IV SA/Wr 266/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłaty za studia zaoczne oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] r. S. G. zwrócił się do Rektora Uniwersytetu W. o zwolnienie z opłaty lub udzielenie zniżki w opłacie za semestr letni w roku akademickim [...]. Prośbę umotywował trudną sytuacją materialną, dołączając jednocześnie oświadczenie o ponoszonych wydatkach. Podał, że dochód jaki miesięcznie uzyskuje, wynosi [...]-[...] zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Rektor Uniwersytetu W. na podstawie §11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni (Dz. U. Nr 84, poz. 380 ze zm.) oraz §6 ust. 1 zarządzenia nr 38/2003 Rektora z dnia 13 maja 2003 r. odmówił S. G. zwolnienia z opłaty za studia. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że brak jest okoliczności uzasadniających zwolnienie z opłaty za studia. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. G. wskazał na trudną sytuację materialną spowodowaną m.in. zdarzeniami losowymi. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Rektor Uniwersytetu W. na podstawie wyżej powołanych przepisów prawa odmówił S. G. zwolnienia z opłaty za studia. W uzasadnieniu wskazano, że władze uczelni dwukrotnie udzieliły S. G. wsparcia w trudnej sytuacji finansowej. W semestrze [...] i [...] dostał 50 % zniżkę w opłacie za studia. Zaznaczono, że rozpoczynając studia zaoczne S. G. był poinformowany, że są one studiami płatnymi, a przedstawione dokumenty nie stanowią podstawy do zmiany decyzji z dnia [...] r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu S. G. ponownie powołał się na argumenty przedstawione w swoich wnioskach tj. trudną sytuację finansową, rodzinną i zdrowotną. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że przesłanką materialnoprawną wystąpienia o zwolnienie z opłat w całości lub części stanowi zarządzenie nr [...] Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...]r. w sprawie opłat za zajęcia dydaktyczne, zmienione zarządzeniem nr [...]z dnia [...]r. wydane na podstawie §9 ust. 2 i §11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni. Wskazano również, że w orzecznictwie NSA odmowa lub zwolnienie od uiszczania opłaty za zajęcia dydaktyczne na studiach zaocznych jest decyzją administracyjną w rozumieniu kpa. Decyzja w tym zakresie jest indywidualnym aktem ustawodawstwa zakładowego, do którego przepisy kpa stosuje się odpowiednio. W świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 1999 r. Sygn. akt SK 18/99 oznacza to, że decyzję odmawiającą zwolnienia w całości lub w części z opłat należy traktować jako decyzję administracyjną w zakresie gwarancji procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 3 i art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2000r. Sygn. akt SK 18/99 (OTK 2000 Nr 7 poz. 258) przyjął, że odmowa organu szkoły wyższej zwolnienia od opłaty za studia jest aktem indywidualnym, który należy traktować jako decyzję administracyjną w płaszczyźnie gwarancji procesowych studenta. Stosownie do art. 30 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385) zasady gospodarki finansowej uczelni oraz zasady i tryb uzyskiwania przez uczelnię państwową wpływów, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2 określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia. Na podstawie tego upoważnienia ustawowego wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni (Dz. U. Nr 84, poz. 380 ze zm.). Skoro zatem przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1991 r. jako akt wykonawczy o mocy powszechnie obowiązującej, mają swe umocowanie w ustawie z dnia 12 września 1991 r. o szkolnictwie wyższym to oznacza, iż w świetle art. 87 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej rozporządzenie to jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Przyznane rektorowi w § 11 wyżej powołanego rozporządzenia prawo do zwolnienia studenta z obowiązku uiszczania opłaty w całości lub w części za zajęcia dydaktyczne, obejmuje prawo do wydania aktu o charakterze generalnym jak też prawo do podejmowania rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach. Powołane w decyzji z dnia [...] r. Nr [...] zarządzenie Nr [...] Rektora z dnia [...]r. ze zm. –(zarządzenie Nr [...]Rektora z dnia [...]r.) znajduje oparcie w § 11 cyt. rozporządzenia i mieści się w granicach przyznanego organowi — rektorowi — uprawnienia. Stosownie do § 6 ust. l zarządzenia Nr [...] Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...]r. zmienione zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie opłat za zajęcia dydaktyczne, w uzasadnionych przypadkach, na wniosek studenta zaopiniowany przez uczelniany organ samorządu studenckiego i dziekana, rektor może zwolnić studenta z uiszczenia opłaty wynikającej z § l pkt l i 2 w części lub w całości. W świetle tego przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji uznaniowej organ uczelniany podjął prawidłowe rozstrzygnięcie. Podstawowym bowiem obowiązkiem organu administracji publicznej, działającego na podstawie uznania, jest dokładne zbadanie i rozważenie okoliczności indywidualnych danej sprawy, mając przy tym na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela (art. 7 kpa). Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela oznacza, że w postępowaniu administracyjnym żaden ze wskazanych interesów nie jest nadrzędny. W przedmiotowej sprawie nie można czynić zarzutów organowi uczelnianemu, iż podejmując kwestionowaną decyzję przekroczył granice swobodnego uznania. Organ odwoławczy uwzględnił bowiem wszystkie okoliczności sprawy, wziął pod uwagę fakt, iż skarżącemu była przyznana w roku akademickim [...], 50% zniżka w opłacie za studia zaoczne. Skarżący podejmując studia w systemie zaocznym godził się na ponoszenie opłat z tego tytułu. Ponadto w odpowiedzi na skargę wskazano, iż studia zaoczne tylko w nieznacznym zakresie dotowane są z budżetu państwa, a w pozostałym zakresie są finansowane z wpłat studentów. Stąd zwolnienia nie mogą mieć charakteru ciągłego i powszechnego. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, iż w sytuacji faktycznej skarżącego nie zachodzi przypadek, który uzasadniałby zwolnienie z przedmiotowej opłaty. Skarżący we wniosku o zwolnienie z opłaty nie wskazał bowiem okoliczności wskazujących, iż jego aktualna sytuacja materialna uległa pogorszeniu w porównaniu do sytuacji istniejącej w chwili podjęcia studiów. Również z dokumentów załączonych do wniosku, nie wynika, iż skarżący znajduje się obecnie w sytuacji uniemożliwiającej wniesienie opłaty za kolejny semestr studiów. Zauważyć należy, iż samorząd studencki opiniując wniosek skarżącego zaproponował rozłożenie opłaty na raty. W tym stanie rzeczy skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalić