieprawidłowa, a dodatkowo trudna do zrozumienia, skoro prowadzi do wniosku, że poszkodowany ma funkcjonować (przebywać?) w tych pomieszczeniach w chwili powodzi oraz po niej i realizować w nich w tym czasie cele mieszkalne.
Przeprowadzonej wykładni art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej nie da się jednak zastosować w sprawie, ponieważ akta administracyjne nie zawierają żadnych dowodów dokumentujących ustalenia, które przyjęto w sprawie (poza treścią wniosku o dodatkowy zasiłek powodziowy). Nie pozwala to na kontrolę legalności decyzji w zakresie ustaleń faktycznych i przeprowadzonej oceny spełnienia przesłanki zajmowania pomieszczeń (domu położonego w M. przy "ul. [...]"), od której zależy przyznanie dodatkowego zasiłku powodziowego. Na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.
Dodatkowy zasiłek powodziowy winien być kierowany do tych wnioskodawców, na co już Sąd wskazał, których nieruchomości znajdujące się na terenach objętych stanem klęski żywiołowej doznały uszkodzenia, zaś wnioskodawcy nie mają innych nieruchomości mogących zapewnić im realizację niezbędnych potrzeb bytowych. Ustalenia organu w tym zakresie nie dają się skontrolować, ze względu na brak w aktach administracyjnych jakichkolwiek dowodów odzwierciedlających ustalenia organu. Akta administracyjne nie zawierają jakichkolwiek dowodów, w tym wskazujących, że dom skarżącego jest w trakcie budowy, czy jego stan wskazuje na zamieszkanie, czy skarżący jest właścicielem innego domu lub lokalu, w którym może mieszkać. Brak w nich dowodów, z których wynikałoby, że w domu przy "ul. [...]" M. skarżący prowadził gospodarstwo domowe, albo że jego życie koncentrowało się w innym lokalu/domu. Lakoniczne stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że w dniu powodzi dom skarżącego nie był zamieszkały pod adresem, którego wniosek dotyczy, nie stanowi wyjaśnienia tej okoliczności zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący konsekwentnie ustaleniu temu zaprzecza podając konkretne argumenty. Jak Sąd wskazał, przyznanie przedmiotowego zasiłku nie jest uzależnione od dopuszczenia obiektu mieszkalnego do użytkowania, jak też nieuzyskanie takiego pozwolenia nie oznacza, że inwestor nie wykorzystuje obiektu na cele mieszkaniowe. Pomoc w formie dodatkowego zasiłku powodziowego jest przeznaczona dla osób, które w wyniku powodzi poniosły szkodę, jak też w dniu wystąpienia powodzi prowadziły gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku tego zdarzenia, a celem szczegółowym tej pomocy jest sfinansowanie kosztów – do wysokości 1 000 zł - osuszenia pomieszczeń.
Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Z kolei w uzasadnieniu decyzji organ powinien m.in. wskazać dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.).
Przekazane Sądowi akta administracyjne sprawy nie potwierdzają dochowania ww. zasad postępowania administracyjnego.
Ponownie prowadząc postępowanie organ powinien ustalić, czy skarżący w dniu wystąpienia powodzi prowadził gospodarstwo domowe w domu przy "ul.[...]" w M. i nie był właścicielem innego domu lub lokalu mieszkalnego. W tym celu organ powinien umożliwić złożenie skarżącemu wyjaśnień na powyższą okoliczność, zgromadzić lub włączyć zebrany materiał, a w razie potrzeby dopuścić dowody z pozostałych źródeł dowodowych, a następnie dokonać jego oceny dowodowej i dokonać ustaleń, które oceni, czy podlegają one subsumcji pod przepis art. 69 ust. 1 ustawy zmieniającej według wykładni przeprowadzonej w uzasadnieniu wyroku.
Brak materiału dowodowego w aktach sprawy odzwierciedlających ustalenia podane w decyzjach obu organów oraz wskazujący na wyjaśnienie wskazanych wyżej przez Sąd okoliczności skutkuje stwierdzeniem, że organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i w istocie uniemożliwia kontrolę legalności w tym zakresie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło