IV SA/Wr 280/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-09-29
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest władny do przeprowadzania badań lekarskich lub wydawania orzeczeń w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do przeprowadzania badań lekarskich ani wydawania orzeczeń w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia sądów administracyjnych mają charakter wyłącznie kasacyjny, a ocena zdolności do służby wojskowej należy do kompetencji wojskowych komisji lekarskich, opierając się na przepisach prawa materialnego i procesowego dotyczących tych komisji.Stan faktyczny
Skarżący S. Ż. wniósł skargę na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W., która utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej uznające go za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju z kategorią zdrowia "D" z powodu zaburzeń osobowości. Skarżący domagał się zmiany kategorii na "A", aby móc podjąć lepiej płatną pracę, argumentując, że opinia opiera się na starych badaniach i że komisja składała się z jednej osoby. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 września 2006r. sprawy ze skargi S. Ż. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej oddala skargę
Orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] , wydanym na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 151, poz. 1595/ dalej zwanego rozporządzeniem - Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska W. - [...] - uznała S. Ż. za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju z kategorią zdrowia "D".
Komisja po przeprowadzeniu stosownego badania specjalistycznego stwierdziła zaburzenia osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne /§ 68 pkt 2 rozporządzenia/, które powodują niezdolność do czynnej służby wojskowej.
Od orzeczenia tego S. Ż. odwołał się zarzucając, iż komisja składająca się z jednej osoby nie przeprowadziła z nim żadnego testu, rozmowy kwalifikacyjnej, badań. Opinię wystawiono na podstawie badań, które były przeprowadzone [...] lat temu. Przyznaje, iż będąc w kompanii szkolnej w E. nie wytrzymał psychicznie i wówczas został odroczony - otrzymał B12. Ponieważ był jedynym żywicielem rodziny wpisano do książeczki wojskowej kategorię "D" i przeniesiono do rezerwy. Obecnie chce zmienić kategorię "D" na "A" bowiem mógłby kształcić się w pracy, wyrobić licencję ochroniarza - ochraniałby np. "bankowe pieniądze" lub znaleźć inną dobrze płatną pracę. Aktualnie jest zatrudniony jako zwykły ochroniarz.
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. działając na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 kpa. w związku z § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości /Dz.U. Nr 151, poz. 1594/ oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że z powodu zaburzeń ze strony stanu psychicznego zakwalifikowanych wg § 69 p. 2 zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. /Dz.U. Nr 57 poz. 278 z póź. zm./ skarżący prawomocnym orzeczeniem PKL P. P. Nr [...] z dnia [...] r. został uznany za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. prawidłowo uznała, iż stwierdzone przez badającego dla potrzeb orzeczniczych lekarza specjalistę-psychiatrę, zaburzenia osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne mieszczą się w zakresie pojęciowym § 68 p. 2 co kwalifikuje do kategorii "D" zdolności do służby wojskowej.
W skardze skarżący wniósł o przeprowadzenie badań lekarskich i uczciwe potraktowanie jego osoby. Podniósł, iż chce zmienić kategorię "D" ponieważ z tą kategorią nie można "dostać porządnej pracy ani utrzymać rodziny". Obecnie pobiera zasiłek dla bezrobotnych, płaci alimenty. Znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej - ma [...] miesięcznego syna i [...] letnią córkę, która często choruje:
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu.
Ponadto wskazano, iż komisja nie stwierdziła konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich specjalistycznych, ponieważ ocena dokonana przez lekarza specjalistę-psychiatrę dla potrzeb TWKL nie budzi wątpliwości, a zaświadczenie z gabinetu psychiatrycznego z dnia [...] r. nie zawiera danych mogących poddać w wątpliwość ocenę orzeczniczą. Kwestia oceny zdolności do pracy, co skarżący podnosi w swoim odwołaniu, nie leży w kompetencjach wojskowych komisji lekarskich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W rozpatrywanej sprawie skarżący ubiega się o zmianę kategorii "D" - przyznanej prawomocnym orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej P. P. Nr [...] z dnia [...] r.
W skardze do Sądu skarżący wniósł o przeprowadzenie badań lekarskich.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego.
Orzeczenia Sądu Administracyjnego mają charakter wyłącznie kasacyjny.
Oznacza to, iż Sąd nie jest władny do przeprowadzania badań lekarskich ani wydawania orzeczenia w przedmiocie uznania za zdolnego do służby wojskowej - zmiany kategorii.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy powołanego na wstępie rozporządzenia.
Stosownie do § 14 rozporządzenia orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach wojsk i służb oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych, a także o związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentacji, o których mowa w § 6 /.../.
Zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska orzeka w składzie trzech oficerów - lekarzy. W składzie orzekającym mogą być również oficerowie - lekarze niepełniący zawodowej służby wojskowej.
Przewodniczącego składu orzekającego wyznacza przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej.
W myśl § 22 ust. rozporządzenia od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 z póź. zm./.
Odwołanie wnosi się do właściwej wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia, za pośrednictwem komisji, która wydała orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia /ust. 2/.
Według § 23 ust. 2 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponownie badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie.
Oceniając zaskarżone orzeczenia należy stwierdzić, iż nie naruszają one przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Orzeczenie komisji I instancji z dnia [...] r. zostało podjęte po przeprowadzeniu specjalistycznego badania psychiatrycznego. Lekarz psychiatra rozpoznał u skarżącego zaburzenia osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne. Schorzenie to mieści się znaczeniowo w pojęciu § 68 p. 2 rozporządzenia i kwalifikuje do kategorii "D" niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju.
W odwołaniu skarżący nie wskazał żadnych okoliczności uzasadniających konieczność przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego. Komisja odwoławcza nie miała zatem obowiązku, w świetle przytoczonego wyżej unormowania, przeprowadzenia ponownego badania lub zlecić jego przeprowadzenie przez komisję, która wydała zakwestionowane orzeczenie.
Zauważyć należy, iż istota orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzeniem stanu zdrowia tak jak w typowym badaniu lekarskim ale stwierdzeniem przydatności do służby wojskowej i określenie rodzaju tej przydatności na podstawie wyżej wspomnianego rozporządzenia /przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej/. Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu z chwili wykonania badania lekarskiego.
Skarżący w toku prowadzonego postępowania nie przedłożył komisjom orzekającym własnej dokumentacji medycznej podważającej prawidłowość orzeczeń. Na rozprawie skarżący oświadczył, iż jedynym dokumentem stwierdzającym jego stan psychiczny jest zaświadczenie z dnia [...] r. wydane przez lekarza medycyny - psychiatrę A. N. , w którym stwierdził, iż nie wykazuje objawów psychicznych oraz zaburzeń osobowości. Może pracować w służbach mundurowych /wojsko, policja, straż miejska/. Nie umniejszając wartości dowodowej przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia o stanie zdrowia psychicznego wystawionego przez lekarza placówki spoza wojskowej służby medycznej należy wskazać, że do określenia stanu zdrowia żołnierza właściwe są odpowiednie komisje wojskowe.
Skoro w niniejszej sprawie przeprowadzono niezbędne badanie do ustalenia zdolności do służby wojskowej, to brak jest podstaw do kwestionowania dokonanych ustaleń, tym bardziej, że wynik badania a tym samym treść zaskarżonych orzeczeń w zakresie w jakim orzeczenia te opierają się wyłącznie na wiedzy medycznej, pozostaje poza kontrolą sądu.
W świetle powyższego skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło