IV SA/Wr 283/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-10-03

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Henryk Ożóg, Mirosława Rozbicka-Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenia rodzinne uzależnione od niepełnosprawności, przyznawane w trybie kontynuacji po utracie ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności, mogą być przyznane od daty poprzedzającej złożenie wniosku o ich kontynuację, jeśli ta data przypada na okres po upływie ważności poprzedniego orzeczenia?
Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, w przypadku uzyskania ponownego orzeczenia stanowiącego kontynuację poprzedniego, ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia. Brak jest podstaw do przyznania świadczeń za okres poprzedzający złożenie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca domagała się wyrównania zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku do zasiłku rodzinnego za okres od kwietnia 2005 r. do kwietnia 2006 r. Jej syn stracił ważne orzeczenie o niepełnosprawności z dniem 31 marca 2005 r. Nowe orzeczenie, stanowiące kontynuację poprzedniego, zostało uzyskane po długiej procedurze, a wniosek o świadczenia złożono w maju 2006 r. Organy administracji odmówiły wyrównania świadczeń za okres poprzedzający złożenie wniosku, wskazując na przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi I. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wyrównania świadczeń rodzinnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., na podstawie art. 104 kpa, art. 13, art. 16, art. 20, art. 23, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), odmówił wyrównania I. Sz. świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, tj. zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia, na dziecko – M. D., urodzonego dnia [...], za okres od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 30 kwietnia 2006r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w związku z pismem strony z dnia 17 maja 2006r. , którego rozpatrzenie zostało zwieszone do czasu ostatecznego ustalenia, że jej syn – M. D. został zaliczony do osób niepełnosprawnych, o czym strona została poinformowana pismem z dnia 23 czerwca 2006r., w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie ma prawnych możliwości realizacji prośby strony, tj. "wypłacenia zasiłku pielęgnacyjnego oraz przynależnych dodatków" za okres od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 30 kwietnia 2006r. Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata, zgodnie z art. 23 tej ustawy, następuje odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Przy czym, wniosek taki należy, w myśl jej art. 23 ust. 2, złożyć w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby, o której mowa w art. 23 ust. 1 powoływanej ustawy lub ośrodku pomocy społecznej upoważnionym przez w/w organ właściwy na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wzory wniosków, o których mowa w art. 23 ust. 1 i ust. 2 określone zostały rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Ustalenie okresu, na jaki można przyznać uprawnienie do świadczenia rodzinnego, w tym świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności, odbywa się na podstawie art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z analizy dokumentacji za okres zasiłkowy 2004/2005, 2005/2006 i 2006/2007 wynika, że decyzją z dnia [...] Nr [...] przyznano stronie zasiłek pielęgnacyjny na dziecko – M. D., na okres od dnia 1 maja 2004r. do dnia 31 marca 2005r. natomiast decyzją z dnia [...] Nr [...] przyznano jej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na to dziecko, na okres od dnia 1 maja 2004r. do dnia 31 marca 2005r. Dodać należy, że z uwagi na to, iż powyższe świadczenia są świadczeniami rodzinnymi uzależnionymi od niepełnosprawności prawo do tych świadczeń zostało ustalone (zgodnie z art. 24 ust. 3 i ust. 4) do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności dziecka, tj. do dnia 31 marca 2005r. (termin końcowy obowiązywania orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. G. z dnia [...] o niepełnosprawności M. D.; Nr [...]). Następnymi wnioskami w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na M. D. były wnioski złożone przez stronę w Ośrodku w dniu 17 maja 2006r. wraz z dołączoną do nich dokumentacją, w tym orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. z dnia [...] zmienionym wyrokiem Sądu Rejonowego w J. G. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], sygn. akt [...], którego zapisy uzupełniono wyrokiem Sądu Rejonowego w J. G. z dnia [...], sygn. akt [...]. Przyjęto, że wnioski te zostały złożone w trybie art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. z dnia [...] zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego w J. G. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] (sygn. akt [...]) stanowi, w myśl jej art. 24 ust 3a, kontynuację poprzedniego orzeczenia, tj. orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. G. z dnia [...], na podstawie którego przyznano stronie w okresie od dnia 1 maja 2004r. do dnia 31 marca 2005r. zasiłek pielęgnacyjny (decyzja z dnia [...] nr [...]) i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia (decyzja z dnia [...] nr [...]). Art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sytuacji uzyskania ponownego orzeczenia o niepełnosprawności stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia stwierdza, że "prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego". Nadmienić należy, że przepis ten wszedł w życie w dniu 1 czerwca 2005r., a to oznacza, że powyższy tryb nie mógł być zastosowany we wcześniejszym okresie. Ponieważ, jak to wynika z dokumentacji, wnioski o kontynuację powyżej wskazanych świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności zostały przez stronę złożone dnia 17 maja 2006r. należało uznać, że świadczenia te przysługują jej od maja 2006r., tj. od miesiąca, w którym złożony został wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego mimo, iż pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia jest w tym przypadku dzień 1 kwietnia 2005r. W efekcie, po rozpatrzeniu wniosków z dnia 17 maja 2006r. złożonych w trybie określonym ustawą o świadczeniach rodzinnych, zostały stronie przyznane następujące świadczenia: 1) zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 1 maja 2006r. do dnia 30 września 2011r. (decyzja z dnia [...] nr [...]); 2) dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na okres od dnia 1 maja 2006r. do dnia 31 sierpnia 2006r., tj. do końca okresu zasiłkowego 2005/2006 (decyzja z dnia [...] nr [...]); 3) dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na okres od dnia 1 września 2006r. do dnia 31 sierpnia 2007r., tj. do końca okresu zasiłkowego 2006/2007 (decyzja z dnia [...] nr [...]). Reasumując należy stwierdzić, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nakłada na osobę ubiegającą się o świadczenia rodzinne obowiązek złożenia stosownego wniosku w celu ustalenia uprawnień do wnioskowanych świadczeń, a od daty jego złożenia uzależnia termin początkowy uprawnienia do przyznawanych świadczeń. Z uwagi na to, że w okresie, o którym mowa w piśmie strony, tj. od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 16 maja 2006r. nie wpłynął do Ośrodka wymagany ustawą wniosek o ustalenie prawa do wskazanych przez stronę świadczeń rodzinnych, nie było podstaw do wszczęcia procedury mającej na celu ustalenie uprawnień do nich, a tym samym ich przyznania i wypłacenia. Ponadto organ I instancji dodał, że do dnia 17 maja 2006r. Ośrodek nie był przez stronę informowany o jej staraniach w sprawie zaliczenia syna do grona osób niepełnosprawnych, o czym świadczy fakt, że składając wniosek z dnia 2 sierpnia 2005r. o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na swoje dzieci na okres zasiłkowy 2005/2006 nie wypełniła ona rubryki odnoszącej się do dodatku do kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (strona 2-ga wniosku), a nawet nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na M. D. W odwołaniu od powyższej decyzji I. Sz. wniosła o przyznanie świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 30 kwietnia 2006r. Podniosła, że została wprowadzona w błąd przez pracownika MOPS w K., ponieważ informowała na bieżąco Ośrodek o przebiegu sprawy zaliczenia dziecka do osób niepełnosprawnych, o składanych odwołaniach do wyższych instancji oraz, że składając wniosek w dniu 2 sierpnia 2005r. o ustalenie świadczeń rodzinnych na dzieci na okres zasiłkowy 2005/2006, pracownik MOPS poinformował ją, iż nie może starać się o świadczenia rodzinne uzależnione od niepełnosprawności, ponieważ syn nie jest prawnie uznany za taką osobę. Nadto I. Sz. podniosła, że za datę zgłoszenia wniosku o ustalenie uprawnień do zasiłku przyjmuje się dzień złożenia wniosku w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, jeżeli wniosek o ustalenie świadczeń został złożony w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia o niepełnosprawności. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13, art. 16, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazało, że podaniem z dnia 17 maja 2006r. I. Sz. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o wyrównanie świadczeń rodzinnych - zasiłku pielęgnacyjnego i przynależnych dodatków w związku z zakończoną procedurą o zaliczenie syna M. D. do osób niepełnosprawnych, trwającą od dnia 9 marca 2005r. do dnia 21 kwietnia 2006r. Rozpatrzenie wniosku zostało przez organ I instancji zawieszone w związku z toczącym się przed Sądem Okręgowym Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w J. G. postępowaniem o uzupełnienie wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...], tj. o wskazanie terminu początkowego i końcowego, na jaki zaliczono dziecko M. D. do osób niepełnosprawnych, o czym MOPS poinformował wnioskodawczynię pismem z dnia 23 czerwca 2006r. Tym samym pismem organ I instancji poinformował o zawieszeniu rozpatrzenia wniosku I. Sz. z dnia 17 maja 2006r. o ustalenie uprawnień do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na M. D. na okres zasiłkowy 2005/2006 i wniosków z tej samej daty o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na M. D. oraz o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego na niego na okres zasiłkowy 2005/2006. MOPS poinformował odwołującą się, że wznowienie rozpatrzenia wniosków nastąpi z chwilą dostarczenia prawomocnego wyroku Sądu określającego zakres czasowy niepełnosprawności dziecka. Z tych samych względów organ I instancji postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie w spawie z wniosku I. Sz. z dnia 29 września 2006r. o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji na dziecko M. D. na okres zasiłkowy 2006/2007. W dniu [...] działająca z upoważnienia Burmistrza K. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wydała trzy decyzje: 1) decyzję Nr [...] przyznającą I. Sz. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na M. D. od dnia 1 maja 2006r. do dnia 31 sierpnia 2006r. w wysokości 70 zł miesięcznie, płatny za cały okres w łącznej kwocie 280 zł w dniu 15 grudnia 2006r.; 2) decyzję Nr [...] przyznającą I. Sz. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na M. D. od dnia 1 września 2006r. do dnia 31 sierpnia 2007r. w wysokości 80 zł miesięcznie, z tym że za okres do dnia 31 grudnia 2006r. płatny w łącznej kwocie 320 zł w dniu 15 grudnia 2006r.; 3) decyzję Nr [...] przyznającą I. Sz. zasiłek pielęgnacyjny dla syna M.D. z tytułu niepełnosprawności na okresy: od dnia 1 maja 2006r. do dnia 31 sierpnia 2006r. w wysokości 144 zł i od dnia 1 września 2006r. do dnia 30 września 2011r. w wysokości 153 zł miesięcznie., z tym że zasiłek za okres od dnia 1 maja 2006r. do dnia 31 grudnia 2006r. płatny w łącznej kwocie 1188 zł w dniu 15 grudnia 2006r. Natomiast decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor MOPS odmówiła I.Sz. wyrównania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na dziecko M. D. za okres od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 30 kwietnia 2006r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustosunkowanie się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu. W odpowiedzi organ I instancji wyjaśnił, że I. Sz. po utracie z dniem 31 marca 2005r. ważności orzeczenia o niepełnosprawności syna M. D., aż do dnia 16 maja 2006r. nie informowała Ośrodka o czynionych staraniach w sprawie ponownego zaliczenia dziecka do osób niepełnosprawnych. Dopiero w dniu 17 maja 2006r. przedstawiła dokumenty wskazujące na podejmowane przez nią czynności, mianowicie: 1) orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. G. z dnia [...] o niezaliczeniu M. D. do osób niepełnosprawnych, 2) orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...] utrzymujące w mocy zaskarżone orzeczenie, 3) wyrok Sądu Rejonowego w J. G. z dnia [...] zaliczający M. D. do osób niepełnosprawnych. W tym samym dniu I. Sz. złożyła wnioski o przyznanie świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, mimo iż wyrok sądu wymagał uzupełnienia o termin, od którego datuje się niepełnosprawność. Ośrodek przyjął wnioski w trybie art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych i pomagał wnioskodawczyni w kontaktach z Sądem w celu poprawienia błędu. Organ I instancji wskazał również, że odwołująca się miała nieskrępowaną możliwość złożenia wniosku o świadczenia rodzinne uzależnione od niepełnosprawności w każdym czasie począwszy od sierpnia 2005r. W motywach rozstrzygnięcia, Kolegium dalej podało, iż na podstawie przepisu art. 13 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego przysługuje matce, ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka w wieku: 1) do 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, 2) powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Na podstawie przepisu art. 16 ust. 2 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku, 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Zgodnie z przepisem art. 24 ust. 2 ustawy prawo do wszystkich świadczeń rodzinnych ustalane jest począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przypadku zasiłku pielęgnacyjnego prawo do tego świadczenia ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, wówczas prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin ważności orzeczenia (art. 24 ust. 4 ustawy). Przepis art. 24 ust. 3a ustawy reguluje natomiast kwestię składania wniosku o kontynuację świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności, stanowiące kontynuację poprzedniego. W takim przypadku prawo do świadczenia ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Wówczas do wniosku o świadczenie rodzinne dołącza się zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności (art. 24 ust. 3b ustawy). Jednak w każdym przypadku konieczne jest złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia. Z materiałów sprawy wynika, że skarżąca miała przyznany zasiłek pielęgnacyjny na niepełnosprawnego syna M. D. do dnia 31 marca 2005r. decyzją [...] z dnia [...]. W dacie 31 marca 2005r. bowiem traciło ważność orzeczenie o jego niepełnosprawności. Do tej samej daty przyznany był dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia w okresie zasiłkowym 2004/2005. Ponowny wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oraz do przedmiotowego dodatku został przez skarżącą złożony w dniu 17 maja 2006r. wraz z dokumentami wymienionymi w dodatkowym wyjaśnieniu organu I instancji (wskazane powyżej w niniejszej decyzji). Skarżąca nie wykazała, aby przed tą datą składała wniosek o ustalenie prawa do tych świadczeń. Brak jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność. Mimo tego, organ odwoławczy zwrócił się do MOPS w K. o dodatkowe informacje, wobec zarzutów podniesionych w odwołaniu. Dodatkowe wyjaśnienia organu I instancji potwierdzają stan faktyczny ustalony na podstawie materiałów sprawy. Mianowicie dokumenty dołączone do wniosków z dnia 17 maja 2006r. nie były wystarczające, bowiem w wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] nie wskazano od kiedy i do kiedy datowana jest niepełnosprawność M. D. W tym celu organ I instancji wezwał I. Sz. do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku (wezwanie z dnia 25 maja 2006r.). Ostatecznie w wyroku z dnia [...] Sąd Rejonowy w J. G. uzupełnił swój wyrok z dnia [...]. Wyrok ten strona złożyła w MOPS w dniu 24 listopada 2006r. Prawidłowo zatem organ I instancji przyjął, że wnioski z dnia 17 maja 2006r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oraz do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego są wnioskami o kontynuację świadczeń. Po ich złożeniu strona dokonywała czynności w celu uzupełnienia dokumentów, a po ich uzupełnieniu świadczenia zostały przyznane od miesiąca, w którym zostały złożone wnioski, czyli od dnia 1 maja 2006r., stosownie do przepisu art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Brak jest natomiast podstaw do przyznania świadczeń za okres od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 30 kwietnia 2006r. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu I. Sz. wniosła o jej uchylenie w całości i zasądzenie wyrównania należnego zasiłku pielęgnacyjnego wraz z przysługującym dodatkiem za okres od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 kwietnia 2006r. w kwocie 2568 zł i należnymi odsetkami. Podniosła, iż jej syn M. D. został zaliczony przez Sąd do grona osób niepełnosprawnych z dniem przyjścia na świat, tj. [...] do ukończenia 16 roku życia. Choruje na astmę oskrzelową, niedowidzi i ma astygmatyzm oraz bardzo niski współczynnik IgA. Wskazała, że organ I instancji był na bieżąco informowany o jej staraniach związanych z ponownym zaliczeniem dziecka do osób niepełnosprawnych. Świadczą o tym decyzje przyznające mu zasiłek celowy na zwrot kosztów poniesionych w związku z zakupem biletów celem stawienia się z dzieckiem na komisje lekarskie. Podała, iż nie była wówczas informowana o konieczności złożenia wniosku, ponieważ jak powiedziała pracownica Ośrodka w dniu 31 marca 2006r. "nie było mowy o kontynuacji, przepisy o zmianie świadczeń rodzinnych weszły w życie w późniejszym okresie". Podniosła, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie pomagał jej w staraniach, mimo iż prosiła o pomoc nie została jej ona udzielona. Dzięki jej staraniom dziecko po długiej procedurze zostało ponownie zaliczone do grona osób niepełnosprawnych. Podkreśliła, że syn jej jest pokrzywdzony przez los, a przez niekompetencję pracownika MOPS-u został pokrzywdzony ponownie. Dodała, iż należne pieniądze są potrzebne na długotrwałe leczenie dziecka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpatrując skargę Sąd uznał, że nie mogła ona zostać uwzględniona. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Według jej art. 16 ust. 2 zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. W przypadku, o którym mowa w ust. 3a, osoba do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (ust. 3b). Z kolei ust. 4 tego przepisu mówi, iż w przypadku ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego prawo ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Z dokonanej analizy akt sprawy wynika, że w dniu 17 maja 2006r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wpłynął wniosek skarżącej o wyrównanie "zasiłku pielęgnacyjnego oraz przynależnych dodatków" za okres od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 30 maja 2006r., przysługujących jej na syna M. D., w związku z zakończeniem procedury dotyczącej zaliczenia dziecka do grona osób niepełnosprawnych, która trwała od dnia [...] do dnia [...]. W tym samym dniu, prócz przedmiotowego wniosku, skarżąca złożyła też wniosek o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego przyznanego decyzją z dnia [...] Nr [...] z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na M. D. Skarżąca przedstawiła także organowi I instancji orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. G. z dnia [...] Nr [...] o niepełnosprawności, którym Zespół nie zaliczył M. D. do osób niepełnosprawnych, a także orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] Nr [...] utrzymujące w mocy wymienione wyżej orzeczenie z dnia [...], jak i wyrok Sądu Rejonowego w J. G. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], sygn. akt [...], którym Sąd zmienił rzeczone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D., zaliczając M. D. do osób niepełnosprawnych i ustalił, że wymaga on współdziałania opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. W powyższym wyroku Sądu Rejonowego w J. G. nie wskazano jednakże początkowego i końcowego terminu, na jaki zaliczono M. D. do grona osób niepełnosprawnych w związku z czym skarżąca wystąpiła o jego uzupełnienie. Wobec toczącej się, na skutek działania skarżącej procedury, zawieszono rozpatrzenie złożonych przez nią w dniu 17 maja 2006r. wniosków, do czasu jej zakończenia. Wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w J. G. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uzupełnił wyrok z dnia [...] w ten sposób, iż niepełnosprawność M. D. datował od momentu jego urodzenia, tj. od dnia [...], a niepełnosprawność określił jako okresową, do ukończenia przez niego szesnastego roku życia, tj. do dnia [...]. W następstwie wydanego w dniu [...] wyroku rozpoznano wnioski skarżącej z dnia 17 maja 2006r. o przyznanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dziecka, wydając w dniu [...] m.in. decyzję Nr [...] przyznającą I. Sz. na M. D. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia od dnia 1 maja 2006r. do dnia 31 sierpnia 2006r. oraz decyzję Nr [...] przyznającą jej zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dziecka na okres od dnia 1 maja 2006r. do dnia 30 września 2011r. Zaś w wyniku rozpatrzenia wniosku o wyrównanie świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności dziecka, decyzją pierwszoinstancyjną odmówiono skarżącej wyrównania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia, za okres od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 30 kwietnia 2006r. Powyższe stanowi niewątpliwie następstwo kontynuacji orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. G. z dnia [...] Nr [...] zaliczającego M. D. do grona osób niepełnosprawnych do dnia 31 marca 2005r. W niniejszej sprawie przedmiot sporu sprowadza się do tego, iż skarżąca domaga się wyrównania wypłaty przyznanych jej świadczeń z tytułu niepełnosprawności dziecka od dnia 1 kwietnia 2005r., tj. bezpośrednio po utracie ważności wyżej wskazanego orzeczenia z dnia [...], do dnia 30 kwietnia 2006r. Nie zaś, jak uczynił to organ orzekający w sprawie przyznając jej świadczenia od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ich kontynuację. Tymczasem Sąd stwierdził, iż organ decyzyjny prawidłowo ustalił, że takowe wyrównanie skarżącej nie przysługuje, gdyż przedmiotowe świadczenia, wobec brzmienia przepisów art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sytuacji gdy mamy do czynienia z przypadkiem kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności, ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Skoro więc, wniosek o przyznanie wnioskowanych świadczeń skarżąca złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w dniu 17 maja 2006r. zasadnie, omawianymi wcześniej decyzjami, przyznano jej rzeczone świadczenia od dnia 1 maja 2006r. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zawierały unormowań odmiennie regulujących początkowy termin przyznania świadczeń rodzinnych w przypadku kontynuacji poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności. Brak więc było podstaw prawnych do wypłaty wyrównania świadczeń za okresy poprzedzające złożenie wniosku o ich wypłatę. Słuszne zatem stanowisko zajęły organy obydwu instancji. Odnosząc się do zarzutu skargi o niepouczeniu skarżącej przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o zasadach składania wniosku w sytuacji takiej jak rozważana, wskazać niewątpliwie należy, iż art. 9 kpa nie przewiduje szeroko pojętego poradnictwa prawnego. Zawarta w nim zasada obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej ma zastosowanie w konkretnie wniesionej sprawie, a więc w tym przypadku od momentu wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, nie zaś przed jego złożeniem. Na marginesie jeszcze tylko wskazać należy, że właściwe brzmienie sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej winno traktować o umorzeniu postępowania wszczętego przedmiotowym wnioskiem skarżącej, gdyż przepisy procedury administracyjnej nie przewidują w takiej sytuacji instytucji "odmowy", niemniej jednak uchybienie to pozostaje bez wpływu na badaną sprawę. Wobec powyższego, stosownie do art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło