IV SA/Wr 272/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie opłacenia składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z chorym bratem, który uległ wypadkowi komunikacyjnemu i chorą matką. Dodała, że choruje i że wraz z domownikami z powodu złego stanu zdrowia korzysta z pomocy opiekunki. Mieszkanie należy do bratanicy, która sfinansowała jego nabycie. Koszty utrzymania mieszkania ponoszą wspólnie, tj. 30% opłaca bratanica (322,20 zł), a 70 % reszta członków rodziny (751,77 zł). Koszty te wynoszą: gaz 178,42 zł, prąd 183,63 zł i czynsz 711,92 zł, czyli łącznie 1073,97 zł. Dodatkowo ponoszą koszty opału w wysokości 2800 zł rocznie, telefon 73,37 zł, usługi opiekunki dla trzech osób 238,68 zł, leki 375 zł, PZU 260 rocznie. Brat spłaca miesięczne raty kredytu zaciągniętego w celu zakupu aparatu słuchowego 62 zł. Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto, a brat emeryturę w wysokości [...] zł netto, zaś matka emeryturę powiększoną o dodatek kombatancki i pielęgnacyjny w łącznej wysokości [...] zł netto. Ponadto nadesłała rachunek za ubezpieczenie matki i brata w kwotach 42,90 zł i 38,40 zł, rachunek za własne leki 132,91 zł, rachunek za leki matki na kwotę 303,12 zł, a także rachunek za leki brata obejmujący kwotę: 31,98 zł, rachunek za gaz 178,42 zł, rachunek za prąd 73,37 zł, dwie raty umowy kredytu brata w kwotach 59,42 zł każda z nich, jak również trzy dowody wpłat za usługi opiekuńcze w kwotach 91,80 zł, 55,08 zł, 91,80 zł, czyli łącznie 238,68 zł. Podała, że nie posiada nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. W pierwszej kolejności merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze niskie dochody skarżącej oraz wysokość dochodów pozostałych osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i wysokość wykazanych wydatków związanych z ich wspólnym utrzymaniem i złym stanem zdrowia, a także brak majątku przyjąć trzeba, iż wykazała ona, że spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie adwokata z urzędu. Odnośnie zaś wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) na podstawie art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy (co orzeczono w pkt II sentencji), który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i pkt 2 tego przepisu. Przepis ten w myśl art. 258 § 3 powołanej ustawy stosuje się odpowiednio do postanowień referendarza sądowego. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.