IV SA/Wr 275/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji utrzymującej w mocy decyzję o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej I. oddala skargę w całości, II. przyznaje adwokatowi J. M. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 23 % VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. We wniosku o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych A. P. wskazał, że jego działalność polegała na proteście i sprzeciwie moralnoprawnym "na istniejący stan faktyczny", wnioskowaniu w szkole o zmianę nauczanego języka (z języka rosyjskiego na język angielski), złożeniu "anty przysięgi" w trakcie odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz czynnym udziale w strajkach w zakładzie pracy. Represje jakich miał doznać wnioskodawca polegały na zastraszaniu przez organy wojskowe utratą życia oraz osadzeniu przez okres 5 dni w areszcie wojskowym. Decyzją z dnia [...] nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wnioskodawcy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, wskazując że w IPN brak jest dowodów potwierdzających działalność lub represje wobec wnioskodawcy. Również wnioskodawca nie przedstawił materiału dowodowego, potwierdzającego spełnienie przesłanek z ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 ze zm.). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zainteresowany wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, znajdujących się w Archiwum Wojskowym w O. i ustalenie personaliów osób odbywających razem z nim zasadniczą służbę wojskową, jak również uczniów ZSZ samochodowej w roku 1968. Decyzją z dnia [...] nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], odmawiająca zainteresowanemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ uznał, że przedstawione przez stronę dowody nie potwierdzają prowadzenia przez stronę działalności antykomunistycznej lub doznania represji w rozumieniu przepisów ustawy. Przynależność do NSZZ "Solidarność" w sierpniu 1980 r., a zatem w okresie jej legalnej działalności, nie stanowi podstawy do potwierdzenia statusu określonego w ustawie. Samo pełnienie służby wojskowej lub odbycie ćwiczeń wojskowych jako rezerwista nie spełnia przesłanki podlegania represjom określonym w ustawie. Samotna działalność opozycyjna, o której pisze strona w piśmie z dnia 09 lutego 2017 r., polegająca na roznoszeniu w latach 1968 - 1990 ulotek w sądach powszechnych we W., dotyczących łamania praw obywatelskich nie jest działalnością w rozumieniu art. 2 ustawy. Archiwum Wojskowe w O. nie odnalazło żadnych dokumentów potwierdzających, że w trakcie pełnienia służby wojskowej wnioskodawca był represjonowany w związku ze swoją działalnością opozycyjną lub przez okres 5 dni przebywał w areszcie w 1974 r. Archiwum nie posiada także dokumentów wskazujących, że wnioskodawca miał zostać powołany do odbycia ćwiczeń wojskowych w 1985 r. z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Instytut Pamięci Narodowej odnalazł jedynie akta paszportowe strony, potwierdzające wydanie w 1987 r. zgody na wyjazd do krajów socjalistycznych w celach turystycznych. W skardze na tę decyzję skarżący zarzucił, że organ nie wyjaśnił w sposób wszechstronny stanu faktycznego sprawy oraz nie dopełnił obowiązku przesłuchania strony. W uzasadnienie skargi podniósł, że wada ustawy o kombatantach i osobach represjonowanych polega na tym, że nie uwzględnia osób działających na zasadzie "samotnego wilka", a dotyczy działających w grupach w dużych zakładach pracy lub na uczelniach, gdzie każdy zna adresy i nazwiska przez kilkanaście lat. Zarzucił także, że nie wyjaśniono i nie uwzględniono faktu zniszczenia dokumentów z Archiwum Wojskowego w O., w tym potwierdzających przebieg jego służy i pobyt w areszcie. W wyroku z dnia 21 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 392/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 12 czerwca 2017 r. Sąd stwierdził, że w realiach rozpatrywanej sprawy skarżący we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zawnioskował o ustalenie personaliów osób odbywających razem z nim służbę wojskową oraz wskazał nazwiska świadków z okresu nauki w szkole zawodowej. Organ do tych wniosków w ogóle się nie odniósł, poprzestając na zapytaniu czy w zasobach archiwalnych znajdują się dokumenty potwierdzające represjonowanie skarżącego. W związku z tym, nie przesądzając kierunku rozstrzygnięcia w tej sprawie, organ w toku ponownego rozpoznania sprawy powinien co najmniej ustosunkować się do wniosków dowodowych strony, w razie potrzeby wzywając do ich sprecyzowania. W razie zaś niemożliwości ich uwzględnienia wyjaśnić tego przyczyny. Organ winien również rozważyć zwrócenie się do właściwej wojewódzkiej rady konsultacyjnej do spraw działaczy opozycji komunistycznej o zaopiniowanie przedmiotowego wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Decyzją z dnia [...] nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], odmawiająca zainteresowanemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ stwierdził, że strona nie przedstawiła na żadnym etapie postępowania okoliczności, związanych z działalnością antykomunistyczną w jakichkolwiek strukturach konspiracyjnych w okresie 1956 – 1989 r. Spośród licznych wskazywanych przez stronę czynów w latach 1968 – 1989, żaden z nich nie został uprawdopodobniony za pomocą środków dowodowych. Także IPN nie wykazał informacji oraz dokumentów, które mogłyby prowadzić do wydania decyzji pozytywnej. Brak też dowodów, że strona doznała wymienionych w art. 3 ustawy represji z przyczyn politycznych za udział w wystąpieniu wolnościowym lub za prowadzenie działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce w przewidzianym w ustawie okresie. Zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, że strona doznała jakichkolwiek represji, polegających na przebywaniu w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium RP. Organ uznał za udowodnione, że zainteresowany zmieniał pracodawcę 14 razy w latach 1969 – 1990, lecz nie wykazano, że odbywało się to w okolicznościach określonych w art. 3 ustawy. Także D. Wojewódzka Rada Konsultacyjna do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych zaopiniowała wniosek strony negatywnie. Organ stwierdził też, że nie jest uprawniony do pozyskiwania danych osobowych osób trzecich bez ich wiedzy i bez wyrażenia przez nie zgody na piśmie, w tym ich obecnych adresów. Niemożliwe było zatem pozyskanie przez organ danych osobowych zgodnie z wnioskiem strony. Wnioskiem z dnia 17 listopada 2020 r. zainteresowany zwrócił się o wzruszenie i zmianę decyzji organu z uwagi na naruszenie art. 7, art. 77 i art. 78 k.p.a., ponieważ wszystko co napisał w życiorysie, oświadczeniach i wnioskach jest prawdą. W piśmie z dnia 14 grudnia 2020 r. zainteresowany wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 8 k.p.a. lub o zmianę decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256) oraz art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t. j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 319), Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił zmiany decyzji z dnia 14 września 2018 r. nr DSE3-K0873-D2128-16/18. Organ wyjaśnił, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. W ocenie organu, strona nie wykazała, aby w sprawie za zmianą decyzji ostatecznej przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Brak jest więc podstaw do zmiany decyzji o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w oparciu o art. 154 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie decyzji jako niezgodnej z art. 2, art. 5, art. 30, art. 32, art. 39, art. 40, art. 47 w związku z art. 177 i art. 178 Konstytucji RP. Skarżący wyjaśnił, że w roku 2018 był w złej kondycji psychicznej i fizycznej z tego powodu przebywał na leczeniu w szpitalu psychiatrycznym we Wrocławiu. Według strony, odmowa przyznania statusu kombatanta i osoby represjonowanej z uwagi na miejsce zatrudnienia ojca strony w czasach PRL jest niezasadna. Poza tym, zniszczeniu uległo ponad 80 % dokumentów z archiwum wojskowego, dotyczących służby wojskowej skarżącego w latach 1973 – 1975. Także ustawa o ochronie danych osobowych uniemożliwia skarżącemu dotarcie do kolegów z ław szkolnych. Z tych względów skarżący nie ma możliwości potwierdzenia prowadzonej działalności opozycyjnej wobec opresyjnego systemu PRL, który zna z autopsji i kilkakrotnie odczuł to osobiście. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 9 kwietnia 2021 r. skarżący podkreślił, że dokumenty dotyczące służby wojskowej skarżącego z lat 1973 – 1975 zostały w 80 % zniszczone przez urzędników państwowych. Odnalezienie świadków z ław szkolnych i zakładów pracy po upływie ponad 40 – 50 lat jest utrudnione z uwagi ustawę o ochronie danych osobowych. Stronie mylą się też imiona i nazwiska. Według skarżącego, jest on dyskryminowany z uwagi na miejsce zatrudnienia ojca strony w czasach PRL. W piśmie procesowym z dnia 16 sierpnia 2021 r. pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 86 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony na okoliczność prowadzenia działalności opozycyjnej, jak też na okoliczność formy i sposobu prowadzenia tej działalności, okresów jej prowadzenia oraz represji doznawanych przez stronę z powodów politycznych. Skarżący wniósł również o przeprowadzenie dowodu z legitymacji skarżącego potwierdzającej przynależność do NSZZ Solidarność oraz z pisemnego oświadczenia siostry strony z dnia 17 sierpnia 2021 r. w przedmiocie prowadzenia przez skarżącego działalności opozycyjnej w latach 1980 – 1989. Zdaniem strony, organ zrealizował wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 21 grudnia 2017 r. jedynie częściowo, odmawiając podjęcia próby ustalenia personaliów osób odbywających razem ze skarżącym służbę wojskową oraz ustalenia świadków z okresu nauki skarżącego w szkole zawodowej. Z uwagi na zły stan psychiczny, skarżący nie zaskarżył decyzji organu z dnia 14 września 2018 r. Pominięto również fakt przynależności skarżącego do NSZZ Solidarność od 1980 r. do chwili obecnej, tym bardziej, że skarżący przez wiele lat aktywnie działał w opozycji antykomunistycznej, między innymi roznosząc tzw. bibułę. Organ winien zwrócić się do NSZZ Solidarność z wnioskiem o udzielenie informacji na temat przebiegu współpracy skarżącego z tym związkiem. Według skarżącego D. Wojewódzka Rada Konsultacyjna nie przeprowadziła rzetelnego postępowania w sprawie skarżącego. Skarżący wskazał, że za zmianą decyzji przemawia słuszny interes skarżącego. Nie było przeszkód, aby organ uzupełnił postępowanie dowodowe w zakresie, w jakim uprzednio zaniechał jego przeprowadzenia. Zaskarżona decyzja w sposób wyraźny narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzenie niejawnym w składzie trzech sędziów w myśl art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w wyniku postępowania nadzwyczajnego przeprowadzonego w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 poz. 256), zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (§ 2). Wzruszenie decyzji ostatecznej we wskazanym trybie oparte jest zatem na dwóch przesłankach, skutkujących stwierdzeniem, że za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej uregulowane w art. 154 k.p.a. (a także analogicznie w art. 155 k.p.a.) jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony. Postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem mającym nowy przedmiot w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej, w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w tym trybie nie jest zatem ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną w jej całokształcie. Nadto zmiana decyzji w tym trybie może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania zwyczajnego. Organ prowadzący postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. nie jest zatem uprawniony do ponownego ustalania stanu faktycznego sprawy i prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. postępowanie dowodowe winno być prowadzone jedynie pod kątem ustalenia, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Decyzja wydawana na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. jest przy tym decyzją uznaniową, wobec czego – co do zasady – można nią zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko w takich sprawach, w których przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną jej wydania, przewidywały dla organu administracji pewien luz decyzyjny. Możliwość zastosowania powyższego unormowania w odniesieniu do decyzji tzw. związanych jest natomiast obarczona konkretnymi ograniczeniami, które powinny wynikać bezpośrednio z okoliczności danej sprawy, a ewentualne podjęcie rozstrzygnięcia, w tym pozytywnego dla wnioskodawcy i tak nie może prowadzić do stanu naruszenia prawa. Zaskarżoną decyzją Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił zmiany decyzji z dnia [...] o odmowie przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej bądź osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ uznał, że w toku postępowania nadzwyczajnego strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów i nie wskazała na nowe okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem, iż interes społeczny lub słuszny interes strony nakazuje wzruszenie ostatecznej decyzji. Jak już powyżej wskazano, przedmiotem postępowania w trybie art. 154 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną i ponowne ustalanie stanu faktycznego sprawy. Z tych względów organ nie był uprawniony do ponownego prowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu nadzwyczajnym, w szczególności do ustalania nazwisk ewentualnych świadków w sprawie, przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony na okoliczność formy, sposobu i okresów prowadzenia działalności opozycyjnej oraz represji doznawanych przez stronę z powodów politycznych, jak również do zwrócenia się do NSZZ Solidarność z wnioskiem o udzielenie informacji na temat przebiegu współpracy skarżącego z tym związkiem. Na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. do organu administracji orzekającego w sprawie należy jedynie ocena, czy w rozpatrywanym przypadku interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 154 k.p.a. - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - jest bowiem przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej w jednym tylko aspekcie, a mianowicie, czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Badanie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, jako przesłanek warunkujących zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, nie może zatem polegać na badaniu prawidłowości decyzji ostatecznej. Tym samym wszystkie podniesione w skardze i piśmie procesowym pełnomocnika strony zarzuty odnoszące się do decyzji ostatecznej, nie mogły odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku. Nie ma przy tym znaczenia, z jakich względów decyzja ostateczna nie była przedmiotem kontroli sądowej. Gdyby stanowisko skarżącego było słuszne, to postępowanie prowadzone w trybie z art. 154 k.p.a. stawałoby się konkurencyjne dla postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (postępowania odwoławczego). Byłoby to w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji, stanowiąc naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, co z kolei stanowi istotne naruszenie prawa. Organ administracji prowadząc postępowanie w trybie z art. 154 k.p.a. powinien dokonać analizy sprawy pod kątem rozważenia dwóch przesłanek, jakimi są interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie jest natomiast uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Nieuzasadnione są więc zarzuty strony odnośnie naruszenia art. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 86 k.p.a. oraz wymienione w skardze przepisy Konstytucji RP. Pojęcie "słuszny interes strony" ma charakter nieostry i niedookreślony. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyrażane jest stanowisko, że uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, nie pozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ przyjmuje ten sposób rozstrzygnięcia, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony na korzystniejszą. Treść "słusznego" a zatem kwalifikowanego interesu strony powinna być ustalana w danej sprawie i musi ulec konkretyzacji wynikającej z jej stanu faktycznego i prawnego. Natomiast kategoria interesu społecznego jest pojęciem dynamicznym, stopniowalnym i zmiennym w czasie, co oznacza, iż także ono powinno być rozpatrywane na tle konkretnej sprawy. O uwzględnieniu obu tych interesów można mówić, o ile ich uwzględnienie nie narusza prawa (wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2021 r., sygn.. akt III OSK). Odnosząc powyższe zasady do kontrolowanego postępowania stwierdzić należy, że ewentualne uchylenie ostatecznej decyzji i przyznanie skarżącemu żądanych uprawnień z pewnością byłoby dla niego korzystne. Nie można jednak uznać za słuszny interes strony dążenia do odmiennej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Również powoływane przez stronę w postępowaniu sądowym dowody z legitymacji skarżącego potwierdzającej przynależność do NSZZ Solidarność (od roku 1980 i ponownie od roku 1996) oraz z pisemnego oświadczenia siostry strony z dnia 17 sierpnia 2021 r. w przedmiocie prowadzenia przez skarżącego działalności opozycyjnej w latach 1980 – 1989 (przechowywanie i kolportowanie tzw. bibuły oraz słuchanie RWE i radia Luxemburg) nie mają wpływu na ocenę słuszności stanowiska organu. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.