IV SA/Wr 274/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 września 2007 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi R. O. kwotę 292,80 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym kwotę 52,80 zł z tytułu 22% VAT, od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przedmiotem skargi E. M. jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Ś. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania E. M. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organy orzekające w sprawie uznały, że na dzień rejestracji, tj. [...] r. skarżąca nie spełniła podstawowego warunku niezbędnego do nabycia świadczenia przedemerytalnego, przewidzianego w art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.), dalej: ustawa, gdyż stosownie do tego przepisu uprawnienie to przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a ustawy, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4 ustawy. Skarżąca zaś, mimo że do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła 50 lat oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet, ale w dniu [...] r. była osobą uprawnioną do renty z tytułu niezdolności do pracy i w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy nie spełniała warunków niezbędnych do uzyskania statusu bezrobotnego. W świetle brzmienia powołanego art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c i art. 37 k ust. 1 ustawy, żaden z argumentów podnoszonych przez stronę w odwołaniu nie może prowadzić do zmiany decyzji i przyznania jej prawa do wnioskowanego świadczenia przedemerytalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu E. M. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem decyzji ostatecznej i jednocześnie wniosła o przyznanie jej adwokata. Pomocy takiej udzielił skarżącej Sąd postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SO/Wr 4/07. Pełnomocnik skarżącej, w piśmie z dnia [...] r., zatytułowanym: "uzupełnienie skargi" zarzucił "naruszenie prawa materialnego, tj. wykładnię art. 37k ust. 1 w zw. z art. 2 §1 pkt 2 lit.c ustawy z naruszeniem art. 67 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP", poprzez odmowę przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego tylko i wyłącznie dlatego, że w dniu składania wniosku jeszcze przez okres miesiąca przysługiwało skarżącej prawo do tymczasowej renty. Pełnomocnik skarżącej zarzucił także naruszenie zasad postępowania, tj. art. 9 kpa, w zw. z art. 8 kpa. Jednocześnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz ewentualne zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem o zgodność art. 37k ust. 1 w związku z art. 2 §1 pkt 2 lit.c ustawy z przepisami Konstytucji RP. W uzasadnieniu pisma natomiast zarzuty i wnioski zostały rozwinięte. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W toku rozprawy przed Sądem pełnomocnik skarżącej podniósł, iż organ administracji winien pouczyć skarżącą w jaki sposób miała postępować w postępowaniu administracyjnym aby uniknąć negatywnych skutków prawnych swoich działań. Skarżąca zaś zarzuciła, że decyzja organu I instancji nie zawiera dokładnego pouczenia - oprócz pouczenia o środku jej zaskarżenia. Odczytała notatkę służbową z dnia [...] r. sporządzoną przez Zastępcę Kierownika Działu Rejestracji, Ewidencji i Świadczeń Urzędu Pracy w Ś. , po czym oświadczyła, iż jej treść jest niezgodna z prawdą, ponieważ nie podano w niej nazwiska osoby dokonującej rejestracji, a skarżąca posiada świadectwo pracy, o jakim mowa w tej notatce. Wskazała, że w ZUS-ie została poinformowana o możliwości zawieszenia renty i pobierania świadczenia przedemerytalnego na korzystniejszych zasadach obowiązujących do dnia 31 lipca 2007 r., niż te które przyznawał Urząd Pracy w Ś. . Skarżąca wniosła o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego, mimo że jeszcze przez miesiąc będzie pobierać rentę. Oświadczyła, że jej dokumenty zostały przyjęte dopiero po interwencji zwierzchnika organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona bowiem decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie narusza przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a w szczególności ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.), zwanej w dalszej części niniejszego uzasadnienia ustawą. Z przepisów ustawy wynika, że świadczenie przedemerytalne, a o takie wystąpiła skarżąca pismem z dnia [...] r. przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9 osobie spełniającej określone w ustawie warunki uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, a zwłaszcza określone w jednym z punktów od 1-5 art. 37k ust. 1 ustawy. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż osoba starająca się o tego rodzaju świadczenie musiała odpowiadać definicji bezrobotnego zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.c ustawy. W świetle tego przepisu bezrobotnym była kobieta, która nie ukończyła 60 lat i nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Skarżąca nie kwestionuje, iż w chwili wnoszenia o świadczenie przedemerytalne nie odpowiadała tak sformułowanej w ustawie definicji bezrobotnego. Z dniem 1 czerwca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), z tym że niektóre jej przepisy weszły w życie z dniem 1 sierpnia 2004 r. Przepis art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy. Wynika z tego, iż od dnia 1 sierpnia 2004 r. prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r., natomiast gdy wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego został wniesiony przed tą datą, załatwienie sprawy w tym przedmiocie odbywało się na zasadach określonych w ustawie. Nie można zakwestionować wobec tego trafności rozstrzygnięcia organów I i II instancji odmawiającego skarżącej świadczenia przedemerytalnego skoro w chwili złożenia wniosku pobierała ona świadczenie rentowe, przysługujące jej jeszcze do końca [...] r. Sąd nie uznaje przy tym potrzeby skierowania stosownego zagadnienia do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zgodności przepisu art. 37k ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.c ustawy z przepisami Konstytucji RP a zwłaszcza art. 67 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1. Przepis art. 67 Konstytucji wprowadza bowiem prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy, a także pozostawania bez pracy, z tym że Konstytucja odsyła w tym przepisie w kwestiach związanych z zabezpieczeniem społecznym do odrębnego aktu prawnego. Art. 32 ust. 1 Konstytucji natomiast stanowi o równości wobec prawa, jednakże skarżąca nie uzasadnia w czym miałaby tkwić sprzeczność wskazanych rozwiązań prawnych ustawy z Konstytucją. Niezależnie od tego istotnym jest, że strona skarżąca nie kwestionuje iż decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa materialnego. Dalej należy zwrócić uwagę, iż zabezpieczenie społeczne jako instytucja prawna traktowane powinno być szeroko i nie ogranicza się jedynie do przepisów ustawy. W rozpatrywanym przypadku skarżąca bez konkretnego zabezpieczenia nie pozostawała skoro w dacie wniosku o świadczenie przedemerytalne otrzymywała świadczenie rentowe. Świadczenia przedemerytalnego nie mogła natomiast uzyskać, gdyż sprzeciwiały się temu zasady, na jakich było oparte ich przyznawanie w ustawie. Rozwiązanie zawarte w art. 37k w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.c ustawy wykluczało tym samym możliwość wyboru świadczenia. Cała konstrukcja zarzutu czynionego przez stronę skarżącą organom administracyjnym opiera się zresztą na naruszeniu przepisów art. 9 i art. 8 kpa. W szczególności treść art. 9 kpa należałoby w tym miejscu podkreślić gdyż wyraża on zasadę informowania, na jakiej oparte jest postępowanie administracyjne. Jednakże i ona, zdaniem Sądu, nie doznała w sprawie naruszenia, jeżeli zważy się zwłaszcza treść notatki służbowej z dnia [...] r. sporządzonej przez zastępcę Kierownika Działu Rejestracji, Ewidencji i Świadczeń Urzędu Pracy w Ś. Notatkę tę cytowała skarżąca w czasie rozprawy sądowej kwestionując jej prawdziwość. Jednakże gdy się porówna to, co w niej odnotowano z pismem skarżącej z dnia [...] r. wniesionym już do Sądu, trudno skutecznie podważać przebieg pobytu skarżącej w tym urzędzie i składania przez nią wniosku o świadczenie przedemerytalne. W przekonaniu skarżącej w sprawie doszło jednak do naruszenia art. 9 kpa, szczegółowo tego skarżąca nie wykłada, ale gdyby nawet uznać, że Urząd Pracy nie wskazał skarżącej chwili w jakiej miałaby ona z takim wnioskiem wystąpić, to przecież fakt, iż od dnia [...] r. właściwy w sprawie stał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych, czyni taki zarzut nieskutecznym. Należy dodać, że zasada informowania ma w postępowaniu administracyjnym swoje ograniczenia, choćby w postaci pełnomocnika trudniącego się m.in. doradztwem prawnym, wobec czego organy administracji publicznej takim doradztwem zajmować się nie mogą. Można natomiast przyjąć, iż wskazywanie zainteresowanej chwili, w jakiej miałaby wnosić o określone świadczenie wykracza poza istotę zasady informowania sformułowanej w art. 9 kpa. Tym samym nie do przyjęcia jest naruszenie art. 8 kpa, znamionującego się takim działaniem organów administracyjnych by wzbudzało ono zaufanie do organów państwa. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu opiera się na podstawie §18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).