IV SA/Wr 293/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [....] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji administracyjnej z dnia [...], nr [....] przyznającej zasiłek okresowy postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, II. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca na urzędowym formularzu z dnia 2 kwietnia 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie osiąga żadnych dochodów. MOPS od [...] odmawia przyznania jej prawa do zasiłków mimo, że ma złe warunki mieszkaniowe, gdyż w mieszaniu w którym zamieszkuje nie ma ogrzewania ani ciepłej wody. Z tych powodów nie opłaca czynszu. Podała, że ma eksmisję. Nie posiada majątku ano oszczędności, zaś sąd pozbawił ją bezprawnie współwłasności mieszkania po matce. Dodała, że wnosi o ustanowienie fachowego pełnomocnika w celu podpisania ewentualnej skargi kasacyjnej do NSA. Pismem referendarza sądowego z dnia 21 maja 2015 r. skarżąca została wezwana do przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji materialnej, tj.: . a) wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące wnioskodawcy i małżonka; b) dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz, raty kredytów i pożyczek i inne), c) zeznania podatkowego za 2014 r., d) dowodów potwierdzających aktualną wysokość dochodów wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (ostatni odcinek emerytury lub renty, zaświadczenie o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, aktualna decyzja: ZUS, urzędu pracy lub opieki społecznej przyznająca świadczenia lub ich odmawiająca, umowa o pracę, zlecenie lub o dzieło, stypendia, honoraria i inne), e) zaświadczenia z Urzędu Pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako osoby bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa (poszukujące pracy). W piśmie tym podano, że dokumenty należy nadesłać w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Natomiast w przypadku braku możliwości złożenia jakiegokolwiek dokumentu należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu ich złożenia. W przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie danych zawartych w formularzu. Pismo to zostało doręczone skarżącej w dniu 1 czerwca 2015 r. Skarżąca nie udzieliła na nie odpowiedzi. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W myśl art 245 § 3 ustawy ustanowenie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym . Na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Skarżąca bowiem nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wspomniane wyżej pismo referendarza sadowego z dnia 21 maja 2015 r., co oznacza, że nie nadesłała dokumentów potwierdzających opisaną sytuacją materialną, w tym m. in. dokumentu potwierdzającego, czy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem, wyciągu z konta bankowego, zeznania podatkowego. Powyższe nie pozwala w zasadzie na ocenę, czy skarżąca jest w stanie pokryć koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Na skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 245 § 3 ustawy, poprzez nadesłanie żądanych dokumentów. Z tych względów wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu nie zasługiwał na uwzględnienie (pkt I sentencji). Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu, który w myśl art. 258 § 3 p.p.s.a. znajduje zastosowanie odpowiednio do postanowień referendarza sądowego, co orzeczono w pkt II sentencji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 3 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.