IV SA/Wr 271/13

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi T. M. na postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od wpisu sądowego. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 maja 2013 r. wezwano skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu i do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej tj.: dowodów potwierdzających wysokość jego dochodów i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych jego i małżonki za ostatnie trzy miesiące, zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako osoby bezrobotne, dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem, zeznania podatkowego za [...] i [...] rok, oświadczenia o wysokości przychodu, kosztach jego uzyskania i dochodu z tytułu prowadzenia policealnej szkoły [...] w okresie ostatnich trzech miesięcy wraz z dokumentami księgowymi (finansowymi) potwierdzającymi te dane (np. wydruk komputerowy, kopia podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ksiąg handlowych albo inne dokumenty) oraz dokumenty potwierdzające wysokość wpłaconego w tym okresie podatku dochodowego. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący na urzędowym formularzu z dnia [...] złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą samotną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Od [...]. prowadzi niepubliczną szkołę policealną z uprawnieniami szkoły publicznej kształcącą w zawodzie [...]. Zgodnie z nową klasyfikacją zawodów od roku szkolnego [...] nie prowadzi się naboru w tym zawodzie. Wobec tego w szkole istnieje semestr II – IV, które są systematycznie wygaszane. Opłatę za semestr w kwocie 150 zł miesięcznie wnoszą uczniowie II semestru, czyli około [...] osób, co stanowi dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie. Natomiast uczniowie semestru III i IV korzystają z promocji obejmującej bezpłatny rok nauki. Koszty prowadzenia szkoły wynoszą: wynajem pomieszczeń [...] zł i wynagrodzenia nauczycieli [...] zł, opłacane z subwencji oświatowej. Skarżący podał, że nie pobiera żadnego wynagrodzenia z tytułu pełnienia obowiązków dyrektora szkoły. Prowadzenie tej szkoły przynosi straty, co wykazał w zeznaniu podatkowym za [...] r., z którego wynika, że przychód z tytułu działalności gospodarczej wyniósł [...] zł, koszty jego uzyskania [...] zł, a strata [...] zł. Wskazał również, że wobec niego toczą się liczne postępowania egzekucyjne m. in. w związku z wyrokiem sądu nakazującym zwrot na rzecz uczniów czesnego z tytułu prowadzenia szkoły bez uprawnień. Postępowanie to obejmuje kwotę około [...] zł powiększoną o odsetki i koszty komornicze. Posiada również zaległości wobec ZUS na kwotę około [...] zł i ma zajęte rachunki bankowe. Wpłaty z tytułu czesnego wystarczają na pokrycie kosztów wynajmu mieszkania. Matka mieszka za granicą. Od ponad roku jego stan zdrowia uległ pogorszeniu, był hospitalizowany, zaś wydatki na leki wynoszą około [...] zł. Nie płaci regularnie rachunków za media. Posiada także zaległości z tytułu najmu pomieszczeń na rzecz szkoły oraz z tytułu pożyczki udzielonej przez ojca obejmującej kwotę około [...] zł. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Nadesłał również wyciąg z rachunku bankowego szkoły za okres [...], z którego wynika m. in., że skarżący na ten rachunek dnia [...] przelał z własnego rachunku bankowego o numerze [...] kwotę [...] zł z przeznaczeniem na wynagrodzenia (przelew zewnętrzny przychodzący) oraz że z rachunku bankowego o numerze [...](przelew wewnętrzny przychodzący) przelał na rachunek szkoły kwoty [...] zł ([...] r.), [...] zł ([...] r.), [...]zł ([...] r.) [...] zł ([...]), [...] zł i [...] ([...]). Z rachunku bankowego szkoły wynika również, że dnia [...] skarżący przelał na własne konto bankowe o numerze [...] (przelew zewnętrzny wychodzący) kwotę [...] zł. Nadesłał również wyciąg z powyższego rachunku bankowego o numerze [...]za okres [...], który potwierdza wymienione wyżej przelewy na rzecz szkoły ((...) zł), a także wynika z niego, iż dnia [...] skarżący otrzymał pożyczkę od ojca w wysokości [...] zł (tytuł przelewu pożyczka na najem i wynagrodzenia) oraz że dnia [...] przelał na konto ojca kwotę [...] zł ), a dnia [...] otrzymał od ojca zapomogę w wysokości [...] zł. Nadesłał także wyciąg z rachunku bankowego w Banku [...], za okres [....], z którego wynika, że saldo ujemne tego rachunku wynosi na dzień [...] [-...]zł. Z wezwań do zapłaty wynika, że łączne zadłużenie z tytułu opłaty ze energię elektryczną wynosi na dzień [...] r. [...] zł. Pismem z dnia [...] skarżący wniósł o przedłużenie do 30 dni terminu do złożenia zeznania podatkowego za [...] r. i nadmienił, że w ciągu ostatnich trzech miesięcy nie osiągnął żadnych dochodów i nie opłacał podatku z tytułu prowadzenia szkoły. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 maja 2013 r. przedłużono skarżącemu do dnia [....] 2013 r. termin do nadesłania zeznania podatkowego za [...] r. Wraz z tym zarządzeniem przesłano skarżącemu zarządzenie referendarza sądowego, opatrzone tą sama datą, wzywające do nadesłania dokumentów potwierdzających zobowiązania wobec ZUS na kwotę [...] zł i jego egzekucję, dokumenty potwierdzające egzekucję komorniczą na podstawie wyroku sądu na kwotę [...] zł, dokumenty potwierdzające wysokość zaległości z tytułu czynszu za najem pomieszczeń, dokumenty potwierdzające wysokość aktualnej i poprzedniej dotacji oświatowej przyznanej na wypłatę wynagrodzeń dla nauczycieli oraz historię rachunku bankowego założonego na jego nazwisko i adres o numerze [...] za okres ostatnich trzech miesięcy – w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie dokumentów złożonych wraz z formularzem. Z potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka listowa zawierająca zarządzenie i wezwanie z dnia [....] nie została podjęta przez skarżącego, zaś pierwsze jej awizo miało miejsce w dniu [...] maja 2013 r. a drugie [...] czerwca 2013 r., natomiast zwrot nie podjętej przesyłki nastąpił w dniu [...] czerwca 2013 r. Z treści przepisu art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wynika, że zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie nadesłał bowiem żadnych dokumentów potwierdzających jego twierdzenie, zawarte w piśmie z dnia [...] r., iż w ciągu ostatnich trzech miesięcy nie osiągnął dochodu z tytułu prowadzenia niepublicznej szkoły policealnej i nie opłacał z tego tytułu podatku. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 maja 2013 r. został bowiem wezwany do złożenia oświadczenia o wysokości przychodu, kosztach jego uzyskani i dochodu z tytułu prowadzenia policealnej szkoły [...] w okresie ostatnich trzech miesięcy wraz z dokumentami księgowymi (finansowymi) potwierdzającymi te dane (np. wydruk komputerowy, kopia podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ksiąg handlowych albo inne dokumenty) oraz dokumentami potwierdzającymi wysokość wpłaconego w tym okresie podatku dochodowego. W zarządzeniu tym pouczono skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przedłużenie terminu do nadesłania wymienionych w nim dokumentów. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości w zakresie powyższych dokumentów finansowych. Powyższe oznacza, że skarżący nie wykazał w wiarygodny sposób, iż w okresie ostatnich trzech miesięcy nie uzyskał dochodów z tytułu prowadzenia szkoły. Oceny tej nie zmienia fakt, że skarżący w uzasadnieniu formularza podał, że opłatę za semestr w kwocie [...] zł miesięcznie wnoszą obecnie uczniowie II semestru, czyli około [...] osób, co stanowi dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie. Natomiast uczniowie semestru III i IV korzystają z promocji obejmującej bezpłatny rok nauki. Koszty prowadzenia szkoły obejmują: wynajem pomieszczeń [...] zł i wynagrodzenia nauczycieli [...]zł, opłacane z subwencji oświatowej. Ponadto z nadesłanego zeznania podatkowego za [...] r. wynika, że przychód z tytułu działalności gospodarczej wyniósł [...] zł, koszty jego uzyskania [...] zł, a strata [...] zł. Roczne koszty uzyskania przychodu przekraczają znacząco kwotę przychodu, co oznacza że skarżący posiadał środki finansowe pozwalające na ich poniesienie. Zauważyć należy, że skarżący nie nadesłał zeznania podatkowego za [...] r. pomimo, że termin do jego nadesłania został mu przedłożony do dnia [...] r. zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 maja 2013 r, którego skarżący nie odebrał, mimo iż było ono dwukrotnie awizowane w dniach [...] maja 2013 r. i [...] czerwca 2013 r., co oznacza, że skutek doręczenia nastąpił, zgodnie z art. 73 § 1 i § 4 Prawa o postepowaniu przed sądami administracyjnymi z upływem 14 dni licząc od dnia pierwszego awiza tj. dnia [...] czerwca 2013 r. Powyższe pozwala przyjąć, że skarżący uchyla się od nadesłania zeznania podatkowego za [...] r. Skarżący nie wykonał również drugiego zarządzenia referendarza sądowego z dnia 27 maja 2013 r. (k-45) wzywającego do nadesłania dokumentów potwierdzających zobowiązania wobec ZUS na kwotę [...] zł i jego egzekucję, dokumenty potwierdzające egzekucję komorniczą na podstawie wyroku sądu na kwotę [...] zł, dokumenty potwierdzające wysokość zaległości z tytułu czynszu za najem pomieszczeń, dokumenty potwierdzające wysokość aktualnej i poprzedniej dotacji oświatowej przyznanej na wypłatę wynagrodzeń dla nauczycieli oraz historię rachunku bankowego założonego na jego nazwisko i adres o numerze [...] za okres ostatnich trzech miesięcy – w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie dokumentów złożonych wraz z formularzem. Zarządzenie to zostało również doręczone skarżącemu w dniu [...] na zasadzie fikcji doręczenia, o której mowa w art 73 § 4 powołanej ustawy. Skarżący nie wykazał więc sposób nie budzący wątpliwości jaka jest jego sytuacja materialna. Z rachunku bankowego szkoły wynika zaś, że skarżący z żądanego rachunku bankowego o numerze [....] dnia [...] przelał na rachunek bankowy szkoły kwotę [...] zł z przeznaczeniem na wynagrodzenia (przelew zewnętrzny przychodzący na rachunek szkoły). Ponadto z innego rachunku bankowego o numerze [...] (przelew wewnętrzny przychodzący na rachunku bankowym szkoły) wynika, że skarżący przelał na rachunek szkoły kwoty [...] zł ([...]), [...] zł ([...]), [...] zł ([...]) [...] zł ([...]), [...] zł i [...] ([...]). Natomiast z rachunku bankowego szkoły wynika również, że dnia [...] skarżący przelał na własne konto bankowe o numerze [...] (przelew zewnętrzny wychodzący) kwotę [...] zł. Powyższe oznacza, że skarżący posiada środki finansowe na rachunkach bankowych, które nie są rachunkami bankowymi związanymi z prowadzeniem szkoły. Dodać przy tym należy, że już zarządzeniem z dnia 13 maja 2013 r. skarżący został wezwany do nadesłania wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, którego nie wykonał w pełnym zakresie. Pozostałe okoliczności podniesione przez skarżącego dotyczące złego stanu zdrowia, wydatków na leczenie w kwocie [...] zł, zadłużenia z tytułu energii elektrycznej, które zgodnie z ostatnim wezwaniem do zapłaty wynosi na dzień [...] [...] zł, udzielenie pożyczki przez ojca, pozostają bez wpływu na ocenę, że skarżący nie wykazał w wiarygodny w sposób, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.