IV SA/Wr 281/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-10-25
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Marcin Miemiec, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pobierania zasiłku chorobowego w trakcie zatrudnienia w szczególnych warunkach podlega wliczeniu do okresu pracy w szczególnych warunkach, a okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych podlega wliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie ustaliły przesłanki nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 22.06.2001 r., okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych od 1.01.2001 r. podlega wliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Ponadto, sąd wskazał na potrzebę ustalenia, czy okres pobierania zasiłku chorobowego w trakcie zatrudnienia w szczególnych warunkach podlega wliczeniu do tego okresu, powołując się na tezę uchwały Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Skarżąca L. Z. ubiegała się o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organy administracji odmówiły przyznania tego świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełnia warunków dotyczących stażu pracy, w tym nie wliczały okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz nie ustaliły, czy okres pobierania zasiłku chorobowego w trakcie zatrudnienia w szczególnych warunkach podlega wliczeniu. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując sposób ustalenia jej stażu pracy i nieuwzględnienie okresów pobierania zasiłków.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie : Sędzia WSA Marcin Miemiec Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, III. przyznaje adw. J. I. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych od Skarbu Państwa – WSA we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym.
Pani L. Z. dokonała rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. w dniu [...]r., nabywając prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]r. udokumentowała łączny okres zatrudnienia [...] lat i [...] dni. Prawo do zasiłku utraciła z dniem [...]r., kiedy to upłynął maksymalny okres jego pobierania. Starosta L. decyzją z dnia [...]r. orzekł o utracie przez Panią L. Z. statusu osoby bezrobotnej w związku z przyznaniem jej gwarantowanego zasiłku okresowego od [...] r.
W dniu [...] r. Pani L. Z. wystąpiła z wnioskiem o zaliczenie jej okresu pobierania zasiłku chorobowego do prac wykonywanych w szczególnych warunkach i przyznanie jej prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wobec wniosku strony oraz analizy akt, organ I instancji pismem z dnia [...]r. wyjaśnił, że przez utratę z dniem [...]r. statusu osoby bezrobotnej strona nie podlega przepisom ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem sprawy, strona pismem z dnia [...]r. wystąpiła o rozpatrzenie jej sprawy poprzez wydanie decyzji.
Starosta L. decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego w uzasadnieniu podał, że w dniu rejestracji udokumentowała łączny okres zatrudnienia [...] lat i [...] dni, prawo do zasiłku utraciła z dniem [...]r., kiedy to upłynął maksymalny okres jego pobierania i od [...]r. pobiera gwarantowany zasiłek okresowy. Podano dalej, że art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu określał, że "zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, w pkt 2 tego przepisu posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz to, że w dniu złożenia wniosku nie była osobą zarejestrowaną jako osoba bezrobotna.
Od powyższej decyzji L. Z. złożyła odwołanie wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy podając, że udokumentowała w dniu rejestracji [...] lata pracy w tym [...] lat w warunkach szkodliwych, od których odliczono zasiłek chorobowy stąd zostało [...] lat [...] miesiące [...] dni i przez rok pobierała zasiłek dla bezrobotnych do [...]r., a od [...]r. przyznano gwarantowany zasiłek okresowy.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uzasadniając, że po rozpoznaniu odwołania i przeprowadzonej analizie akt sprawy przyczyną skutkującą utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji były następujące fakty:
1. od dnia [...]r. zainteresowana nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych. Tym samym zarówno w okresie od [...] - [...]r jak też w dniu złożenia pisma tj. [...]r. oraz [...]r. strona nie podlegała przepisom wynikającym z ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu w szczególności nie można było oprzeć spornego rozstrzygnięcia o treść art. 3 ustawy z dnia [...]r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty,
2. do dnia [...]r., na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zainteresowana nie spełniała warunków do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego z uwagi na zbyt niski staż pracy - art. 37j ust. l i 2 ustawy. W szczególności w dniu rejestracji, czyli [...]r. bezrobotna legitymowała się okresem uprawniającym do zasiłku w wymiarze [...] lat i [...] dni Poprzez wprowadzanie kolejnych zmian w przepisach cyt. wyżej ustawy do końca 2000 r. do okresu uprawniającego do zasiłku zaliczano okres aktualnie pobieranego zasiłku, natomiast od [...]r. aktualnie pobierany zasiłek przestał być wliczany. Tym samym w okresie pobierania zasiłku tj. od [...]r. do [...]r. można było doliczyć wyłącznie okres zasiłkowy przypadający miedzy [...]r. a [...]r. co łącznie dawałoby staż w wymiarze [...] lat [...] miesięcy i [...] dni.
Pani Z. w dniu [...]utraciła status bezrobotnego, natomiast nowelizacją ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązującą od dnia 12.09.2001r. do 31.12.2001r. okres aktualnie pobieranego zasiłku ponownie podlegał wliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku dla osób, które pozostawały w ewidencji Powiatowego Urzędu Pracy. Jak wcześniej wskazano, Pani Z. od [...]r. jest klientką Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej pobierającą gwarantowany zasiłek okresowy. Zatem od tego dnia nie podlega rozstrzygnięciom prawnym wg przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobocia
Pani L. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu wskazując, iż nie rozumie zmian zachodzących w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, faktu, iż, nie doliczy się jej całego okresu pobierania zasiłku oraz tego, iż PUP nie doliczył jej okresu zasiłku chorobowego zaistniałego podczas zatrudnienia w szczególnych warunkach. Dalej skarżąca podała, że nie była pouczana o zmianach ustawy i warunkach z niej wynikających, raz proponuje się jej dokonanie rejestracji w PUP innym razem odwrotnie, teraz urząd radzi aby od [...]r. zarejestrowała się jako poszukująca pracy a od [...]r. jako bezrobotna. Poza powyższym skarżąca podała, że bez wątpienia zasiłek przedemerytalny jest dla niej korzystniejszy niż 3 letni zasiłek gwarantowany.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. (...).
W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Nie zostały w niej bowiem prawidłowo ustalone przesłanki warunkujące nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), co w uzasadnieniu decyzji winno znaleźć odzwierciedlenie przez przedstawienie zebranego pełnego materiału dowodowego i jego oceny dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego.
Skarga jest zasadna. Organ I jak i II instancji błędnie ustaliły istniejące w niniejszej sprawie podstawy ubiegania się o prawo do zasiłku przedemerytalnego.
Wadliwie przyjęto, iż nie podlega wliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego okres aktualnie pobieranego zasiłku. Istotnie zachodziły w niniejszym stanie prawnym przywołane zmiany, jednakże organ nie uwzględnił, że ustawą z dnia 22.06.2001r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. z 2001 r. Nr 89 poz. 973/ art. 1 pkt 37 wprowadził zmiany w art. 37l w ust. 1 - wyrazy "nie zalicza się okresu" zastępuje się wyrazami "zalicza się okres" z mocą obowiązującą od dnia 1.01.2001 r., stąd niezasadnie wyeliminowano skarżącej okres pobierania zasiłku od [...] do [...]r. W tej sytuacji pozostaje otwarta kwestia okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych wobec podnoszonego przez skarżącą zarzutu niezaliczenia do niego okresów pobierania zasiłku chorobowego. W materiałach zebranych w sprawie brak danych co do czasookresu pobierania tych zasiłków, stąd organ winien poczynić w tym zakresie niezbędne ustalenia. Zgodnie bowiem z przyjętą linią orzeczniczą do okresu pracy w szczególnych warunkach, o jakich mowa w § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), wlicza się okresy zasiłku chorobowego w czasie trwania tego stosunku pracy, przypadające po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) - teza uchwały SN z dnia 27.11.2003 r. III UZP 10/03.
W tym stanie rzeczy, skoro zostały naruszone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c powołanej ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. Jednakże w tym przedmiocie nie zachodziła potrzeba orzekania, gdyż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1348 ze zm./ przyznaje adw. J. I. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych od Skarbu Państwa – WSA we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło