IV SA/Wr 272/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Wojewody [..] z dnia [...]., nr [..] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej, odmowy przyznania zasiłku, odmowy uznania za osobę bezrobotną, umorzenia postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W treści skargi skarżący złożył wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i zwolnienie od kosztów sądowych, w tym z wpisu od skargi. W odpowiedzi na pismo referendarza sadowego z dnia 20 czerwca 2018 r. skarżący złożył ten wniosek na urzędowym formularzu z dnia z dnia 2 lipca 2018 r., w którym w rubryce nr 4.1 wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a w rubryce nr 4.2 nie zaznaczył, iż wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w urzędzie pracy, utrzymującą się z zasiłku dla [..] w wysokości [..] zł miesięcznie, z którego ponosi koszty utrzymania. Dodał, że nie ma wiedzy prawniczej. W formularzu tym wskazał także, że nie posiada domu ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych, wierzytelności. W odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 5 lipca 2018 r. wzywające stronę do nadesłania dokumentów źródłowych i wyjaśnień skarżący pismem z dnia 31 lipca 2018 r. podał, że od [..] przebywa na zasiłku dla [..], w [..] uległ wypadkowi i przebywa na leczeniu rehabilitacyjnym, nie wykonuje czynności zarobkowych i nie osiąga z tego tytułu dochodów, nie posiada konta ani lokat bankowych, nie spłaca żadnych kredytów, nie posiada oszczędności z lat ubiegłych, ani gruntów i nie opłaca podatku rolnego. Wyjaśnił, że jego zatrudnienie ustało w [..] ubiegłego roku i ponownie wskazał, że w [..] uległ wypadkowi, a zatrudnienie będzie mógł podjąć po całkowitym wyleczeniu. Dodał, że mieszka z [..] matką, którą się opiekuje. W piśmie tym wyjaśnił, że podtrzymuje wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Do pisma tego dołączył aktualne zaświadczenie urzędu [..], potwierdzające, że od dnia [..]roku jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i do dnia [..] r. pobierał zasiłek 100% oraz przedłożył kartę wypłat tego zasiłku, z której wynika, że stronie wypłacono od [..] do [..] w tym roku zasiłek w wysokości odpowiednio w kolejnych miesiącach: [..] zł, [..] zł, [..] zł, [..]zł, [..] zł, [..] zł, czyli łącznie [..] zł. Z zeznania podatkowego za 2017 r. wynika, iż dochód brutto strony wyniósł [..] zł. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zawarty w treści skargi i następnie złożony na urzędowym formularzu z dnia 2 lipca 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając zatem na uwadze, że skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i utrzymuje się z niskiego zasiłku z tego tytułu, który przeznacza na bieżące ora zły stan zdrowia strony i brak majątku, a także realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "b" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "b" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.