IV SA/Wr 275/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-09-26
Skład orzekający: Henryk Ożóg
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawy dotyczące przyznania lub odmowy przyznania policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego są zwolnione z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. 'd' Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Sprawy dotyczące przyznania lub odmowy przyznania policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego należą do kategorii spraw ze stosunków służbowych, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. 'd' Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym strona skarżąca w takich sprawach jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący K. M. złożył skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. odmawiającą przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. W toku postępowania skarżący złożył wnioski o dopuszczenie Z. N. do udziału w sprawie jako uczestnika i pełnomocnika, a także wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Wniosek o prawo pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, co skutkowało zarządzeniem referendarza o pozostawieniu go bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw od tego zarządzenia, argumentując zwolnienie z kosztów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. 'd' PPSA. Sąd rozpoznał również zażalenie skarżącego na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego.Rozstrzygnięcie
I. Odmówiono dopuszczenia Z. N. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. II. Odmówiono dopuszczenia Z. N. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącego. III. Uchylono zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 czerwca 2008 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. IV. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. V. Pozostawiono bez rozpoznania wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 26 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków K. M. i Z. N. o dopuszczenie Z. N. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania oraz wniosku K. M. o dopuszczenie Z. N. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego postanawia: I. odmówić dopuszczenia Z. N. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, II. odmówić dopuszczenia Z. N. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącego. Sygn. akt IV SA/Wr 275/08 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 26 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia K. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 czerwca 2008 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. Sygn. akt IV SA/Wr 275/08 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 26 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. M. od zarządzenia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 25 sierpnia 2008 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego postanawia: I. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych: II. pozostawić bez rozpoznania wniosek o ustanowienie adwokata.
Skarżący pismem z dnia 3 września 2008 r. złożył sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2008 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z uwagi na to, iż wniosek ten nie został złożony na urzędowym formularzu.
W uzasadnieniu tego sprzeciwu wskazano, że skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "d" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) obejmującego sprawy ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Skarżący wniósł również o pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej ustanowienie adwokata ze względu na skomplikowane wymogi udokumentowania sytuacji materialnej jego rodziny.
Przepis art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Powyższe wskazuje, że zarządzenie referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2008 r. utraciło moc i wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Przepis art. 244 § 1 ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. "d" powołanej ustawy nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Sprawy dotyczące przyznania lub odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego należą zatem do kategorii spraw z zakresu stosunków pracy i stosunków służbowych, co oznacza, iż są one zwolnione z kosztów sądowych na podstawie wspomnianego art. 239 pkt 1 lit. "d".
Zgodnie zaś z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu.
Postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, gdyż skarżący jest zwolniony od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "d" cytowanej ustawy.
Zgodnie z art. 252 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
Natomiast w myśl art. 257 tej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata wskazać trzeba, iż zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2008 r. wezwano skarżącego do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu PPF w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to w dniu 4 lipca 2008 r. zostało odebrane osobiście przez skarżącego. Następnie kolejnym zarządzeniem z dnia 15 lipca 2008 r. przedłużono - na wniosek skarżącego - do dnia 18 sierpnia 2008 r. termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Skarżący w piśmie z dnia 18 sierpnia 2008 r. wskazał, że nie jest w stanie zrealizować wytycznych zawartych w zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2008 r.
Powyższe oznacza, iż skarżący nie złożył na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, pomimo skutecznego doręczenia mu w dniu 4 lipca 2008 r. wspomnianego wezwania referendarza sądowego do złożenia powyższego wniosku na wymaganym formularzu i przedłużenia tego terminu do dnia 18 sierpnia 2008 r. Zatem termin do wykonania tego wezwania upłynął bezskutecznie w poniedziałek 18 sierpnia 2008 r., co skutkuje pozostawieniem na podstawie art. 257 cytowanej ustawy wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata bez rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 pkt 1 lit. "d" i art. 257 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Sygn. akt IV SA/Wr 275/08
Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2008 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 czerwca 2008 r.
Skarżący pismem z dnia 23 czerwca 2008 r. wniósł zażalenie na to zarządzenie żądając jego uchylenia, ponieważ sprawa będąca przedmiotem skargi obejmująca pomoc finansową na uzyskanie domu jednorodzinnego jest zwolniona od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "d" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), który dotyczy spraw z zakresu stosunków pracy i stosunków służbowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione.
Stosownie do przepisu art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przekazując akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Przepisy dotyczące zażaleń stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia (art. 198 p.p.s.a).
Przedmiotem zażalenia jest zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 czerwca 2008 r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł w sprawie dotyczącej odmowy przyznania policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie z tego względu, iż sprawy dotyczące odmowy przyznania policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego należą do kategorii spraw, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. "d" p.p.s.a, czyli spraw ze stosunków służbowych.
Zgodnie z tym przepisem strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Powyższe potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 30 lipca 2008 r. sygn. akt I OZ 558/08, w którym przyjęto, iż sprawy dotyczące odmowy przydzielenia policjantowi lokalu mieszkalnego należą do spraw dotyczących stosunków służbowych i korzystają z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "d " p.p.s.a.
W świetle powyższego przyjąć trzeba, iż również sprawy dotyczące przyznania lub odmowy przyznania policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego należą do kategorii spraw obejmujących stosunki służbowe i tym samym zwolnione są z kosztów sądowych na podstawie wspomnianego art. 239 pkt 1 lit "d" p.p.s.a.
W tej sytuacji zaskarżone zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego podlegało uchyleniu.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 198 p.p.s.a. i art. 239 pkt 1 lit "d" p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło