IV SA/Wr 289/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-09
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do służby wojskowej, które utrudniło znalezienie zatrudnienia, może być uznane za represję polityczną w rozumieniu przepisów ustawy o kombatantach i osobach represjonowanych, uzasadniającą przyznanie okresu nieskładkowego do emerytury?Ratio decidendi
Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do służby wojskowej, nawet jeśli utrudniało znalezienie zatrudnienia, nie może być uznane za represję polityczną w rozumieniu przepisów ustawy o kombatantach i osobach represjonowanych, jeśli miało ono podłoże czysto medyczne. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że niewykonywanie pracy miało charakter represji politycznej, co uniemożliwia potwierdzenie okresu nieskładkowego do emerytury.Stan faktyczny
Skarżący M. R. domagał się potwierdzenia okresów pozostawania bez pracy na skutek represji politycznych w celu zaliczenia ich jako okres nieskładkowy do emerytury. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił potwierdzenia, uznając przedstawione dowody za niewystarczające do stwierdzenia, że brak zatrudnienia wynikał z represji politycznych, a jedynie z medycznych przyczyn niezdolności do służby wojskowej. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca), Sędzia (del.) WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2005r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia pozostawania bez pracy wskutek represji politycznych oddala skargę
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – zwany dalej Kierownik Urzędu, na podstawie art. 117 ust. 4 w zw. z art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) art. 22 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o Kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002, Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił M. R. potwierdzenia, iż w okresach: od [...] roku do [...] roku, od [...] roku do [...] roku, [...]roku do [...] roku, od [...] roku do [...] roku, od [...] roku do [...] roku i od [...] roku do [...] roku pozostawał bez pracy na skutek represji politycznych.
W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wskazał, iż przedstawiony przez wnioskodawcę materiał dowodowy potwierdza, że w/w okresach pozostawał bez pracy. Nie daje on jednak podstaw do stwierdzenia, że rozwiązanie umowy nastąpiło w związku ze stosowaniem wobec wnioskodawcy represji politycznych oraz że w okresie objętym wnioskiem odmawiano mu zatrudnienia ze względów politycznych. Ponadto w nadesłanym do Urzędu zaświadczeniu Powiatowego Urzędu Pracy we W. z dnia [...]roku, wnioskodawca umieścił dopisek: "nie brałem czynnego udziału w tym czasie w demontażu PRLu".
W "odwołaniu" od powyższej decyzji M. R. wniósł o pozytywne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 117 ust. 4 w zw. z art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Nr [...] odmawiającą M. R. potwierdzenia okresów pozostawania bez pracy na skutek represji politycznych.
W motywach orzeczenia wskazano, iż strona na okoliczność pozostawania bez pracy przedstawiła następujące dowody: kopię zaświadczenia Wojskowej Komisji Uzupełnień T. G. z dnia [...] roku poświadczającego odbycie służby wojskowej, kopię książeczki wojskowej, kopię orzeczenia komisji lekarskiej stwierdzającego niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju, kopię kwestionariusza dotyczącego okresów składkowych i nieskładkowych z dnia [...]roku, kopię świadectwa pracy BS i PPUE "[...]" z [...] roku, kopię zawiadomienia o zwolnieniu z pracy w Biurze Projektów Kolejowych z dnia [...] roku, kopię skierowania do Z.O.Z. z dnia [...] roku celem wydania orzeczenia o możliwości wykonywania zawodu technika telekomunikacji, kopię decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia [...]roku, zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy we W. poświadczające, iż strona jest zarejestrowana w tym Urzędzie od dnia [...] roku jako osoba bezrobotna, kopię legitymacji ubezpieczeniowej potwierdzającej okresy zatrudnienia strony od [...] roku.
Kierownik Urzędu stwierdził, iż niniejsze dowody potwierdzają pozostawanie strony bez pracy. Natomiast w aktach sprawy brak jest dowodów, które wskazywałyby, iż pozostawanie bez pracy miało charakter represji politycznych. Jedną z przesłanek, których spełnienie warunkuje możliwość potwierdzenia przez Kierownika Urzędu okresu niewykonywania pracy na podstawie art. 7 pkt 4 ustawy jest przedstawienie dowodów potwierdzających okresy pozostawania bez pracy "na skutek represji politycznych". Zdaniem Kierownika Urzędu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednak przyjąć, by okresy pozostawania strony bez pracy miały charakter represji, o których mowa w art. 7 ust. 4 ustawy.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł "o przyznanie uprawnień do 5-letniego okresu, jako okres nieskładkowy do emerytury ZUS".
W uzasadnieniu skargi skarżący ustosunkował się do orzeczenia Wojskowej Komisji Lekarskiej z 1964r. o niezdolności do pełnienia służby wojskowej które w jego ocenie uniemożliwiało znalezienie zatrudnienia.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo podniesiono, iż wojskowe orzeczenie o niezdolności do służby nie było represją polityczną. Jak wynika bowiem z dokumentów przedstawionych przez Stronę miało ono podłoże czysto medyczne. Wprawdzie orzeczenie to mogło w pewnym sensie utrudnić stronie znalezienie pracy w zawodzie – uznanie tego za represję polityczną było by wnioskiem zbyt daleko idącym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu.
Orzeczenia sądu administracyjnego mają charakter kasacyjny a nie merytoryczny.
Oznacza to, iż Sąd nie przyznaje określonych uprawnień jak i nie odmawia ich przyznania.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.).
Według art. 7 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy okresami nieskładkowymi są m.in. niewykonywania pracy w okresie przed dniem 4 czerwca 1989r. na skutek represji politycznych, nie więcej jednak niż 5 lat. Zgodnie z art. 117 ust. 1 powołanej ustawy okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7, mogą być uwzględnione, jeżeli zostały udowodnione dokumentami (zaświadczeniami) lub wpisane w legitymacji ubezpieczeniowej bądź uznane orzeczeniem sądu, z uwzględnieniem ust. 3 i 4 tegoż przepisu.
W myśl ust. 4 art. 117 powyższej ustawy okresy o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 7 ust. 4 mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje w drodze decyzji, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o Kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Przesłanką ustawową warunkującą potwierdzenie przez Kierownika Urzędu niewykonywania pracy przed dniem 4 czerwca 1989r. jest udokumentowanie okresu pozostawania bez pracy na skutek represji politycznych.
Analiza treści dowodów przedstawionych w sprawie dowodzi, iż skarżący pozostawał bez pracy przed dniem [...]r. Natomiast dowody te nie dają podstaw do stwierdzenia, iż niewykonywanie pracy miało charakter represji politycznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o Kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
W myśl bowiem art. 4 ust. 1 powołanej ustawy represjami są okresy przebywania:
1) z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych:
a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady,
b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.
c) innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.
2) z przyczyn narodowościowych i masowych w gettach,
3) z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych:
a) w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946, NWD ZSRR,
b) na przymusowych zesłankach i deportacji w ZSRR
4) w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku – za działalność polityczną, bądź religijną związaną z walką o suwerenności i niepodległość.
2. Przepisy ustawy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia.
W niniejszej sprawie nie została zatem spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w przepisie art. 7 ust. 4 cyt. na wstępie ustawy.
W świetle powyższego należało także stwierdzić, iż Kierownik Urzędu dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Wobec tego brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją pierwszoinstancyjna decyzja nie naruszyły prawa w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego.
Ponieważ skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstawa należało ją oddalić, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło