IV SA/Wr 280/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Cz. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Cz. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu udzielonej pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w treści skargi k- 5 wniósł o zwolnienie z kosztów wpisu od skargi z uwagi na sytuację ekonomiczną, gdyż nie posiada żadnego majątku i jakichkolwiek wolnych środków, natomiast posiada znaczne zobowiązania wobec osób trzecich. Dodał, że w analogicznych sprawach sądy zwalniały go z kosztów z uwagi na jego sytuację. W odpowiedzi na pismo starszego referendarza sądowego z dnia 20 czerwca 2018 r. skarżący złożył powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu z dnia 29 czerwca 2018 r. W formularzu tym w rubryce nr 4 obejmującej zakres wniosku o prawo pomocy skarżący podał w rubryce nr 4.1, iż wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych, skoro w rubryce tej wykreślił jako zbędne zgodnie z pouczeniem na ostatniej stronie żądanie obejmujące "częściowe zwolnienie z kosztów sądowych". Ponadto skarżący w treści uzasadnienia tego wniosku, czyli w rubryce nr 5 podał, że składa ten wniosek z uwagi na brak środków finansowych na pokrycie kosztów wpisu od skargi i ze względu na ciężką sytuację materialną. Mając na uwadze treść żądania zawartego w treści skargi obejmującego zwolnienie z wpisu od skargi oraz treść żądania zawartego w rubryce nr 4.1 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych oraz treść uzasadnienia tego formularza (rubryka nr 5), w którym skarżący powołał się na brak środków finansowych na pokrycie kosztów wpisu od skargi w rozpoznawanej sprawie wniosek o prawo pomocy został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa w zakresie obejmującym wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w formularzu nie wskazał bowiem, aby żądał przyznania prawa pomocy w szerszym zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Przepis art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W myśl art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 ustawy). Prawo pomocy obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 244 § 1 ustawy ). Z treści przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" cytowanej ustawy wynika natomiast, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do kategorii tych spraw należą zaś sprawy dotyczące należności z tytułu usług opiekuńczych. Strona skarżąca jest zatem, na podstawie powołanego wyżej art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, które w myśl art. 211 ustawy obejmują opłaty sądowe (czyli wpis sądowy i opłaty kancelaryjne) i zwrot wydatków (art. 211 w związku z art. 212 i art. 213 ustawy), a więc tym samym jest również zwolniona z obowiązku uiszczenia wspomnianego wpisu od skargi. Z tych względów rozpoznanie wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie w której strona skarżąca z mocy ustawy nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a ustawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.