IV SA/Wr 284/17

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżący podał, że mieszka z chorą matką. Nie uzyskuje dochodów, gdyż jest obecnie zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, co udokumentował aktualną decyzją powiatowego urzędu pracy. Wyjaśnił przy tym, że dokonał rejestracji w urzędzie pracy w celu uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego w związku z planowanym w [...] zabiegiem [...], który potwierdził skierowaniem do szpitala. MOPS odmówił mu bowiem przyznania pomocy w formie opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wraz z matką utrzymują się z renty matki w wysokości [...] zł neto. Matka otrzymuje także zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł i posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na [...], które znajduje się w aktach sprawy. Dodał, że z powodu zbiegu [..] nie będzie mógł aktywnie uczestniczyć w postępowaniu sądowym i nie posiada wystarczającej wiedzy aby samodzielnie prowadzić niniejszą sprawę. Nie posiada środków finansowych na opłacenie pełnomocnika. Wraz ze skargą skarżący przedłożył także decyzje MOPS z dnia [...] przyznającą mu specjalny jednorazowy zasiłek celowy na dofinansowanie do [...] w wysokości [...] zł i zakup [...] w kwocie [...] zł. Z treści tej decyzji wynika ponadto, że pomoc ta została przyznana z uwagi na niepełnosprawność, chorobę, a faktyczny dochód dwuosobowej rodziny wyniósł [...] zł i przekroczył kryterium dochodowe rodziny wynoszące [...] zł. Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że skarżący przed rejestracją w urzędzie pracy utracił z dniem [...]r. zatrudnienie z powodu upływu okresu na który umowa była zawarta (od[...]do [...]), a po ustaniu tego zatrudnienia ZUS odmówił mu wypłaty zasiłku chorobowego, a także, że część wynagrodzenia podlegała zajęciu komorniczemu (pkt 5 świadectwa pracy), a wysokość tego wynagrodzenia wynosiła [..] zł brutto (par. 3 umowy). Z akt administracyjnych wynika ponadto, że skarżący w ubiegłym roku był zatrudniony w krótkim czasie czasu (jeden miesiąc), tj. [...] za pośrednictwem [...]. Skarżący podał również, że wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: prąd 110 zł, woda 60 zł (za pół roku), gaz 40 zł, telefon 120 zł, ścieki 54 zł, nieczystości 20 zł, koszty leczenia matki około 100 zł, a podatek od nieruchomości 51 zł kwartalnie, tj. 204 zł rocznie. Podał, że posiada mieszkanie i nie posiada innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, wierzytelności i oszczędności. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący jest osobą niepozostającą w zatrudnieniu, zarejestrowaną jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, która kilka miesięcy przed tą rejestracją był zatrudniona wyłącznie na czas określny, a także majac na uwadze wysokość niskiej renty matki i zasiłku pielęgnacyjnego oraz dane zawarte w uzasadnieniu aktualnej decyzji przyznającej skarżącemu prawo do niskiego specjalnego zasiłku [...], który przysługuje osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, jak również wysokość wykazanych wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku, przyjąć trzeba, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tych względów w pkt I sentencji przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.