IV SA/Wr 289/08

PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-09-29

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej statusu osoby bezrobotnej, ale nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ skarżący jest zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych z mocy prawa w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. Wniosek o ustanowienie adwokata nie został uwzględniony, ponieważ skarżący nie wykazał w wiarygodny sposób, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy, uchylając się od obowiązku przedłożenia dokumentów potwierdzających jego rzeczywistą sytuację majątkową, w tym dochody z zagranicznej emerytury.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy uznania go za osobę bezrobotną. Wskazał, że jest osobą samotną, nieosiągającą dochodów i nieposiadającą majątku. Referendarz sądowy wezwał go do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i rodzinną. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, wyjaśniając jedynie swoją sytuację i pobieranie emerytury za granicą. W konsekwencji sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
I. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 29 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazał, że jest osobą samotną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma innych osób na utrzymaniu i nie osiąga dochodów. Podał, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 11 września 2008 r. wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej tzn. dowodów potwierdzających wysokość dochodów wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (np. ostatniego odcinka emerytury, renty, aktualnej decyzji ZUS, urzędu pracy lub pomocy społecznej przyznającej świadczenia, umowy o pracę, zlecenie lub o dzieło, zaświadczenia o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy); wyciągu z konta bankowego za ostanie trzy miesiące; dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z miesięcznym utrzymaniem (opłaty za gaz, opał, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, czynsz i inne), zeznania podatkowego za 2007 r. złożonego w urzędzie skarbowym, ostatniej decyzji o nabyciu i utracie statusu osoby bezrobotnej, ostatniej decyzji przyznającej świadczenia z pomocy społecznej ewentualnie wyjaśnienia co stanowi jego źródło dochodu jeżeli nie pobiera powyższych świadczeń - w terminie siedmiu dni od daty doręczenia tego zarządzenia pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie danych zawartych w urzędowym formularzu. Skarżący nie nadesłał żadnego z wyżej wymienionych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie w piśmie z dnia [...] wskazał, iż wnosi również o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponadto wyjaśnił, że nie ma w Polsce żadnych dochodów, ponieważ ubiega się o zarejestrowanie jako osoba bezrobotna, nie posiada w Polsce konta bankowego, nie może przedstawić żadnych zaświadczeń, gdyż nie jest zarejestrowany w Polsce jako osoba bezrobotna, nie ponosi żadnych wydatków związanych z utrzymaniem, ponieważ jest samotnym wdowcem mieszkającym u córki we [..., nie składał zeznania podatkowego w urzędzie skarbowym za 2007 r., gdyż do chwili obecnej mieszka u córki we [...] i chce powrócić do Polski i zamieszkać na stałe, nie posiada statusu osoby bezrobotnej i nie pobiera w Polsce żadnych świadczeń z pomocy społecznej, utrzymuje się we [...] z wcześniejszej emerytury. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Skarżący jest zwolniony od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit "b" cytowanej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Z tego względu postępowanie wszczęte tym wnioskiem jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w wiarygodny sposób, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, gdyż nie nadesłał wymienionych wyżej dokumentów źródłowych, co oznacza, iż uchyla się od obowiązku przedłożenia tych dokumentów, mających w istocie na celu ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej tzn. wysokości dochodów netto z tytułu pobierania za granicą wcześniejszej emerytury. Okoliczność, iż skarżący pobiera emeryturę przyznaną za granicą i mieszka u córki za granicą nie zwalnia go z obowiązku nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych tam dochodów i ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem. Zauważyć trzeba, iż w wezwaniu referendarza sądowego pouczono skarżącego, iż jego niewykonanie skutkuje rozpoznaniem wniosku na podstawie danych zawartych w formularzu. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Ponadto w wezwaniu tym dodatkowo pouczono skarżącego, iż w przypadku braku możliwości złożenia jakiegokolwiek dokumentu może udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu do jego złożenia. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości. W świetle powyższego uznać należy, iż skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Z tych względów, w oparciu o art. o 161 § 1 pkt 3 i art. 239 pkt 1 lit "b" w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło