IV SA/Wr 288/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-11-07
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Ireneusz Dukiel, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który wyposażył pracowników w bezpieczne noże i wdrożył odpowiednią organizację pracy, jest zwolniony z obowiązku określenia w ocenie ryzyka zawodowego i instrukcji BHP środków ochrony indywidualnej rąk (rękawic) przy pracy z tymi nożami?Ratio decidendi
Pracodawca ma obowiązek dostarczyć pracownikom nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej, jeśli nie można uniknąć lub wystarczająco ograniczyć zagrożeń za pomocą środków ochrony zbiorowej lub odpowiedniej organizacji pracy. Nawet przy stosowaniu bezpiecznych noży i wdrożeniu szkoleń, istnieje ryzyko głębokich ran ciętych, które mogą być zniwelowane jedynie przez rękawice ochronne. Dlatego pracodawca musi uwzględnić te środki w ocenie ryzyka zawodowego i instrukcji BHP.Stan faktyczny
Inspektor Pracy stwierdził, że pracodawca A Sp. z o.o. nie uwzględnił w karcie oceny ryzyka zawodowego oraz w instrukcji BHP obowiązku stosowania środków ochrony indywidualnej rąk (rękawic) podczas pracy z nożami, mimo że ostrze noża jest ostre i nie zawsze chowa się samoczynnie. Pracodawca argumentował, że bezpieczna konstrukcja noża i wdrożona organizacja pracy wystarczająco ograniczają ryzyko. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy nakaz Inspektora Pracy, przedłużając jedynie termin wykonania. Pracodawca zaskarżył decyzję do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt IV SA/Wr 288/19 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 7 listopada 2019 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), , Sędziowie:, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r., sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z/s w P., na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we W., z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], w przedmiocie określenia rodzajów środków ochrony indywidualnej stosowanych na stanowiskach pracy, , , oddala skargę w całości.,
W dniu 22 lutego 2019 r. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy we W. (dalej: Inspektor Pracy) przeprowadził kontrolę w A spółka z o. o. z siedzibą w P.(dalej: strona, skarżąca, pracodawca) - sklep przy ul. [...] we W. W trakcie kontroli stwierdzono szereg naruszeń przepisów bhp przez pracodawcę, w tym stwierdzono, że pracodawca w karcie oceny ryzyka zawodowego nie uwzględnił w działaniach zapobiegawczych używania środków ochrony indywidualnej rąk podczas używania noża. Również w instrukcji bhp nie przewidziano zastosowania środków ochrony indywidualnej rąk przed możliwością powstania rany przy pracy z nożem. Jak stwierdzono, pracownicy mieli na wyposażeniu sklepu rękawice ochronne [...], zabezpieczające przed zagrożeniami mechanicznymi, jednakże nie wszyscy pracownicy stosowali je podczas prac rozładunkowych i magazynowych z użyciem noża o nazwie [...].
W zastrzeżeniach do protokołu kontroli z dnia 22 lutego 2019 r. pracodawca wskazał, że pracownicy sklepu wyposażeni są w noże marki [...]. Producent określa je jako bezpieczne i instrukcja producenta nie podaje, że rękawice są obowiązkowe przy użytkowaniu tego noża, a jedynie zalecane. Ze względu na konstrukcję i mechanizm działania noża pracodawca określił ryzyko zawodowe jako małe i uznał, że nóż nie stwarza ryzyka urazu rąk. Dlatego też nie podjęto decyzji o wprowadzeniu rękawic jako środków ochrony indywidualnej. Wprowadzono rękawice do prac magazynowych w celach higienicznych, a nie zapobiegających przecięciom.
W odpowiedzi na zastrzeżenia z dnia 22 marca 2019 r. Inspektor Pracy uznał, że w zastrzeżeniach nie zostały zakwestionowane żadne zapisy protokołu kontroli, a jedynie są to tłumaczenia pracodawcy, dlaczego nie przewiduje stosowania środków ochrony indywidualnej przy pracy z użyciem noża marki [...].
W nakazie z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Inspektor Pracy nakazał w pkt. 1 uwzględnić w ocenie ryzyka zawodowego, w działaniach zapobiegawczych, rodzaj środków ochrony indywidualnej rąk, których stosowanie jest konieczne podczas pracy z użyciem noża [...] w terminie do 15 kwietnia 2019 r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 623 ze zm. oraz z 2018 r. poz. 2282, dalej: ustawa o PIP), art. 207 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917 ze zm. oraz 2018 r. poz. 2245, dalej: k.p.) oraz § 39 ust. 2 pkt 1 i § 39a ust. 3 pkt 1 lit. d i § 39c rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm. i z 2011 r. Nr 173, poz. 1034, dalej rozporządzenie); w pkt. 2 usunąć uchybienie polegające na braku określenia w instrukcji BHP przy pracy z nożem, środków ochrony indywidualnej rąk przed możliwością powstania rany, przecięcia w terminie do 15 kwietnia 2019 r. na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o PIP, art. 207 § 2 pkt 1 k.p., § 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia oraz tabeli nr 2 pkt 4 lit. a) załącznika nr 2 do rozporządzenia.
W odwołaniu z dnia 29 marca 2019 r. od punktu 1 i 2 nakazu z dnia [...] marca 2019 r. pracodawca - wnosząc o uchylenie w całości obu zaskarżonych w nakazie decyzji - zarzucił Inspektorowi Pracy: naruszenie § 39 ust. 2 pkt 1 oraz § 39a ust. 3 pkt 1 lit. d) i § 39c rozporządzenia, przy jednoczesnym nieuwzględnieniu § 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że w Karcie Oceny Ryzyka Zawodowego powinien on uwzględnić środki ochrony indywidualnej, których stosowanie jest w ocenie Inspektora Pracy konieczne podczas pracy z użyciem noża [...], naruszenie § 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia oraz tabeli nr 2 pkt 4 lit. a) załącznika nr 2 do rozporządzenia, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że w Instrukcji przy pracy nożem powinien przewidzieć zastosowanie środków ochrony indywidualnej rąk przed możliwością powstania rany, a także naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów skutkujących powzięciem wniosków niewynikających z zebranego materiału dowodowego, w szczególności przez nieuwzględnienie, że konstrukcja noża [...] i wdrożona przez pracodawcę organizacja pracy w sposób wystarczający ograniczają zagrożenia związane z użytkowaniem przez pracowników noża [...], a co za tym idzie stosowanie środków ochrony indywidualnej nie jest konieczne. W uzasadnieniu odwołania pracodawca wyjaśnił, że stara się unikać zagrożeń oraz ograniczać je na podstawie odpowiedniej organizacji pracy, tj. szkoleń dla pracowników, wsparcia regionalnego inspektora ds. bhp, organizowania pracy w magazynie o charakterze tymczasowym, uświadamianie pracowników przez plakaty, praktyczne warsztaty i filmy na platformie e-learningowej. Pracodawca podkreślił, że zdecydował o niewprowadzaniu środków ochrony indywidualnej z uwagi na wyposażenie pracowników w bezpieczne noże marki [...], natomiast udostępniono i zapoznano pracowników z instrukcją użytkowania tych noży.
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy we W. (dalej: Okręgowy Inspektor Pracy) uchylił zaskarżone decyzje nr 1 i 2, zawarte w nakazie z dnia [...] marca 2019 r. w części dotyczącej terminu wykonania i wyznaczył nowy termin ich wykonania na dzień 30 czerwca 2019 r.; w pozostałej części utrzymał w mocy decyzje.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona, nie uwzględniając w prowadzonej dokumentacji oceny ryzyka zawodowego środków ochrony indywidualnej, np. rękawic ochronnych, zalecanych przez producenta noży [...], a jedynie wskazując na obowiązek stosowania przez pracowników procedury opisanej w odrębnym dokumencie - Instrukcji BHP przy pracy z nożem, nie wypełnia obowiązków określonych w przepisach § 39a ust. 3 pkt 1 lit. d i § 39c rozporządzenia. Organ podkreślił, że w tabeli nr 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia, wymieniono rodzaje prac, przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej. Natomiast w pkt 4 tabeli nr 2 załącznika określono prace wymagające stosowania środków ochrony kończyn górnych, w tym m. in. "prace z użyciem przedmiotów i materiałów ostrych, tnących, kłujących (...)". W kontrolowanym sklepie wykonywane są prace z użyciem narzędzi ostrych, tnących (noże [...]), stwarzających ryzyko uszkodzenia kończyn górnych, a tym samym prace wymagające stosowania odpowiednich środków ochrony indywidualnej. Dlatego też zaskarżona decyzja jest w pełni uzasadniona i została wydana przez Inspektora Pracy prawidłowo, lecz z uwagi na upływ terminu wyznaczonego do jej wykonania, zasadne było jego przedłużenie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez: nieuwzględnienie, że konstrukcja noża bezpiecznego [...] oraz wdrożona przez skarżącą organizacja pracy w sposób wystarczający ograniczają zagrożenie wynikające ze stosowania noża, w związku z czym stosowanie środków ochrony indywidualnej nie jest konieczne; nieuwzględnienie, że wypadki przy pracy przy użyciu noża bezpiecznego [...], które miały miejsce wśród pracowników w okresie od 2016 r. do 2018 r., stanowiły niewielki odsetek wszystkich odnotowanych w tym okresie wypadków przy pracy i były spowodowane niezastosowaniem się przez pracowników do Instrukcji BHP przy pracy nożem, a nie konstrukcją noża, czy niewłaściwą organizacją pracy wdrożoną przez stronę skarżącą; przez powzięcie wniosku, że w sklepie powinny być stosowane środki ochrony indywidualnej rąk oraz, że strona skarżąca powinna uwzględnić w ocenie ryzyka zawodowego rodzaje środków ochrony indywidualnej rąk, których stosowanie jest konieczne podczas prac z użyciem noża bezpiecznego [...] i określić w Instrukcji BHP przy pracy z nożem środki ochrony indywidualnej rąk. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: § 39 ust. 1 i § 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia przez nieuwzględnienie, że strona za pomocą odpowiedniej organizacji pracy w sposób wystarczający ograniczyła zagrożenia wynikające ze stosowania noża bezpiecznego [...], art. 207 § 2 pkt 1 k.p. i § 39 ust. 2 pkt 1 oraz § 39a ust. 3 pkt 1 lit. d i § 39c rozporządzenia przez przyjęcie, że strona powinna uwzględnić w ocenie ryzyka zawodowego w działaniach zapobiegawczych, rodzaj środków ochrony indywidualnej rąk, których stosowanie jest konieczne podczas pracy z użyciem noża bezpiecznego [...], art. 2374 k.p. i § 41 ust. 2, a także § 4 załącznika nr 2, Tabeli nr 2 pkt 4 lit. a załącznika nr 2 do rozporządzenia przez przyjęcie, że strona powinna określić w instrukcji BHP przy pracy z nożem środki ochrony indywidualnej rąk przed możliwością powstania rany, przecięcia. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców przez utrzymanie w mocy obu decyzji zawartych w nakazie, pomimo że zostały one wydane w wyniku kontroli dotyczącej przedmiotu kontroli objętego uprzednio zakończoną kontrolą oraz stanowiącej dodatkowe postępowanie dowodowe Okręgowego Inspektora Pracy w sprawie toczącej się w wyniku odwołania od decyzji nr [...] zawartej w nakazie z dnia [...] listopada 2018 r.
W uzasadnieniu skargi strona podała, że wdrożyła odpowiednią organizację pracy, nakierunkowaną na ograniczenie zagrożeń wynikających ze stosowania noży bezpiecznych [...], natomiast organ odwoławczy nie przeprowadził żadnych dowodów na tę okoliczność i nie odniósł się do podniesionych przez stronę kwestii. Organizacja pracy przejawia się w przeprowadzaniu szkoleń dla pracowników, w zapewnieniu wsparcia regionalnego inspektora ds. bhp, w organizowaniu pracy w magazynie o charakterze tymczasowym, w uświadamianiu pracowników przez plakaty, praktyczne warsztaty, filmy na platformie e-learningowej, w zapewnieniu bezpiecznych narzędzi pracy i w zapoznaniu pracowników z instrukcjami bezpiecznego korzystania z udostępnianych im narzędzi pracy. Organy nie wzięły również pod uwagę, że sama konstrukcja noża [...] ogranicza ryzyko zacięcia lub powstania innych uszkodzeń, bowiem nóż ma schowane ostrze w czasie, gdy nie jest wykorzystywany. W momencie, gdy kończy się powierzchnia kartonu ostrze samoczynnie chowa się do środka narzędzia i pracownik nie ma kontaktu z ostrzem podczas pracy z nożem. Taka konstrukcja noża powoduje, że podczas jego użytkowania ryzyko uszkodzenia kończyn górnych jest istotnie ograniczone. Producent wskazał jedynie, że korzystanie z rękawic ochronnych przy użytkowaniu tych narzędzi może stanowić dodatkowy środek ochronny. Skarżąca podała, że w latach od 2016 do 2018 jedynie trzy (lekkie) wypadki w sieci jej sklepów były związane z korzystaniem z noża. Wskazała, że w ww. okresie w przedsiębiorstwie skarżącej miały miejsce 275 wypadki przy pracy, z czego 212 wystąpiły w sklepach skarżącej, co stanowiło zaledwie 1,10% wszystkich wypadków przy pracy mających miejsce w przedsiębiorstwie skarżącej i 1,4% wszystkich wypadków mających miejsce w sieci sklepów. W związku z wystąpieniem powyższych wypadków, strona zaleciła pracownikom ponowne przypomnienie instrukcji BHP przy pracy z nożem oraz stosowanie się do zasad bezpiecznego używania noża. W ocenie skarżącej, wobec znikomej liczby wypadków spowodowanych użyciem noża [...] należy uznać, że cel określony w § 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia został osiągnięty, bowiem skarżąca dzięki zapewnieniu odpowiedniej organizacji pracy wystarczająco ograniczyła zagrożenia wynikające ze stosowania noża.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga w rozpatrywanej sprawie nie jest zasadna.
Stosownie do art. 2376 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, dalej: k.p.) pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami. W myśl art. 2378 § 1 k.p. pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, których stosowanie na określonych stanowiskach jest niezbędne w związku z art. 2376 § 1 i art. 2377 § 1, oraz przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego. Stosownie do art. 2374 § 1 k.p. pracodawca jest obowiązany zaznajamiać pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych przez nich prac. Zgodnie z art. 2374 § 2 k.p. pracodawca jest obowiązany wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy. Pracownik jest obowiązany potwierdzić na piśmie zapoznanie się z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy.
Szczegółowe zasady stosowania środków ochrony indywidualnej zostały określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z § 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia środki ochrony indywidualnej powinny być stosowane w sytuacjach, kiedy nie można uniknąć zagrożeń lub nie można ich wystarczająco ograniczyć za pomocą środków ochrony zbiorowej lub odpowiedniej organizacji pracy. Natomiast zgodnie z § 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia w zależności od stopnia zagrożenia, częstości narażenia na zagrożenie, cech stanowiska pracy każdego pracownika i skuteczności działania środków ochrony indywidualnej - pracodawca powinien określić warunki stosowania środków ochrony indywidualnej, a w szczególności czas i przypadki, w których powinny być używane. Przy ustalaniu środków ochrony indywidualnej niezbędnych do stosowania przy określonych pracach pracodawca powinien uwzględniać wskazania zawarte w tabelach nr 1-3 (§ 8 załącznika nr 2 do rozporządzenia).
Zgodnie z tabelą nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia jako zagrożenia, przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidulnej, wymieniane jest zagrożenie fizyczne - mechaniczne w postaci przekłucia, przecięcia, otarcia i dotyczy ono m. in. kończyn górnych - dłoni i rąk. Natomiast zgodnie z tabelą nr 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia wśród rodzajów prac, przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej w postaci środków ochrony kończyn górnych (pkt 4) wymieniono prace stwarzające ryzyko urazów rąk, w szczególności prace z użyciem przedmiotów lub materiałów ostrych, tnących, kłujących, parzących lub szczególnie chropowatych albo inne narażające na uszkodzenia rąk, z wyłączeniem prac przy obsłudze maszyn, przy których istnieje niebezpieczeństwo wciągnięcia rękawicy. W tabeli nr 3 - rodzaje środków ochrony indywidualnej, wymieniono w pkt 3, jako środki ochrony kończyn górnych, rękawice ochronne.
Jak ustalił w trakcie kontroli przeprowadzonej u pracodawcy Inspektor Pracy, pracownicy sklepu wykonywali prace rozładunkowe i magazynowe z użyciem noża marki [...], polegające na rozcinaniu opakowań zawiniętych w folię typu stretch oraz taśmy zamykającej kartony z towarem.
W trakcie kontroli okazano do wglądu Kartę Oceny Ryzyka Zawodowego na stanowisku kasjer sprzedawca, starszy kasjer, opracowanej w dniu 13 grudnia 2018 r., w której nie uwzględniono w działaniach zapobiegawczych używania środków ochrony indywidualnej rąk podczas używania noża [...].
W instrukcji obsługi noża, opracowanej przez producenta stwierdzono, że w celu zapobiegania urazom należy używać noża z zachowaniem szczególnej ostrożności. Jak wskazano, ostrze noża jest ostre i może być przyczyną niebezpiecznych i głębokich ran ciętych. Z tego powodu nigdy nie należy chwytać ostrza. Nie należy umieszczać drugiej ręki na drodze cięcia noża i zasadniczo należy ciąć w obszarze poza ciałem. Jako dodatkowy środek ochronny zalecono korzystanie z rękawic.
Natomiast w instrukcji bhp przy pracy z nożem, opracowanej przez pracodawcę, wskazano, że nóż służy do cięcia papieru, kartonu, folii, taśmy, a ostrze noża samoczynnie się chowa, nie ma możliwości jego zablokowania. Z instrukcji tej wynika, że po zakończeniu cięcia kartonu ostrze samoczynnie się chowa (wcześniej należy usunąć kciuk z suwaka). Jednakże podczas cięcia taśmy i folii należy trzymać suwak noża i dopiero po zakończeniu cięcia usunąć kciuk z suwaka, aby ostrze schowało się. Należy więc wywnioskować, że po zakończeniu cięcia folii i taśmy ostrze noża nie chowa się samoczynnie, wymagane jest bowiem zdjęcie kciuka z suwaka.
Zapisy obu powyższych instrukcji potwierdzają, że ostrze noża jest bardzo ostre i nie w każdej sytuacji chowa się samoczynnie po zakończeniu cięcia. Ostrze to może być przyczyną głębokich ran ciętych, zwłaszcza dłoni i dlatego dodatkowym środkiem ochrony winny być rękawice ochronne.
W ocenie Sądu, wskazywana przez skarżącą odpowiednia organizacja pracy, polegająca na przeprowadzaniu szkoleń dla pracowników, zapewnieniu wsparcia regionalnego inspektora ds. bhp, organizowaniu pracy w magazynie o charakterze tymczasowym, uświadamianiu pracowników przez plakaty, praktyczne warsztaty, filmy na platformie e-learningowej, zapewnieniu bezpiecznych narzędzi pracy, zapoznaniu pracowników z instrukcjami bezpiecznego korzystania z udostępnianych im narzędzi pracy, nie spowoduje wystarczającego ograniczenia zagrożenia powstania ran ciętych dłoni u pracowników używających noża. Szkolenia, akcje uświadamiające, instrukcje, wsparcie inspektora ds. bhp nie zapobiegną nieostrożnemu obchodzeniu się z ostrym narzędziem pracy i jego konsekwencjom. Zagrożenie spowodowania uszkodzeń i ran dłoni zniwelować mogą jedynie rękawice ochronne, które pracownicy winni stosować przy pracy z nożem. Organy inspekcji pracy słusznie nakazały pracodawcy opracowanie dokumentu i określenie, jakiego rodzaju środki ochrony indywidualnej powinny być stosowane na stanowiskach pracy utworzonych na terenie sklepu, w tym rękawice ochronne dłoni.
Z akt sprawy wynika, że pracodawca nie uwzględnił w prowadzonej dokumentacji oceny ryzyka zawodowego środków ochrony indywidualnej, np. rękawic ochronnych, zalecanych przez producenta noży [...], a jedynie wskazał na obowiązek stosowania przez pracowników procedury opisanej w opracowanej przez siebie instrukcji bhp przy pracy z nożem. Powyższe, jak słusznie uznał Okręgowy Inspektor Pracy, nie wypełnia obowiązków określonych w przepisach § 39a ust. 3 pkt 1 lit. d rozporządzenia, który zobowiązuje pracodawcę do uwzględnienia w prowadzonej dokumentacji oceny ryzyka zawodowego stosowanych środków ochrony indywidualnej, ani § 39c rozporządzenia, z którego wynika obowiązek pracodawcy poinformowania pracowników o istniejących zagrożeniach, przed którymi chronić ich będą środki ochrony indywidualnej oraz przekazania informacji o tych środkach i zasadach ich stosowania.
W konsekwencji nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 2374 k.p. oraz § 41 ust. 2, § 4 załącznika nr 2, tabeli nr 2 pkt 4 lit. a załącznika nr 2 rozporządzenia, zobowiązujących pracodawcę m.in. do wydawania szczegółowych instrukcji i wskazówek dotyczących bezpieczeństwa pracy, gdyż w instrukcji bhp przy pracy z nożem powinny zostać wymienione środki ochrony indywidualnej rąk, chroniące przed możliwością powstania rany lub przecięcia w postaci rękawic ochronnych.
Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez nieuwzględnienie konstrukcji noża bezpiecznego i wdrożonej organizacji pracy oraz stwierdzenie, że w sklepie wykonywane są prace z użyciem narzędzi ostrych, tnących, stwarzających ryzyko uszkodzenia kończyn górnych. Niewątpliwie z instrukcji producenta noża oraz instrukcji bhp przy pracy z nożem wynika, że ostrze noża stwarza ryzyko powstania głębokich ran ciętych, a po zakończeniu cięcia niektórych materiałów ostrze noża nie chowa się samoczynnie i stwarza ryzyko uszkodzenia kończyn górnych. Natomiast opisana przez stronę organizacja pracy, w sposób wystarczający nie może ograniczyć zagrożenia wynikającego ze stosowania noża, co czyni również niesłusznym zarzut naruszenia § 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
Za bezzasadny Sąd uznał też zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, nie stoi bowiem w sprzeczności z powyższymi przepisami wydanie przez Inspektora Pracy decyzji nr 1 i 2 zawartych w nakazie z dnia [...] marca 2019 r. przed rozpatrzeniem przez Okręgowego Inspektora Pracy odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nakazującej określić w udokumentowanej formie, jakie rodzaje środków ochrony indywidualnej powinny być stosowane na określonych stanowiskach pracy u pracodawcy.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło