IV SA/Wr 29/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2025 r. sprawy ze skargi U. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 29 października 2024 r. nr SKO 4103/374/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi U. P. (dalej: strona, wnioskodawczyni, skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ drugiej instancji) z dnia 29 października 2024 r. (nr SKO 4103/374/2024) wydana w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 27 lipca 2023 r. strona wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem A. P. Wójt Gminy S. (dalej: organ pierwszej instancji) decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r. odmówił uwzględnienia tego wniosku. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał na przesłankę negatywną opisaną w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej. u.ś.r.) i stwierdził, że niepełnosprawność męża strony powstała po upływie okresów, o jakich mowa w tym przepisie. Nadto, doszedł również do przekonania, że mąż strony nie wymaga stałej , całodobowej opieki i długotrwałej pomocy, albowiem w miarę swoich możliwości stara się on samodzielnie funkcjonować. Jak odnotował, wnioskodawczyni nie pracuje (jest osobą niepełnosprawną z orzeczoną trwałą częściowo niezdolnością do pracy i z tego tytułu pobiera rentę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) a sprawowanie opieki nad mężem wynika z jej prawnego i moralnego obowiązku względem męża. Rozpoznając ponownie sprawę w wyniku wniesionego odwołania, SKO decyzją z dnia 23 września 2023 r. (nr SKO 4103/915/2023) utrzymało w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu drugiej instancji, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 wyklucza różnicowanie prawa do świadczenia w zależności od daty powstania niepełnosprawności. Korygując w tym zakresie stanowisko organu pierwszej instancji SKO co do zasady podzieliło jednak kierunek rozstrzygnięcia w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Dalej opisał okoliczności faktyczne ustalone w toku postępowania, z których wynika, że strona zamieszkuje wspólnie z mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 3 lipca 2023 r. na czas określony do dnia 31 lipca 2026 r. Jej trwałą częściową niezdolność do pracy dokumentuje orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 14 maja 2020 r. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem, wnioskodawczyni w dniu 3 sierpnia 2023 r. została zmuszona do rezygnacji z pracy z uwagi na postępującą chorobę męża. Organ opisał stan zdrowia męża skarżącej stwierdzając, że wymaga on pomocy i wsparcia w większości czynności dnia codziennego, co wskazuje na istnienie przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Pomimo tego organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odpowiada prawu z uwagi na okoliczności wskazane w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. Organ powołał się na oświadczenie złożone przez pełnomocnika strony w treści wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z którego wynika, że wnioskodawczyni nie zamierza zawieszać prawa do emerytury z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17. Musi być on odczytywany w ten sposób, że zawarte w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wyłączenie nie obejmuje sytuacji, gdy wnioskodawca posiada uprawnienie do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zatem uprawniony do takiego świadczenia jest także uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego, a to wobec braku ustawowych rozwiązań regulujących tę kwestę. W opinii organu odwoławczego istotnie powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznał za niezgodny z Konstytucją sporny w sprawie zapis, w konsekwencji z systemu prawa usunięto negatywną przesłankę opisaną w ww. przepisie. W wyroku tym Trybunał nie wypowiedział się jednak co do kolizji świadczeń z tytułu renty związanej z częściową niezdolnością do pracy a świadczeniem pielęgnacyjnym. Konieczne jest zatem odwołanie się do pokonstytucyjnej wykładni tego przepisu pozwalającej na realizację zasad równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej. Powyższe nakazuje przyjąć, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wywołał skutku polegającego na możliwości pobierania przez osoby uprawnione dwóch świadczeń, ale warunkiem jest dokonanie wyboru i rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia. Organ powołał się na cel świadczenia pielęgnacyjnego – kompensata braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Dalej, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, organ wskazał, że literalna wykładnia spornego przepisu prowadzi do nieuzasadnionego różnicowania sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegającego na wyłączeniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w tym przepisie, w sytuacji gdy świadczenie to jest niższe od świadczenia pielęgnacyjnego. Właściwy sposób rozwiązania zależności pomiędzy uprawnieniami do świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia emerytalno – rentowego sprowadza się do zapewnienia możliwości wyboru jednego ze świadczeń poprzez rezygnację ze świadczenia niższego. Wybór ten może być zrealizowany poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie uprawnień rentowo-emerytalnych, dotyczy to nie tyle samego uprawnienia lecz jego pobierania, co odnosi się także do opiekunów powiadających uprawnienie do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W dalszych rozważaniach organ wskazał, że opisane rozwiązanie w przypadku kolizji świadczeń najpełniej realizuje zasady konstytucyjne, wykluczył możliwość obniżenia świadczenia pielęgnacyjnego proporcjonalnie do wysokości pobieranego świadczenia rentowego. Na poparcie swych tez organ przywołał liczne orzecznictwo. W związku z tym uznał, że osoba spełniająca warunki do świadczenia pielęgnacyjnego, która pobiera świadczenia emerytalno – rentowe powinna dokonać wyboru jednego ze świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Strona z takiej możliwości nie skorzystała, co wyraziła w piśmie z dnia 23 lipca 2023 r. wskazując, że chciałaby pobierać oba świadczenia. Zatem zachodzą okoliczności wyłączające prawo do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wspomniana decyzja SKO została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 770/23. W wyroku tym Sąd uznał, że poprzestanie przez organ na treści oświadczenia pełnomocnika strony w kwestii zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z prawem do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przy zaniechaniu formalnego wezwania strony do złożenia oświadczenia "w przedmiocie wyboru świadczenia i podjęcia kroków zmierzających do zawieszenia prawa do renty" stanowiło istotne uchybienie procesowe, które mogłoby wpłynąć na wynik sprawy. W zaleceniach sformułowanych pod adresem organu Sąd zobowiązał SKO do wezwania strony do złożenia jednoznacznego oświadczenia w kwestii wyboru świadczenia oraz informującego stronę, że pobieranie przez nią renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy stanowi jedyną przeszkodę w uzyskaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W następstwie ponownego rozpoznania sprawy SKO w decyzji z dnia 29 października 2024 r. ponownie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia 3 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał na zmieniony stan prawny, wynikający z faktu wejścia w życie od dnia 1 stycznia 2024 r. ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym oraz przytoczył treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1. matce albo ojcu, 2. innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3. opiekunowi faktycznemu dziecka, 4. rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zaakcentował jednocześnie, że pomieszczony w ustawie o świadczeniu wspierającym przepis przejściowy, tj. art. 63 ust. 1 stanowi, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Dodał, że z wyjaśnienia zawartego w uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy o świadczeniu wspierającym (Druk sejmowy nr 3130) wynika, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. dotyczą wyłącznie osób, które nabyły lub nabędą prawo do ww. świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego Na tle tej całościowej analizy prawnej SKO stwierdziło, że w sprawie brak jest podstaw do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (na podstawie dyspozycji przepisu przejściowego z ustawy o świadczeniu wspierającym), albowiem na dzień 31 gruda 2023 r. brak było możliwości ustalenia stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieraną przez stronę rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Z kolei z uwagi na wiek niepełnosprawnego, strona nie spełnia przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. (jako że na skutek nowelizacji, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ograniczone zostało do osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym w wieku do ukończenia przez nią 18 roku życia. Z uwagi na tę sytuację prawną Kolegium doszło do przekonania, że bezcelowym jest wystosowywanie do strony informacji o możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem rentowym a świadczeniem pielęgnacyjnym. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie w całości decyzji SKO z dnia 29 października 2024 r. zarzucając tej decyzji naruszenie: 1. przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., 8 §1 k.p.a., art. 77 k.p.a, art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art.108 k.p.a poprzez: - brak wszechstronnego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego; - niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez zaniechanie wezwania strony do złożenia oświadczenia w przedmiocie wyboru świadczenia i podjęcia kroków zmierzających do zawieszenia przez skarżącą prawa do renty; - naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej; - przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób stronniczy; - nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne decyzji. 2. przepisów prawa materialnego, tj.: - naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. oraz zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej powołanego przepisu i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania przez skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z pominięciem faktu, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt. SK 2/17 uznał, iż w/w przepis w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 z Konstytucją RP; - naruszenie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., polegające na stwierdzeniu, że wnioskowane świadczenie nie przysługuje z uwagi na pobieranie przez wnioskodawcę renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Na tle wymienionych zarzutów skarżąca wniosła o: - uchylenie decyzji SKO z dnia 29 października 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych; - wypowiedzenie się przez Sąd, czy jedyną negatywną przesłanką przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia jest okoliczność, że skarżąca pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy; - rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że w aktualnie obowiązujących przepisach brak jest regulacji – odnoszącej się do osób spełniających przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego a pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy – uzależniającej przyznanie im pierwszego świadczenia od skutecznej rezygnacji z renty. Brak jest również regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości (świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy), czy też wstrzymaniem wypłaty niższego kwotowo świadczenia. W skardze wyrażono pogląd, że sprawa, w odróżnieniu od innych dotyczących kolizji pomiędzy prawem do świadczenia pielęgnacyjnego i prawem do emerytury, wpisuje się wprost w kontekst prawny objęty skutkami wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. SK 2/17. Stwierdzono, że osoby mające prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach ogólnych, to jest po spełnieniu wymogów wynikających z art. 17 ust. 1 lub ust. 1a u.ś.r. i w wysokości wynikającej z jednoznacznego brzmienia art. 17 ust. 3 u.ś.r. Zarzucono nadto, że po ponownym rozpoznaniu sprawy, po uchyleniu decyzji SKO, Kolegium ponownie nie wezwało strony do złożenia oświadczenia w przedmiocie wyboru świadczenia i podjęcia kroków zmierzających do zawieszenia prawa do renty i nie wskazało, przed wydaniem decyzji, że jedyną przeszkodą w uzyskaniu wnioskowanego prawa jest kolizja świadczeń, przez co w sprawie ponownie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Zaznaczono również, że Sąd winien wypowiedzieć się w sposób jednoznaczny o tym, czy w przypadku zawieszenia renty lub emerytury po 1 stycznia 2024 r. SKO uprawnione jest do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jak podkreślono, "jest to istotne z uwagi na zmieniony stan prawny a dla skarżącej istotne jest, by po zawieszeniu renty lub emerytury nie została pozbawiona środków do życia". W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie wyjaśniając, że z uwagi na brzmienie art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (zawierającym relacje przepisów zmieniających warunki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do przepisów uprzednio obowiązujących w tym zakresie) organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie obligatoryjnie mają zastosowanie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2023 r. stosuje się bowiem w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. Skoro zatem momentem nabycia prawa do świadczeń rodzinnych, zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. jet dzień, w którym strona spełnia wszystkie przesłanki pozytywne do wnioskowanego świadczenia, przy czym nie występuje jednocześnie jakakolwiek przesłanka negatywna, to momentem początkowym rozumianym jako determinujący w sprawie przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego byłby dzień od którego strona miałaby zawieszone (przez organ rentowy) prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Brak możliwości ustalenia stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do 31 grudnia 2023 r. z uwagi na występującą wówczas przesłankę negatywną w postaci pobieranej przez stronę renty skutkował zastosowaniem ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., zgodnie z którym, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ograniczone zostało do osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym w wieku do ukończenia przez nią 18 roku życia. W konsekwencji przyjęto, że w sprawie nie została spełniona przesłanka ustawowa związana z wiekiem niepełnosprawnego. W w/w piśmie procesowym SKO dodatkowo poinformowało, że w dniu 27 września 2024 r. zmarł mąż skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja w sumie odpowiada prawu. Przeprowadzona przez Sąd kontroli legalności decyzji SKO z dnia 29 października 2024 r. wymagała przeprowadzenia przez Sąd pogłębionej analizy kilku istotnych zagadnień, rzutujących w efekcie na końcową ocenę Sądu o zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. Po pierwsze, w sprawie należało mieć na uwadze treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2024 r. wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 770/23 na mocy którego uchylona została poprzednia decyzja SKO (z dnia 25 września 2023 r.) o odmowie ustalenia stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz przedstawioną w tym wyroku argumentację Sądu. Po drugie, dostrzec obowiązującą od 1 stycznia 2024 r. zmianę stanu prawnego dotyczącą zasad przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Wreszcie po trzecie, w sprawie należało wziąć pod uwagę istotną zmianę okoliczności faktycznych związaną ze śmiercią męża skarżącej, która nastąpiła w dniu 27 września 2024 r. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z treści powołanego przepisu prawa wynika, że ocena prawna i wskazania zawarte w orzeczeniu sądu tracą moc, gdy przepisy prawne uległy zmianie. W piśmiennictwo oraz w orzecznictwie sądowym wskazuje się nadto, że podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych (tak: Bogusław Dauter, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Opublikowano: WKP 2024; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 68/25). Jakkolwiek w świetle argumentacji Sądu pomieszczonej w wierszu czwartym od dołu na stronie 9 uzasadnienia wyroku z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 770/23 można przyjąć, że stanowisko Sądu zajęte w tym orzeczeniu zostało wypowiedziane przy uwzględnieniu obowiązującej od 1 stycznia 2024 r. zmiany stanu prawnego w zakresie zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, to niewątpliwym jest już to, że śmierć męża skarżącej jaka nastąpiła w dniu 27 września 2024 r. stanowi – w świetle realiów sprawy – istotną zmianę okoliczności, którą należało uwzględnić biorąc pod uwagę zakres związania Sądu w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. W ocenie składu orzekającego, na tym etapie sprawy, wspomnianej zmiany w stanie faktycznym nie można pominąć przy ocenie skutków niezastosowania się przez SKO do zaleceń jakie pod adresem tego organu sformułował Sąd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w wyroku w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 770/23. Odwołując się w tym miejscu do głównych tez wyroku z dnia 9 lipca 2024 r. o sygn. akt IV SA/Wr 770/23 oraz sformułowanych tam zaleceń przypomnieć w tym miejscu trzeba, że w orzeczeniu tym sąd administracyjny co do zasady za prawidłową uznał – prezentowaną przez SKO - wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 5 lit a u.ś.r. Dokonując wykładni tego przepisu przy uwzględnieniu treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 Sąd stwierdził, że: "osoba pobierająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy a ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne ma prawo do dokonania wyboru pomiędzy świadczeniami z systemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę m.in. w art. 27 ust. 5 ustawy. Przy czym prawo wyboru wiąże się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Choć renta jest prawem niezbywalnym, to jednak uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla rencisty, wynikająca z ww. przepisu musi być przy tym interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do renty skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to przyjąć należy, że w ten sposób dochodzi do eliminacji negatywnej przesłanki, wyłączającej nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1166/23 dostępne w CBOSA)." We wspomnianym wyroku Sąd uznał, że poprzestanie przez organ na treści oświadczenia pełnomocnika strony w kwestii zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z prawem do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przy zaniechaniu formalnego wezwania strony do złożenia oświadczenia "w przedmiocie wyboru świadczenia i podjęcia kroków zmierzających do zawieszenia prawa do renty" stanowiło istotne uchybienie procesowe, które mogłoby wpłynąć na wynik sprawy. Dodatkowo, Sąd zwrócił uwagę na to, że podstawa wyłączenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., pojawiła się dopiero w treści zaskarżonej decyzji, a a zatem na etapie orzekania przez organ drugiej instancji (uprzednio organ pierwszej instancji negował okoliczności wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz istnienie przeszkody wskazanej w art. 17 ust. 1b ustawy). Niewątpliwie, stanowisko Sądu wrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 770/23 wpisuje się w praktykę orzeczniczą dotyczącą rozwiązywania zbiegu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (a na analogicznych zasadach także i prawa do emerytury) z prawem do świadczenia pielęgnacyjnego na tle spraw rozstrzyganych na gruncie wniosków o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Co wymaga zauważenia, od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe zasady ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz funkcjonuje w przestrzeni prawnej nowe świadczenie tzw. świadczenie wspierającego dla osób opiekujących się dorosłymi osobami niepełnosprawnymi, które wprowadziła ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429). Co trafnie akcentuje SKO w zaskarżonej decyzji, znowelizowany art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323) prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ogranicza tylko do tych opiekunów osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, których podopieczni nie przekroczyli 18 roku życia. W przypadku tzw. dorosłych osób niepełnosprawnych ustawodawca wprowadził nowe świadczenie tzw. świadczenie wpierające, którego zasady przyznawania zostały precyzyjnie sformułowane w ustawie o świadczeniu wspierającym. Co w tym miejscu wymaga dostrzeżenia, w przepisach przejściowych w ustawie o świadczeniu wpierającym ustawodawca uregulował kwestie intemporalne związane ze zmienionymi zasadami ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W realiach kontrolowanej sprawy zwrócić uwagę trzeba na treść art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym. Wspomniana regulacja dopuściła możliwość stosowania już w czasie obowiązywania nowych przepisów o świadczeniu pielęgnacyjnym, a zatem od 1 stycznia 2024 r., unormowań poprzednio obowiązujących stanowiąc, że stosuje się je wówczas, kiedy prawo do tego świadczenia powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. Zgodnie z powszechnie prezentowanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, brzmienie tego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że zawarte w ustawie o świadczeniach rodzinnych przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym w brzmieniu poprzednio obowiązującym stosuje się do wnioskodawców, którzy do 31 grudnia 2023 r. spełniali wszystkie przesłanki materialnoprawne do przyznania im świadczenia pielęgnacyjnego a jednocześnie nie zachodziły przeszkody do ustalenia im tego prawa, w szczególności związane z pobieraniem świadczenia pozostającego w niedopuszczalnym zbiegu ze świadczeniem pielęgnacyjnym. Co jednak w świetle uwagi odnotowanej w wyroku z dnia 9 lipca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 770/23 na stronie 9 uzasadnienia wymaga odnotowania, w orzeczeniu tym Sąd w zastanym stanie faktycznym i prawnym przyjął, że brak skierowania do strony stosownego wezwania narusza art. 8 k.p.a. oraz art. 9 i 10 k.p.a. Z tych powodów, sformułował zalecenie do organu drugiej instancji skierowania "w przedmiocie wyboru świadczenia i podjęcia kroków zmierzających do zawieszenia prawa do renty". Pozostawiając poza głównym nurtem rozważań kwestię samej zmiany stanu prawnego związaną z obowiązującym od 1 stycznia 2024 r, nowym brzemieniem art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz uchwaleniem ustawy o świadczeniu wspierającym dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, w realiach kontrolowanej sprawy Sąd za kluczową uznał okoliczność wynikającą z faktu, że po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 770/23 a przed wydaniem zaskarżonej decyzji, bo w dniu 27 września 2024 r., mąż skarżącej zmarł, a zatem bezprzedmiotowa stała się kwestia wezwania strony do wyboru świadczenia a w przypadku wyboru świadczenia pielęgnacyjnego przedstawienia decyzji o zawieszeniu prawa do pobierania renty z uwag na niedopuszczalny zbieg tego rodzaju świadczenia z prawem do świadczenia pielęgnacyjnego. Niewątpliwym jest, że w przypadku przedstawienia takiej decyzji, stronie nie przysługiwałoby prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wstecz od daty złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, a jedynie od daty zawieszenia świadczenia rentowego. Wobec braku możliwości zawieszenia prawa do renty wstecz, w realiach kontrolowanej sprawy za bezprzedmiotowe uznać należało na tym etapie uchylanie zaskarżonej decyzji z powodu niewykonania zaleceń Sądu z wyroku z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 770/23. Nie ulega wszak wątpliwości, że potencjalną decyzję skarżącej o o zawieszeniu prawa do renty należałoby wiązać nierozerwalnie z faktem ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką na mężem, która ustała z dniem jego śmierci. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać trzeba, że żaden z tych zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie Sądu, w sprawie nie zostały naruszone podniesione przez pełnomocnika strony skarżącej przepisy prawa procesowego, jak również, nie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Podnieść w tym miejscu trzeba, że kwestia relacji pomiędzy prawem do świadczenia pielęgnacyjnego a pobieraniem renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 była przedmiotem wykładni sądowej w wydanym wcześniej w sprawie i wielokrotnie przywoływanym w sprawie wyroku z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 770/23. Wykładnia ta ma walor wykładni wiążącej w sprawie, a zatem na obecnym etapie sprawy argumentacja podniesiona w skardze nie może mieć doprowadzić do skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. W nawiązaniu do treści skargi należy na marginesie zwrócić uwagę, że z akt sprawy nie wynika aby strona pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy oraz żeby kwestia zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tym właśnie świadczeniem stanowiła zagadnienie warunkujące spełnienie przez stronę przesłanek do ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. wywiedzioną w sprawie skargę w całości oddalił.