IV SA/Wr 271/15

WyrokWSA we Wrocławiu2016-09-28

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska, Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek uzupełnić decyzję o dodatkowe rozstrzygnięcie dotyczące wypłaty wstrzymanego dodatku mieszkaniowego, jeśli decyzja ta uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku uzupełniania decyzji o dodatkowe rozstrzygnięcie dotyczące wypłaty wstrzymanego dodatku mieszkaniowego, jeśli decyzja ta uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 111 § 1, określają zakres uzupełnienia decyzji, który nie obejmuje nakazu wypłaty dodatku, będącego czynnością materialnotechniczną. Ponadto, decyzja uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie powoduje ożywienie wcześniejszej decyzji przyznającej dodatek, a nie nakazuje wypłaty wstrzymanej kwoty.
Stan faktyczny
Skarżący Z. R. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji wstrzymującą wypłatę dodatku mieszkaniowego i umorzyła postępowanie pierwszej instancji. Skarżący domagał się uzupełnienia tej decyzji o rozstrzygnięcie dotyczące wypłaty wstrzymanego dodatku mieszkaniowego, twierdząc, że organy działają dowolnie. Kolegium odmówiło uzupełnienia decyzji, wskazując na brak podstaw prawnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant st. inspektor sądowy Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego i umorzenia postępowania I instancji oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. (Nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania Z. R. od - wydanej z upoważnienia Prezydenta W. - decyzji Zastępcy Kierownika Działu Świadczeń w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. (Nr [...]), wstrzymującej od dnia 1 listopada 2014 r. wypłatę dodatku mieszkaniowego, przyznanego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. (Nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine Kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu podano, że organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. (Nr [...]), odmówił przyznania Z. R. dodatku mieszkaniowego na okres od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 31 października 2014 r. (pkt 1 rozstrzygnięcia) i przyznał Z.R. dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1 listopada 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r., w wysokości 326,43 zł miesięcznie. Opisaną na wstępie decyzją administracyjną organ pierwszej instancji wstrzymał z dniem 1 listopada 2014 r. wypłatę dodatku mieszkaniowego, przyznanego Z. R. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. (Nr [...]). Od powyższej decyzji odwołał się Z. R., wnosząc o uchylenie zakwestionowanej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie zważyło, co następuje: Podstawę materialnoprawną pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia stanowi art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 966, z późn. zm.). W myśl tego przepisu, w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. W wypadku uregulowania należności w terminie określonym w zdaniu drugim wypłaca się dodatek mieszkaniowy za okres, w którym wypłata była wstrzymana. Wykładnia art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych prowadzi do wniosku, że dodatkiem, którego wypłata może zostać wstrzymana może być wyłącznie ten dodatek, w okresie wypłacania którego doszło do powstania zaległości w opłatach za lokal. Wynika z tego, że zaległości te muszą powstać (a nie wyłącznie istnieć) w okresie, w którym osoba ta korzysta z dodatku przyznanego jej aktualnie realizowaną (wykonywaną) decyzją. Pogląd taki akceptowany jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym prezentowana jest teza, iż opłacanie należności o charakterze bieżącym (art. 7 ust. 11 ustawy) odnosi się wyłącznie do tych zaległości w opłatach za zajmowany lokal, które powstały po przyznaniu dodatku mieszkaniowego i obejmuje tylko zaległość za okres przyznanego dodatku. Odnosząc te rozważania do realiów rozpatrywanej sprawy, brak było podstaw do wstrzymania - od dnia 1 listopada 2014 r. - wypłaty dodatku mieszkaniowego przyznanego - decyzją z dnia 17 lipca 2014 r. - od dnia 1 listopada 2014 r., zwłaszcza że zaległości, o których mowa w uzasadnieniu organu pierwszej instancji powstały przed dniem 1 lipca 2014 r., czyli przed okresem objętym rozstrzygnięciem decyzją z dnia 17 lipca 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. (Nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu wniosku Z. R. o uzupełnienie co do rozstrzygnięcia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2015 r. ([...]), uchylającej w całości, wydaną z upoważnienia Prezydenta W., decyzję Zastępcy Kierownika Działu Świadczeń w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. (Nr [...]), wstrzymującą od dnia 1 listopada 2014 r. wypłatę dodatku mieszkaniowego, przyznanego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. (Nr [...]) i umarzającą postępowanie pierwszej instancji w całości, na podstawie art. 111 § 1 i 1b kodeksu postępowania administracyjnego, odmówiło uzupełnienia wskazanej wyżej decyzji Kolegium co do rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu podano co następuje. Z. R., podaniem z dnia 27 lutego 2015 r., zwrócił się do Kolegium, na podstawie art. 111 § 1 k.p.a., o uzupełnienie decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2015 r. ([...]). Z.R. domaga się uzupełnienia ww. decyzji "co do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony z dnia 30 grudnia 2014 [...], w którym domagałem się od organu I instancji wypłacenia wstrzymanego mi decyzją z dnia 17 grudnia 2014 r. dodatku mieszkaniowego". Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje: Zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a., strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie niezaskarżalnego postanowienia (art. 111 § 1b k.p.a.). Przechodząc do realiów przedmiotowej sprawy wskazano, że Kolegium, uchylając w całości decyzję z dnia 17 grudnia 2014 r. i umarzając postępowanie pierwszej instancji w całości, rozstrzygnęło całościowo sprawę wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego, a skoro tak - należało orzec, jak na wstępie. W postępowaniu w sprawie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego nie rozstrzyga się o wypłacie wstrzymanego dodatku mieszkaniowego, tak jak chce tego strona. Zauważyć należy jeszcze, że Kolegium, po rozpatrzeniu zażalenia Z. R. na, wydane z upoważnienia Prezydenta W., postanowienie Kierownika Działu Świadczeń w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] stycznia 2015 r. ([...]), odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie "zasadności wstrzymania dodatku mieszkaniowego przyznanego na okres od dnia 1 listopada do 31 grudnia 2014 r.", postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. ([...]), uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skargę na powyższą decyzję wniósł do tutejszego Sądu Z. R.. Wniósł o stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 156 k.p.a. lub jej uzupełnienie "o dodatkowe rozstrzygnięcia należne z ustawy". W uzasadnieniu skargi stwierdził, że wyraża swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia. Podał, że w jego ocenie "organy kierują się dowolnością w rozstrzygnięciach orzekając za każdym razem w inny sposób w zależności od tego jak im wygodniej w danej chwili". Podał, że organ I instancji przyznał mu dodatek mieszkaniowy na 6 miesięcy, następnie wstrzymał uznając, że nie opłaca pozostałej kwoty do czynszu. Odwołał się od decyzji wstrzymującej do SKO i wezwał o wypłatę wstrzymanego dodatku twierdząc, że zaszły nowe okoliczności uzasadniające wypłatę dodatku. Prezydent W. przekazał wniesione odwołanie do organu II instancji i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymanego dodatku mieszkaniowego. Kolegium decyzją z dnia 26 stycznia 2015 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie uznając, że nie było podstawy do wstrzymania dodatku mieszkaniowego. Wobec takiego rozstrzygnięcia wniósł w dniu 27 lutego 2015 r. pismo, w którym zażądał uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony z dnia 30 grudnia 2014 r., w którym domagał się wypłacenia wstrzymanego dodatku. Odmówiono uzupełnienia decyzji twierdząc, że decyzja z dnia 26 stycznia 2015 r. jest decyzją kasacyjną "a więc nie może być ona uzupełniona o dodatkowe rozstrzygnięcie, którego domagam się, gdyż decyzją tą umorzono postępowanie w całości, więc Kolegium nie będzie procesować w tej sprawie". Stwierdził: "Szokującą dwulicowość członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z jednej strony decyzja kasacyjna z 26 stycznia 2015 r. wydana w trybie art. 138 k.p.a. pomimo grożących sankcji, aby zatuszować rażące naruszenie prawa a z drugiej strony odmowa uzupełnienia jej o dodatkowe rozstrzygnięcie, pomimo wydania tak zwanej decyzji kasacyjnej". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Uzasadniając ten wniosek przedstawiło stan sprawy i podtrzymało poczynione w zaskarżonej decyzji ustalenia i towarzyszącą im argumentację. Dodało, że niewątpliwie zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadą nieważnościową jak twierdzi skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów procesowych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powołanego przepisu – art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów zawartych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest rozpoznanie skargi na decyzję organu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2015 r. uchylającą decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2014 r. o wstrzymaniu z dnia 1 listopada 2014 r. wypłaty dodatku mieszkaniowego przyznanego Z. R. decyzją z dnia 17 lipca 2014 r. i umarzającą postępowanie pierwszej instancji w całości. Decyzję powyższą zainteresowany zaskarżył w związku z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2015 r., którym to po rozpoznaniu wniosku zainteresowanego z dnia 27 lutego 2015 r. o uzupełnienie decyzji SKO z dnia 26 stycznia 2015 r. odmówiło uzupełnienia wskazanej wyżej decyzji co do rozstrzygnięcia wskazanego przez zainteresowanego. We wniosku z dnia 27 lutego 2015 r. wnioskodawca domagał się uzupełnienia w/w decyzji "co do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony z dnia 30 grudnia 2014 r. (...) w którym domagałem się od organu I instancji wypłacenia wstrzymanego mu decyzją z dnia 17 grudnia 2014 r. dodatku mieszkaniowego". Zgodnie z art. 111 § 1b k.p.a. odmowa uzupełnienia lub uzupełnienie decyzji następuje w formie niezaskarżalnego postanowienia. Powyższe postanowienie skarżący otrzymał – pokwitował odbiór dnia 7 kwietnia 2015 r. Skargę na opisaną wyżej decyzję złożył w dniu 8 kwietnia 2015 r. – zatem w terminie określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a. W sytuacji, gdy na postanowienie z dnia 5 marca 2015 r. nie przysługuje środek odwoławczy – otwiera się termin do złożenia skargi na decyzję, której przedmiotem było uzupełnienie (odmowa uzupełnienia). Sąd jednocześnie podkreśla, że niejasne sformułowania pkt 4 skargi w przedmiocie jaki akt zainteresowany zaskarża zostały przez skarżącego wyjaśnione w piśmie z dnia 18 listopada 2015 r. W piśmie tym stwierdził że, "... w skardze z dnia 8 kwietnia 2015 r. zaskarżyłem odmowę uzupełnienia decyzji, gdyż to postanowienie Kolegium z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] wydane na podstawie art. 111 § 1 i 1b kodeksu postępowania administracyjnego zakończyło to postępowanie administracyjne, a decyzja jest jedynie aktem w ramach której to postanowienie egzystuje, a więc przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego winno być postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji, gdyż nie podlega samoistnieniu zaskarżeniu a jedynie w ramach decyzji". Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów skargi należy uznać, że jest ona niezasadna. Brak jest bowiem podstawy prawnej do uwzględnienia żądania sformułowanego we wniosku strony i umieszczenie w decyzji z dnia 26 stycznia 2015 r. postanowienia nakazującego wypłacenie skarżącemu wstrzymanego dodatku mieszkaniowego. Ani ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.) ani też przepisy innych aktów prawnych (kodeksu postępowania administracyjnego) nie przewidują umieszczenia w decyzji takiego zapisu. Zakres uzupełnienia decyzji określa art. 111 § 1 k.p.a. Mówi on, że strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji żądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź, co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Żadna z powołanych podstaw do uzupełnienia decyzji nie zachodzi. Jak stwierdzono wyżej żaden przepis prawa nie nakazuje umieszczenia w decyzji nakazu wypłaty. Jest to bowiem czynność materialnotechniczna wykonywana po wydaniu pozytywnej decyzji w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący był powiadamiany o prawie złożenia skargi na decyzję z dnia 26 stycznia 2015 r. Pouczenie o środkach zaskarżenia było właściwe, nie wymagało sprostowania; organy nie pouczały o możliwości wniesienia w stosunku do decyzji powództwa, gdyż takie nie przysługuje. Ponadto treść decyzji z dnia 26 stycznia 2015 r., którą uchylono decyzję I instancji w całości i umorzono postępowanie powoduje, że ożywa decyzja z dnia 17 lipca 2015 r. Mając na uwadze powołane na wstępie art. 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych oraz 134 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że organ wydający zaskarżoną decyzję nie uchybił również innym przepisom prawa materialnego ani przepisom postępowania. Jeśli idzie o wnioski złożone na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. Sąd zauważa, że brak jest podstaw do zawarcia pouczenia "co do wniesienia powództwa do sądu cywilnego za bezzasadne cofnięcie dodatku mieszkaniowego". Po pierwsze jeżeli skarżący traktuje powyższy wniosek jako jedną przesłankę z art. 111 k.p.a. to Sąd stwierdza, że nie zgłoszona przez stronę nie była przedmiotem oceny. Po drugie powołany art. 111 k.p.a. (ani też inny przepis) nie daje podstawy do zawarcia takiego pouczenia. Jak stwierdzono w protokole rozprawy brak jest również podstawy prawnej do ukarania organów grzywną, a co zatem idzie wniosek w tym zakresie nie może być uwzględniony. Brak jest również podstawy do połączenia do wspólnego rozpoznania niniejszej sprawy, ze sprawą IV SAB/Wr 67/15 oraz IV SAB Wr 68/15. W piśmie z dnia 18 listopada 2015 r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu i połączenia wymienionych wyżej spraw dla wykazania, że zgodnie z art. 37 k.p.a. wezwał przed wniesieniem niniejszej skargi organ do usunięcia naruszenia prawa i wypłaty przyznanego mu dodatku mieszkaniowego. Sąd stwierdza, że powyższa okoliczność nie ma żadnego znaczenia dla złożenia skargi. Wniesienie skargi od decyzji SKO z dnia [...] stycznia 2015 r. nie wymagało uprzedniego wniesienia wezwania w trybie art. 37 k.p.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak wyżej. H.B.25.10.2016 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło