IV SA/Wr 273/15

|Sygn. akt IV SA/Wr 273/15 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 24 czerwca 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , Sędziowie:, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r., sprawy ze skargi ze skargi R.H., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do pomocy realizowanej w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających, świadczenia pielęgnacyjne, , oddala skargę., , , Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne (Dz.U. z 2012 r. poz. 732) - po rozpatrzeniu odwołania R. H. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta W. przez Zastępcę Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...]nr [...], w sprawie odmowy przyznania prawa do pomocy realizowanej w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenia pielęgnacyjne: utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia tego orzeczenia podano, że wnioskiem z dnia 20 czerwca 2012 r. R. H. wystąpił o ustalenie prawa do pomocy realizowanej w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenia pielęgnacyjne w związku z opieką nad swoją matką Ł. H.. Organ l-szej instancji decyzją z dnia 2 lipca 2012 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia powołując się fakt, że strona pobiera świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką. Od decyzji odwołał się R. H. kwestionując zasadność odmowy przyznania mu wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu odwołania zarzucał niekonstytucyjność uregulowań w zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 maja 2012 r. Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium zważyło, co następuje. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, prawo do pomocy określonej w tym akcie prawnym przysługuje matce, ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka mającym ustalone za miesiąc lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad lub grudzień 2012 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W powyższej sprawie bezspornym jest, że R. H. otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad swoją matką. Tym samym nie należy do kategorii osób objętych pomocą przewidzianą w cyt. wyżej rozporządzeniu z dnia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2012 r. Do kręgu tych osób zalicza się jedynie matkę, ojca lub opiekuna faktycznego dziecka. Zasadna, zatem była odmowa organu l-szej instancji przyznania prawa do pomocy realizowanej w ramach rządowego programu w wspierania niektórych osób pobierających świadczenia pielęgnacyjne. Na marginesie zaznaczono, mając na uwadze zarzuty zawarte w odwołaniu, że organy administracji publicznej nie są uprawnione w ramach prowadzonych postępowań do badania zgodności z Konstytucją aktów prawnych. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu R. H. wskazał na powołanie się przez Kolegium w zaskarżonej decyzji na § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, zamiast na § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 maja 2012 roku. Jednocześnie wskazał na niekonstytucyjność wskazanego uregulowania przez nieuwzględnienie syna opiekującego się własną matką. W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Zaznaczono, że pismem z dnia 6 września 2012 r. R. H. wniósł o sprostowanie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...], przez zmianę wskazanej podstawy prawnej wydania decyzji oraz podstawy prawnej przytaczanej w uzasadnieniu decyzji. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...], odmówiono sprostowania powyższej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu niekonstytucyjności uregulowań dotyczących ograniczenia prawa do pomocy do kręgu takich osób jak matka, ojciec lub opiekun faktyczny dziecka stwierdzono, że Kolegium nie jest właściwe do rozstrzygania w tym zakresie. Zgodnie z cytowaną regulacją prawną R. H., otrzymującemu świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad swoją matką, nie może być przyznana pomoc o jaką wnioskuje. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny na pytanie prawne zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie o sygn. akt II SA/Po 543/12, o treści: "czy § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne (Dz. U. Nr 295, poz. 1746 z 2011 r.) w zakresie, w jakim uniemożliwia przyznanie przewidzianej w nim pomocy osobom uprawnionym do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego innym niż matka, ojciec lub opiekun faktyczny dziecka, niezależnie od sytuacji dochodowej i majątkowej tych osób jest zgodny z art. 2, art. 18 i art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej". Postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie, której nadano nową sygn. IV SA/Wr 273/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). W stanie faktycznym sprawy nie ulega wątpliwości, iż skarżący sprawuje opiekę nad matką i w związku z tym uzyskał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2012 r. inicjującym postępowanie w sprawie skarżący wystąpił o przyznanie pomocy w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, w wysokości 100 zł miesięcznie na okres od kwietnia do czerwca 2012 r. Materialnoprawną podstawę przyznania wnioskowanego dodatku stanowi, co zostało prawidłowo uwidocznione w decyzji I instancji (zamieszczonej w aktach sądowych sprawy), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne (Dz.U. z 2012 r., poz. 551). Rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji programu, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności rządowego programu pomocy społecznej. W związku z tym skarżący zasadnie podnosił, że Kolegium podało nieprawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia, t.j. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne (Dz.U. 2012, poz. 732). Wskazane rozporządzenie ustala prawo do przedmiotowej pomocy za miesiące lipiec – grudzień 2012 r., a weszło w życie z dniem 1 lipca 2012 r. Wskazane uchybienie Kolegium, mimo że powinno być ocenione krytycznie, nie miało wpływu na wynika rozstrzygnięcia, które, zdaniem Sądu, jest prawidłowe. Wynika to z faktu, że powołane nieprawidłowo przez organ II instancji rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2012 r. stanowiące jego zdaniem podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest aktem cyklicznym regulującym ten sam materialnoprawny przedmiot sprawy zasadniczo w taki sam sposób, jak rozporządzenie z dnia 9 maja 2012 r. Zmianie poza trybem wszczynania postępowania, ulegają jedynie miesiące, za które przysługuje prawo do przedmiotowej pomocy. Zgodnie z treścią § 2, § 3, § 4, § 5 rozporządzenia z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, prawo do pomocy przysługuje matce, ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka mającym ustalone za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec 2012 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.). Pomoc przysługuje w wysokości 100 zł miesięcznie. Pomoc jest przyznawana niezależnie od dochodu. Pomoc jest wypłacana w terminie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w § 2 ust. 1, i jest realizowana przez organ właściwy w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Przyznanie oraz odmowa przyznania pomocy następuje w drodze decyzji administracyjnej. Pomocy udziela się na wniosek matki, ojca lub opiekuna faktycznego dziecka, złożony do dnia 30 czerwca 2012 r., a w przypadku gdy świadczenie pielęgnacyjne przyznano po tym dniu w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stała się ostateczna. Wniosek złożony po terminie przez matkę, ojca lub opiekuna faktycznego dziecka, pozostawia się bez rozpoznania. Z treści zacytowanych przepisów wynika, iż dodatkową pomoc w kwocie 100 zł w okresie od kwietnia do czerwca 2012 roku może uzyskać wyłącznie matka, ojciec lub opiekun faktyczny dziecka, którzy mają ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych. To z kolei oznacza, że do kręgu osób uprawnionych do omawianej pomocy finansowej nie kwalifikują się m.in. osoby, które mają przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad małżonkiem, lub, jak w wypadku skarżącego, nad matką. Decydujące znaczenie w ocenie przedmiotowej sprawy ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt P 38/12 (Dz. U. z 2015 r., poz. 372), w którym Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt II SA/Po 543/12), dotyczące ograniczenia kręgu osób, które mogą skorzystać z rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenia pielęgnacyjne. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne w zakresie, w jakim nie przewiduje przyznania przewidzianej w nim pomocy osobom uprawnionym do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego innym niż matka, ojciec lub opiekun faktyczny dziecka, niezależnie od sytuacji dochodowej i majątkowej tych osób, jest zgodny z art. 18, art. 71 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 92 ust. 1 konstytucji. Trybunał Konstytucyjny postanowił ponadto umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. W powyższym wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał, że Rada Ministrów była uprawniona do wydania rozporządzenia, na podstawie którego wprowadzono dodatkowe wsparcie tylko dla niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. To oznacza, że inne osoby, niewymienione w rozporządzeniu, nie są uprawnione do takiej dodatkowej pomocy. Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie przyjął, że w grupie osób posiadających ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dopuszczalne jest odmienne traktowanie osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi dziećmi. Prawodawca może bowiem odmiennie ukształtować przesłanki wyjątkowej, okresowej i incydentalnej pomocy finansowej dla osób niepodejmujących bądź rezygnujących z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Sąd zauważa, że wprawdzie pytanie prawne skierowane w przedmiotowej sprawie dotyczy rozporządzenia Rady Ministrów z dni 27 grudnia 2011 r., jednak rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 maja 2012 r. stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest aktem cyklicznym regulującym ten sam przedmiot sprawy w taki sam sposób, jak rozporządzenie z dnia 27 grudnia 2011 r., będące przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. H.B.14.07.2015 r.