IV SA/Wr 288/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-10-11
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Bogumiła Kalinowska, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nawet jeśli działalność ta nie była faktycznie prowadzona, uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nawet bez faktycznego jej prowadzenia, uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej zgodnie z definicją ustawową. Status bezrobotnego jest warunkiem koniecznym do skierowania na staż i otrzymania stypendium stażowego. W związku z tym, uchylenie decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego i prawa do stypendium, nawet w trybie wznowienia postępowania, jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca M. Ł. została pozbawiona prawa do stypendium stażowego z uwagi na fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w momencie rejestracji jako osoba bezrobotna. Organy administracji, po wznowieniu postępowania, uchyliły wcześniejsze decyzje przyznające jej status bezrobotnego i prawo do stypendium, uznając, że posiadanie wpisu do CEIDG, nawet bez faktycznego prowadzenia działalności, wykluczało nabycie statusu bezrobotnego. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, wskazując na cel aktywizacji zawodowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.), sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję W. D. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej o utracie prawa do stypendium z dniem 5 listopada 2015 r. i umorzenia postępowania w sprawie oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją, w wyniku wniesionego odwołania, Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...].02.2018 r., nr [...], którą po wznowieniu postępowania, objętego postanowieniem z dnia [...].10.2017 r., [...], orzeczono o:
1) uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...].11.2015 r. nr [...] orzekającej o utracie przez skarżącą M. Ł. prawa do stypendium z dniem 05.11.2015 r.,
2) umorzeniu postępowania w sprawie utraty przez skarżącą prawa do stypendium z dniem 05.11.2015 r.
W uzasadnieniu podano, że skarżąca złożyła odwołanie od wymienionego rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, utrzymując, że działalność gospodarcza pod nazwą A o numerze REGON [...] została zgłoszona w Urzędzie Statystycznym we W. w dniu 03.11.2000 r. Podała, że działalności tej nigdy nie rozpoczęła, nie zgłosiła jej w Urzędzie Skarbowym, ani w ZUS-ie. Zgłoszona była jedynie w Urzędzie Statystycznym. Odwołująca się podała, iż nie wiedziała o konieczności wyrejestrowania działalności z Głównego Urzędu Statystycznego, gdyż prowadzenia tej działalności nigdy się nie podjęła. Od 2000 roku systematycznie zgłaszała się do Powiatowego Urzędu Pracy (PUP) jako osoba bezrobotna, pobierała zasiłek i do tej pory nie było żadnych komplikacji przy zarejestrowaniu. Ponadto nadmieniła, że na udzielonych jej stażach pracowała 8 godzin dziennie za około 900 złotych i nie podejmowałaby się tych staży, gdyby wiedziała o tym, że mogłaby być na tym stratna. Wyjaśniła również, że po zgłoszeniu się do PUP w sierpniu 2017 r. odmówiono jej ponownej rejestracji jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku i wówczas udała się niezwłocznie do Urzędu Statystycznego we W. celem wyrejestrowania działalności.
Wojewoda przytoczył, że w toku postępowania ustalono, że skarżąca zgłosiła się do PUP celem rejestracji w dniu 15.10.2014 r. i decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...].10.2014 r., nr [...] orzeczono o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku. Wypełniając w dniu rejestracji oświadczenie rejestrowanego, w punkcie jedenastym dotyczącym złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, skarżąca odpowiedziała przecząco (zakreślając "NIE"). W tym samym dniu zainteresowana otrzymała pouczenie dla bezrobotnego bez prawa do zasiłku, w którym zawarta była m. in. Informacja o tym, że utrata statusu bezrobotnego następuje, gdy osoba bezrobotna podjęła działalność gospodarczą lub podjęła zawieszoną działalność gospodarczą. Odbiór pouczenia skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem.
Jak dalej podał organ odwoławczy, decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...].05.2015 r., nr [...], przyznano skarżącej prawo do stypendium w okresie odbywania stażu, od dnia 04.05.2015 r. w wysokości 997,40 zł brutto. Następnie decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...].11.2015 r., nr [...] orzeczono o utracie przez zainteresowaną prawa do stypendium z dniem 05.11.2015 r. w związku z zakończeniem stażu w dniu 04.11.2015 r. Kolejną decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...].11.2015 r. nr [...] skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej z dniem 05.11.2015 r. z powodu podjęcia zatrudnienia.
Dalej przytoczono, że w dniu 18.10.2017 r. Powiatowy Urząd Pracy we W. pozyskał dokument z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: CEIDG), z którego wynika, że w okresie od dnia 31.10.2000 r. do dnia 24.08.2017 r. zainteresowana posiadała wpis w ewidencji działalności gospodarczej, ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej od dnia 31.10.2000 r. i nie złożyła wniosku o zawieszenie wykonywania tej działalności.
Na tej podstawie postanowieniem z dnia [...].10.2017 r., wznowiono z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 15.10.2014 r, oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku, przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia 04.05.2015 r., utraty prawa do stypendium z dniem 05.11.2015 r. oraz utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 05.11.2015 r. W wyniku wznowionego postępowania decyzją ostateczną Prezydenta z dnia [...].11.2017 r. nr [...], doręczoną w dniu 28.11.2017 r., orzeczono o uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta z dnia [...].10.2014 r. nr [...], orzekającej o uznaniu skarżącej z dniem 15.10.2014 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, a także o odmowie uznania jej za osobę bezrobotną z dniem 15.10.2014 r. oraz o umorzeniu postępowania w sprawie odmowy przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wydając tę decyzję uwzględniono fakt, iż skarżąca posiadała w dacie rejestracji, tj. w dniu 15.10.2014 r., wpis w ewidencji działalności gospodarczej. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w brzmieniu obowiązującym w dniu 15.10.2014 roku (zwanej dalej w skrócie ustawą), określenie bezrobotny oznaczało m.in. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej, jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej dnia podjęcia działalności gospodarczej. Przepis ten wskazuje, że samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej uniemożliwiało nabycie statusu osoby bezrobotnej. Bez znaczenia jest fakt nieprowadzenia tej działalności gospodarczej.
Wojewoda podkreślił, że od wskazanej decyzji Prezydenta z dnia [...].11.2017r. nr [...] skarżąca nie wniosła odwołania. Wskazał także, że zapadły kolejne decyzje w trybie wznowienia postępowania w związku z ujawnieniem okoliczności posiadania wpisu do CEIDG, a mianowicie w dniu [...].01.2018 r., Prezydent wydał decyzję nr [...] doręczoną w dniu 22.01.2018r., w której organ pierwszej instancji orzekł o:
- uchyleniu ostatecznej decyzji Prezydenta z dnia [...].05.2015 r. nr [...] orzekającej o przyznaniu skarżącej prawa do stypendium w okresie odbywania stażu, od dnia 04.05.2015, oraz orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania skarżącej prawa do stypendium od dnia 04.05.2015 r. Od powyższej decyzji skarżąca również nie wniosła odwołania.
Kolejną zaś decyzją nr [...] z dnia [...].02.2018 r., doręczoną w dniu 26.02.2018 r., Prezydent orzekł o:
-uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...].11.2015 r., nr [...] orzekającej o utracie przez skarżącą prawa do stypendium z dniem 05.11.2015 r. oraz o umorzeniu postępowania w sprawie utraty przez skarżącą prawa do stypendium z dniem 05.11.2015 r.
Rozpatrując odwołanie wywiedzione od tej ostatniej z wymienionych wyżej decyzji Wojewoda zważył najpierw, że postępowanie toczyło się w ramach wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jako nową okoliczność faktyczną istotną dla sprawy utraty przez skarżącą prawa do stypendium i nieznaną organowi wydającemu decyzję oraz istniejącą w dniu wydania decyzji o utracie prawa do stypendium z dniem 05.11.2015 r. uznano posiadanie przez odwołującą się wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy, starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Bezrobotny odbywający staż nie zawiera z pracodawcą umowy o pracę (pozostaje osobą bezrobotną), a więc nie wchodzi z nim w stosunek pracy. Bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art, 72 ust. 1 pkt 1 ustawy, wypłacane przez starostę (art. 53 ust. 6 ustawy). Nie ulega zatem wątpliwości, że do odbywania stażu i otrzymywania z tego tytułu stypendium może być skierowana tylko osoba bezrobotna.
Organ odwoławczy stwierdził, że skoro nie było podstaw prawnych do przyznania w omawianym przypadku statusu osoby bezrobotnej z dniem 15.10.2014 roku, to tym samym strona nie mogła korzystać z wszelkich związanych z tym świadczeń, oraz instrumentów przewidzianych w ustawie jako środków wspierania i aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, w tym odbywania stażu i otrzymywania z tego tytułu stypendium. Podkreślił, że decyzja o przyznaniu stypendium na czas obywania stażu jest ściśle uzależniona od posiadania statusu osoby bezrobotnej. W związku z tym, że skarżąca nie spełniała warunków do nabycia statusu bezrobotnego (o czym rozstrzygnięto ostateczną decyzją Prezydenta z dnia [...].11.2017 r. nr [...]), nie była też uprawniona do pobierania stypendium stażowego (o czym z kolei rozstrzygnięto ostateczną decyzją z dnia [...].01.2018 r. nr [...]) i nie mogła być także go pozbawiona z powodu zakończenia stażu. A skoro decyzją ostateczną Prezydenta z dnia [...].11.2017 r. nr [...] orzeczono o uchyleniu decyzji ostatecznej orzekającej o uznaniu skarżącej z dniem 15.10.2014 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, odmówiono skarżącej uznania za osobę bezrobotną z dniem 15.10.2014 r. oraz umorzono postępowanie w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku zatem prawomocnie rozstrzygnięto, że skarżąca w momencie przyznania stypendium nie miała statusu bezrobotnego. Decyzją Prezydenta z dnia [...].01.2018 r, orzeczono o uchyleniu decyzji ostatecznej orzekającej o przyznaniu skarżącej prawa do stypendium w okresie odbywania stażu, od dnia 04.05.2015 r. oraz umorzono postępowanie w sprawie przyznania wymienionego prawa do stypendium od dnia 04.05.2015 r.
Mając zatem na uwadze stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy, organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji był obowiązany do orzeczenia o uchyleniu decyzji z dnia [...].11.2015 r., nr [...] orzekającej o utracie prawa do stypendium z dniem 05.11.2015 r. oraz umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem 05.11.2015 r. Stąd zaskarżoną decyzję, jako zgodną z obowiązującymi przepisami prawa, utrzymał w mocy.
W skardze na tę decyzję, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że pomimo nieprowadzenia działalności, skarżąca nie nabyła statusu osoby bezrobotnej. Dodatkowo skarżąca wniosła o korzystną dla niej interpretację przepisów poprzez uwzględnienie celu pobieranych świadczeń, czyli aktywizację zawodową, co miało miejsce w jej sprawie oraz uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu pierwszej instancji. Na poparcie skargi podała, iż w dniu 3.11.2000 r. w Urzędzie Statystycznym była zarejestrowana działalność gospodarcza, z której nigdy nie pobierała żadnych pożytków, zysków, dlatego też była zainteresowana podjęciem aktywności zawodowej. Działania Urzędu Pracy spowodowały, że stała się ona osobą aktywną, staż umożliwił jej pobieranie wynagrodzenia za pracę, a pracodawcy zawierali z nią umowy po odbyciu stażu. Celem zgłoszenia się do Urzędu Pracy było jedynie uzyskanie możliwości zarobkowania, a nie wprowadzanie urzędu w błąd, dlatego wniosła o pozytywną dla niej interpretację przepisów prawa i zwrócenie uwagi na ich cel, który w stosunku do jej osoby został osiągnięty.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację, w szczególności podnosząc, że w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją, okolicznością, którą organy musiały wziąć pod uwagę jest to, że skarżąca nie spełniając warunku z art 2 ust. 1 pkt 2 lit. F) ustawy nie mogła być osobą zarejestrowaną jako bezrobotna i konsekwentnie korzystać ze związanymi z tym przywilejami i utracić je z innych przyczyn niż wskazane wyżej. Ponadto decyzja o przyznaniu statusu bezrobotnego jak i decyzja o przyznaniu prawa do stypendium w okresie odbywania stażu zostały wyeliminowane z obrotu prawnego ostatecznymi decyzjami Prezydenta. Należało zatem ponownie rozpatrzyć kwestię utraty prawa do stypendium z dniem 05.11.2015 r. Argument dotyczący celowości pobieranego stypendium związanego z aktywizacją zawodową również nie może zostać uwzględniony. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu rejestracji skarżącej w organie zatrudnienia wyraźnie wskazuje, że posiadanie wpisu w ewidencji działalności gospodarczej uniemożliwiało nabycie statusu bezrobotnego i prawa do świadczeń przysługujących z tytułu bezrobocia. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie jest możliwe odstąpienie od jego zastosowania nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy. Wobec tego fakt, iż zastosowany wobec skarżącej instrument aktywizacji odniósł pozytywny skutek nie może być podstawą do uwzględnienia środka zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz.1302; zwanej dalej "p.p.s.a."), w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 p.p.s.a. Rozstrzygając daną sprawę sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a., przy czym sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie, czy narusza zasady współżycia społecznego.
W kontekście takich przesłanek kontroli sądowej legalności zaskarżonego aktu, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzję tę podjęto bez naruszenia prawa.
W pierwszym rzędzie należało zważyć, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego. W tej materii wypada zaś podnieść, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją podjęto, było dotknięte wadliwością. W związku z tym, że ta instytucja procesowa stanowi odstępstwo od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., to wadliwość postępowania administracyjnego, musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wskazane w przepisach prawa procesowego. W postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania, przedmiotem postępowania jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie wznowieniowe ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Jedną z obligatoryjnych podstaw wznowienia przewiduje przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Jak wynika z akt sprawy za nową okoliczność faktyczną istniejącą w dacie ostatecznej decyzji Prezydenta z dnia [...] listopada 2015 r., orzekającej o utracie przez stronę skarżącą prawa do stypendium (w związku z zakończeniem przez nią w dniu 4 listopada 2015 r. stażu), a nieznaną wówczas organowi pierwszej instancji było ujawnienie w dniu 18 października 2017 roku na podstawie dokumentu uzyskanego z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, że w okresie od dnia 31 października 2000 r. do 24 sierpnia 2017 r., czyli także w dacie rejestracji strony skarżącej jako osoby bezrobotnej (to jest w dniu 15 października 2014 r.) skarżąca posiadała wpis w ewidencji działalności gospodarczej. Kwestia, czy skarżącej przysługiwał wówczas status bezrobotnego w rozumieniu ustawowej definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.), w szczególności pod względem przesłanki dotyczącej wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, ma charakter prawotwórczy w rozpatrywanej sprawie, albowiem jak wynika z uregulowań między innymi art. 53 ust. 1 i ust. 6 powołanej ustawy, skierowanie do odbycia stażu oraz uprawnienie do stypendium w okresie odbywania stażu przysługuje bezrobotnemu, przy czym chodzi tu niewątpliwie o "bezrobotnego" w ujęciu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z kolei uprawnienia do stażu z tytułu posiadania statusu bezrobotnego rzutują na dalsze zagadnienie związane z ustaleniem trwania bądź utraty uprawnienia do stypendium.
Na tym tle trzeba zatem wskazać, że prawidłowo wznowiono postępowanie na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Definicja osoby bezrobotnej w omawianym zakresie podlegała na przestrzeni lat istotnej ewolucji. Pod rządami ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu (Dz. U. Nr 75, poz. 446 ze zm.) o uznaniu za osobę bezrobotną nie decydował fakt wpisania jej do ewidencji, lecz faktyczne prowadzenie przez tę osobę działalności gospodarczej. W rozumieniu wskazanej ustawy, bezrobotnym była osoba pozostająca bez pracy i zarejestrowana we właściwym urzędzie zatrudnienia, zdolna do pracy i gotowa do jej podjęcia w ramach stosunku pracy, o ile nie pobierała emerytury, nie była właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadziła działalności gospodarczej lub nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Powyższa definicja nie wiązała zatem uzyskania statusu bezrobotnego z zarejestrowaniem działalności gospodarczej, a z faktycznym jej prowadzeniem. W okolicznościach jednak badanej sprawy podstawą materialno-prawną przyznania skarżącej statusu bezrobotnego stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przy czym w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, wymieniona ustawa zgodnie z obowiązującym od dnia 1 lutego 2011 r. przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) zdefiniowała, że bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Oznacza to, że z woli celowego zabiegu ustawodawcy od dnia 1 lutego 2011 r. (na mocy art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy nowelizującej z dnia 16 grudnia 2010 r.; Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz.1725) przesłanki warunkujące uzyskanie statusu bezrobotnego legły dalszemu zaostrzeniu, albowiem bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis - zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.
Przywołany przepis w brzmieniu przytoczonym wyżej obowiązywał w dacie orzekania o statusie skarżącej jako osoby bezrobotnej.
Skoro istotą postępowania wznowieniowego jest powrót sprawy do postępowania zwykłego, to wydanie decyzji następuje tak, jakby sprawa nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji. Z materiału aktowego sprawy wynika, że rejestracja skarżącej w charakterze osoby bezrobotnej miała miejsce w dniu 15 października 2014 r., co zostało potwierdzone decyzją podjętą w tej dacie. W momencie rejestracji skarżąca została zapoznana z treścią obowiązujących przepisów dotyczących statusu osób bezrobotnych. Z załączonych do akt sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, że przy rejestracji w urzędzie pracy złożyła - będąc pouczona o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego za składanie fałszywych zeznań - pisemne oświadczenie, w którym podała, że nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (np. do Urzędu Miejskiego czy do Krajowego rejestru Sądowego). W tym samym dniu podczas rejestracji otrzymała do wiadomości i własnoręcznie podpisała "Pouczenie dla bezrobotnego bez prawa do zasiłku", w którym oświadczyła, że została pouczona o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej. W treści tych oświadczeń wskazano wyraźnie i jednoznacznie, że chodzi o nieposiadanie wpisu, nie zaś o zaprzestanie (nieprowadzenie) działalności gospodarczej.
Definicja bezrobotnego przyjęta w ustawie o promocji zatrudnienia po jej nowelizacji obowiązującej od dnia 1 lutego 2011 r. w kontekście wpisu ewidencji do działalności gospodarczej nie budzi wątpliwości i nie pozostawia miejsca na swobodę interpretacyjną. W jej świetle status osoby bezrobotnej nie został powiązany z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej i wobec tego bez potrzeby badania, czy działalność taka rzeczywiście jest prowadzona.
Na tle brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okoliczności rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej, posiadania numerów NIP, czy REGON, tudzież fakt opłacania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, podlegania obowiązkowi podatkowemu, nieosiągania dochodów, braku pożytków etc. - nie mają znaczenia prawnego, albowiem nie stanowią elementów hipotezy normy prawnej powołanego przepisu. Jak wynika bowiem z jego treści - bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis - zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. W aktach niniejszej sprawy brak jest dowodu na to, aby skarżąca składała wniosek o zawieszenie działalności gospodarczej. Jak wynika z wypisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wpis skarżącej do ewidencji działalności gospodarczej figurował jako aktywny od 31.10. 2000 r. do 24.08.2017 r., przy braku wpisów o zawieszeniu tej działalności.
Przywołać w tym miejscu wypada przepis obowiązującej w dacie rejestracji skarżącej jako bezrobotnej art. 33 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 ze zm.), w którym ustawodawca sformułował zasadę domniemania prawdziwości danych, wedle której dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o jego sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie były związane treścią wpisu skarżącej do CEIDG i nie mogły poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte.
Na tle treści przytoczonych przepisów prawa nie mógł być wzięty pod uwagę argument skargi, że zamiarem strony skarżącej nie było wprowadzenie organu w błąd, a cel aktywizacji zawodowej poprzez odbycie stażu został osiągnięty. Decydujące znaczenie miał bowiem jedynie fakt, czy skarżącej w myśl przepisów prawa przysługiwał status osoby bezrobotnej w rozumieniu wyżej zdefiniowanym, gdyż tylko posiadanie owego statusu było warunkiem późniejszego kierowania na staż oraz przyznania prawa do stypendium.
Abstrahując od powyższego zarzuty skargi nie mogą się także ostać i z tej istotnej przyczyny, że organy (ale także i Sąd) związane są ostatecznymi decyzjami organu pierwszej instancji zapadłymi również w trybie wznowienia postępowania w przedmiocie uchylenia poprzednio wydanych decyzji pierwotnie przyznających status bezrobotnego oraz prawa do stypendium oraz orzeczenia o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 15.10.2014 r. (o czym rozstrzygnięto ostateczną decyzją Prezydenta z dnia [...].11.2017 r. nr [...]), a także orzeczenia, że nie przysługiwało jej uprawnienie do pobierania stypendium stażowego (o czym rozstrzygnięto ostateczną decyzją Prezydenta z dnia [...].01.2018 roku, nr [...]).
Wymienione decyzje weszły z chwilą ich doręczenia stronie skarżącej do porządku prawnego. Skarżąca nie zaskarżyła ich w administracyjnym toku instancji, nie złożyła bowiem odwołania, a zatem po myśli art. 16 § 1 i § 3 k.p.a., jako ostateczne i prawomocne, mają one moc wiążącą i ukształtowały trwale sytuację prawną strony skarżącej jako – w świetle prawa – pozbawioną statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do stypendium z mocą wsteczną (ex tunc), a w konsekwencji – jak trafnie zauważył organ odwoławczy – skarżąca nie mogła być także pozbawiona prawa do stypendium z powodu zakończenia stażu, jak miało to miejsce w kontrolowanej sprawie. Tym samym w ramach instytucji wznowienia postępowania prawidłowo należało również wyeliminować z obrotu prawnego ostateczną decyzję w przedmiocie utraty prawa do stypendium.
Z tych wszystkich względów Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło