IV SA/Wr 291/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we [..] z dnia [..], nr [..] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w treści skargi zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, a następnie na urzędowym formularzu z dnia 20 lipca 2018 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w kwocie [..] zł netto i zasiłku [..] z [..] w kwocie [..] zł miesięcznie, co potwierdził przekazami pocztowym, a łączny jego dochód wynosi [..] zł. Dodatkowo podał, że jest [..], osobą niepełnosprawna, inwalidą [..], co potwierdził wydanym na stałe orzeczeniem o [..] stopniu niepełnosprawności o charakterze [..], a pomoc prawna ma wyrównać jego szanse w postępowaniu przed sądem. Podał, że wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: opłaty za media około [..] zł, opłaty za leczenie około [..] zł, podatek rolny [..] zł za 2018 r. i łączne zobowiązanie z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości [..] zł, co potwierdził aktualnymi decyzjami w sprawie wymiaru tych podatków. Wskazał, że posiada połowę domu przedwojennego o powierzchni [..] m2, czyli [..] m2 i nieruchomość rolną o powierzchni [..]ha w stanie ugoru oraz połowę nieruchomości rolnej o powierzchni [..]ha stanowiącej podwórko do przedwojennego domu, a także posiada połowę z [..] m2 powierzchni przed domem. Przedłożył opłatę za wywóz śmieci za 2018 r. w wysokości [..] zł, prognozę i wpłaty z tytułu energii elektrycznej, faktury za prąd za okres sześciu miesięcy (tj. do marca bieżącego roku) na łączną kwotę [..] zł, fakturę za prąd za okres sześciu miesięcy poprzedniego roku (tj. do września 2017 r.) na łączną kwotę [..] zł, fakturę za leki [..] zł , a także roczne obliczenie podatku za 2017 r. sporządzone przez organ rentowy z którego wynika, iż dochód z tytułu emerytury wyniósł [..]zł. Wyjaśnił ponadto, że nie posiada kont bankowych i nie otrzymuje żadnych dopłat do grunt rolnych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając zatem na uwadze, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, posiadającą orzeczenie o [..] stopniu niepełnosprawności o charakterze [..], z którego wynika, iż wymaga on pomocy innych osób w związku z niezdolnością [..], i wymaga także rehabilitacji oraz mając na względzie wysokość dochodu strony z tytułu emerytury i zasiłku [..], który przysługuje osobom niepełnosprawnym, a także wysokość ponoszonych wydatków i brak majątku oraz realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "f" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony, ponieważ skarga dotyczy odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt odbycia czynnej służby wojskowej, która została uregulowana w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 2018 r. poz. 1459), której przepis art. 4 ust. 1 stanowi, że w ramach powszechnego obowiązku obrony obywatele polscy są obowiązani do: np. pełnienia służby wojskowej (pkt 1), odbywania ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełnienia służby w jednostkach zmilitaryzowanych (pkt 7) na zasadach i w zakresie określonym w tej ustawie. Ustawowe zwolnienie w tych sprawach potwierdza także orzecznictwo sądowe np. post. WSA w Rzeszowie z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 818/07, post. WSA w Bydgoszczy z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 536/08 . W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "f" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.