IV SA/Wr 287/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant apl. prok. Krzysztof Duszeńko, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. , działając na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 oraz art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002r., Nr 21, poz. 205 ze zm.), a także ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151 poz. 1594), jak również rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151 poz. 1595), wydała w dniu [...] r. orzeczenie Nr [...] w sprawie zdolności M. T. do czynnej służby wojskowej. Komisja podała, że po przeprowadzonym u żołnierza badaniu lekarskim rozpoznała: 1) niewielką koślawość bioder nie upośledzającą sprawności ustroju (w zast.) (§ 77 pkt 2), 2) biodro trzaskające prawe nie upośledzające sprawności ustroju (w zast.) (§ 64 pkt 1), 3) zez zbieżny naprzemienny (§ 11 pkt 1), 4) niewielkie ograniczenie rotacji zewnętrznej przedramienia lewego po dawno przebytym złamaniu trzonu kości promieniowej nie upośledzające sprawności ustroju (§ 75 pkt 2), wobec czego uznała go zdolnym do pełnienia czynnej służby wojskowej. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano jedynie, że powyższych ustaleń dokonano w oparciu o przedstawioną dokumentacje leczenia. Niezgadzając się z tym orzeczeniem M. T. odwołał się od niego. Po rozpatrzeniu odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wydała w dniu [...] r. orzeczenie Nr [...] , którym z powołaniem się na przepis art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002r. Nr 21, poz. 205 ze zm.) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia podała, że po rozpatrzeniu odwołania i dokonaniu analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej w sprawie oraz przeprowadzeniu w trybie odwoławczym dodatkowego badania lekarskiego specjalistycznego ortopedycznego nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Komisja stwierdziła, że z przeprowadzonych badań lekarskich specjalistycznych nie wynika by aktualny stopień nasilenia schorzeń ze strony narządu ruchu oraz towarzyszących im objawów upośledzał sprawność ustroju w stopniu powodującym niezdolność do czynnej służby wojskowej. W tej sytuacji organ odwoławczy zajął stanowisko, iż następstwa przebytego urazu kończyny górnej lewej oraz zmiany ze strony kończyn dolnych zostały prawidłowo zakwalifikowane przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w P. według § 75 pkt 2, § 77 pkt 2 oraz § 64 pkt 1 (w zast.) z zał. Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r., co w Gr. I osób badanych (poborowi) kwalifikuje odwołującego się do kategorii "A" zdolności do czynnej służby wojskowej. Jak dalej wskazała Komisja, również stwierdzone badaniem lekarskim specjalistycznym okulistycznym schorzenie zakwalifikowane według § 11 pkt 1 wyżej wskazanego rozporządzenia, nie powoduje niezdolności do czynnej służby wojskowej. Przedstawiona przez odwołującego się dokumentacja medyczna w postaci kserokopii z Gabinetu Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny aktualnego stanu i funkcji narządu ruchu dokonanej przez badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów, a w kwestii dołączonego do odwołania orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wskazała, że nie ma kompetencji do oceny, czy stopień niepełnosprawności jest równoznaczny z kategorią zdolności do służby wojskowej. M. T. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Podniósł w niej, iż nie ulega wątpliwości, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich są decyzjami administracyjnymi, a zatem winny spełniać wymogi określone w art. 107 kpa. Skarżący wskazał, że zarówno w orzeczeniu Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskie w P. , jak i Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. błędnie oznaczono numer Dziennika Ustaw, w którym opublikowana jest ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP. W orzeczeniach podaje się Dz.U. 2002r. Nr 21, poz. 205, gdy tymczasem w 2004 roku został opublikowany tekst jednolity ustawy - "Dz.U.04.241.2416". Nie wskazano też wszystkich zmian do ustawy ograniczając się jedynie do zwrotu "z późniejszymi zmianami." Prócz naruszenia wymogu z art. 107 § 1 kpa powyższe znacząco utrudniło skarżącemu zorientowanie się w obowiązujących przepisach. Skarżący podkreślił, że decyzja TWKL nie posiada uzasadnienia oraz, że decyzje obydwu instancji nie są należycie podpisane, gdyż zgodnie z art. 107 § 1 kpa pod decyzją winien znajdować się podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. W przypadku decyzji podejmowanych kolegialnie decyzja winna być podpisana przez wszystkie osoby. Pod przedmiotowymi orzeczeniami znajdują się jedynie nieczytelne parafy. W opinii skarżącego, wskazane błędy nakazują rozważyć nieważność wydanych orzeczeń (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Nadto podał, że składane przez niego informacje odnośnie stanu zdrowia poparte odpisem historii choroby wystawionym przez specjalistę ortopedę J. A. wskazują, iż nie było podstaw do uznania, że jest zdolny do czynnej służby wojskowej i przyznania mu kategorii A. Jego zdaniem, na podstawie przeprowadzonych badań RWKL we W. nie jest w stanie wykazać w sposób jednoznaczny i miarodajny stopnia jego dolegliwości bioder i przedramienia lewego. Stwierdził też, że Komisja dokonała wadliwego przyporządkowania jego schorzeń do wskazanych w orzeczeniu paragrafów z załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Podał, że § 64 pkt 1 dotyczy chorób i ułomności układu nerwowego (zanik mięśni po przebytych chorobach lub urazach nieupośledzający sprawności ustroju), a zatem pozostaje bez związku z trzaskającym biodrem. Odnośnie tego schorzenia, które trwa nieprzerwanie od [...] r. i bezsprzecznie upośledza sprawność ruchową winien być zastosowany § 75 pkt 3 z kwalifikacją do kategorii D. Podobnie w przypadku koślawości bioder, winien być przyjęty § 77 pkt 3 (kategoria D) albowiem schorzenie to upośledza sprawność ruchową. Również schorzenie przedramienia upośledza sprawność ruchową, a zatem winien być tutaj przyjęty § 75 pkt 3 z kwalifikacją do kategorii D. Podniósł, iż w oparciu o te same schorzenia w [...] r. orzeczono u niego lekki stopień niepełnosprawności. Zatem ustalenia dokonane przez TWKL w P. , a podtrzymane przez RWKL we W. stwierdzające, że jego schorzenia nie upośledzają sprawności są błędne i zostały przyjęte w sposób dowolny. W świetle powyższego nie powinien otrzymać kategorii A lecz D. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w wydanych orzeczeniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./). W niniejszej sprawie, zgodnie z rozpoznaniem dokonanym przez organy orzekające, skarżący został zakwalifikowany do kategorii "A" zdolności do służby wojskowej, tj. został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, (...). Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć jak orzeczenia o zdolności do służby wojskowej odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999r. l SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w kpa ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do czynnej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 §1 kpa). Z kolei, przepis art. 107 § 3 kpa zaś stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżone orzeczenie jak i orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z cytowanego przepisu wynika, że uzasadnienie orzeczenia jest integralną jego częścią, której podstawowym zadaniem jest wyjaśnienie powodów danego rozstrzygnięcia. Tymczasem uzasadnienie orzeczenia podjętego przez organ pierwszoinstancyjny ogranicza się do wymienienia zdiagnozowanych u skarżącego jednostek chorobowych i zakwalifikowania ich do poszczególnych paragrafów z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), stanowiącego podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia oraz lapidarnego stwierdzenia, że ustaleń tych dokonano w oparciu o dokumentację leczenia. Nie spełnia więc ono wyżej wskazanych wymogów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ II instancji obszerniej wyjaśnia motywy zapadłego rozstrzygnięcia, powołując się przy tym na dokumentację medyczną. Wskazuje m.in., że nie wynika z niej, aby aktualny stopień nasilenia zdiagnozowanych u skarżącego schorzeń ze strony narządu ruchu oraz towarzyszących im objawów upośledzał sprawność ustroju w stopniu powodującym niezdolność do czynnej służby wojskowej, jak i nie upośledza jej stwierdzone badaniem lekarskim specjalistycznym (okulistynym) schorzenie zakwalifikowane według § 11 pkt 1 powoływanego wcześniej rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Jednakże zauważyć należy, że skarżący na etapie odwoławczym, przedstawił orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. Nr [...] wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. , zaliczające go do grona osób o lekkim stopniu niepełnosprawności okresowo, do dnia [...] r. W orzeczeniu wskazano, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] r. Tymczasem, odnośnie tego dokumentu Komisja stwierdziła, iż nie posiada kompetencji do dokonania w jego oparciu oceny, czy stopień niepełnosprawności jest równoznaczny z kategorią zdolności do czynnej służby wojskowej. W opinii Sądu, Komisja przeprowadzająca badanie stanu zdrowia poborowego, powinna uwzględnić, że stwierdzono u niego niepełnosprawność. Winna zatem zbadać, jakiego rodzaju schorzenia spowodowały stwierdzenie niepełnosprawności oraz czy i w jaki sposób przedstawiają się one z punktu widzenia rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. będącego materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że w postępowaniu nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy. To zaś, stanowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W związku z tym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca podlegały uchyleniu. W myśl art. 239 pkt 1 lit. f Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony. Ponieważ w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał poniesienia jakichkolwiek innych kosztów procesowych, dlatego Sąd pominął orzeczenie w tym przedmiocie. Ze względu na charakter orzeczenia Sąd nie orzekł w przedmiocie jego wykonania.