IV SA/Wr 269/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Ekonomicznego we W. z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie odmowy przyznania stypendium socjalnego postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...] Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Ekonomicznego we W. odmówiono przyznania [...] stypendium socjalnego. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Ekonomicznego we W., która decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...] podtrzymała stanowisko organu I instancji. Decyzją z dnia [...] 2014 r., nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna, działając na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., zmieniła decyzję własną z dnia 17 grudnia 2013 r. Doręczając tę decyzję skarżącej, organ orzekający pouczył ją o tym, że przysługuje od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stosując się do pouczenia zawartego w powyższej decyzji [...] wniosła na nią skargę do tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] 2014 r., wydana w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wniosek zgłoszony w tym trybie bądź działania podjęte przez organ z urzędu uruchamiają postępowanie administracyjne, które może zostać zakończone w pierwszej instancji przez wydanie decyzji o odmowie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, bądź decyzji uchylającej lub zmieniającej taką decyzję. W doktrynie i w orzecznictwie prezentowany jest jednolity pogląd, zgodnie z którym przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym w celu zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. jest ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 k.p.a. mamy do czynienia z nowym przedmiotem sprawy w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym. W związku z tym decyzja wydana na podstawie art. 154 jest decyzją nową, wydaną w pierwszej instancji (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1984 r., III AZP 8/83, OSNC 1985/10/143, LEX nr 9487; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 1998 r., III SA 6952/97, LEX nr 44706; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2002 r., LEX 83821). Od decyzji wydanej w tym trybie służą środki zaskarżenia odpowiednie do szczebla struktury administracji publicznej, na którym załatwia się sprawę. Od decyzji wydanej w oparciu o art. 154 k.p.a. przysługuje stronie odwołanie, tak jak od każdej innej decyzji, chyba że wydał ją naczelny organ administracji państwowej. Wówczas strona może zwrócić się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (vide: Adamiak B., Borkowski J., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 568). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że podejmując w trybie art. 154 k.p.a. zaskarżoną decyzję Komisja działała jako organ rozpoznający sprawę w I instancji. Przedmiotem prowadzonego postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją było bowiem ustalenie przesłanek zmiany decyzji Komisji z dnia [...] 2013 r. Zadaniem tego postępowania nie było merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej. Wobec powyższego stwierdzić należy, że decyzja z dnia [...] 2014 r. jest decyzją wydaną w pierwszej instancji w nowej sprawie, w stosunku do sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] 2013 r. i skarżąca może ją zakwestionować jedynie w drodze administracyjnoprawnej, a nie sądowej. Przy czym podkreślić należy, że co prawda błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która się do tego pouczenia zastosowała, to jednak nie kreuje prawa do wniesienia skargi. Może natomiast stanowić podstawę złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.