IV SA/Wr 293/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-07-31
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. 'h' p.p.s.a. w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jednocześnie wnioskuje o ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych staje się zbędny, jeśli strona jest już z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. 'h' p.p.s.a. W takiej sytuacji, postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Jednocześnie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z urzędu bez uszczerbku dla swojego utrzymania, należy jej przyznać prawo pomocy w tym zakresie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego. W ramach skargi wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Skarżąca uzasadniła swój wniosek niskimi dochodami z emerytury, koniecznością stałego leczenia i wysokimi wydatkami na leki, a także brakiem innych dochodów i majątku. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu oraz umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [..] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca w skardze zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Następnie na urzędowym formularzu skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy we zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca podała, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z niskiej emerytury w wysokości [..] zł, ponieważ wcześniej przebywała na rencie z powodu złego stanu zdrowia. Dane te potwierdza zaskarżona do Sądu decyzja, w której wskazano, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo w lokalu mieszkalnym o powierzchni [..] m2, a jej średni miesięczny dochód wynosił [...] zł. Ponadto z decyzji organu I instancji wynika, że kwota emerytury skarżącej jest niższa od najniższej emerytury wynoszącej [...] zł w dniu złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy.
Strona dodała, że obecnie wymaga stałego leczenia u lekarzy specjalistów, a wydatki na lekarstwa wynoszą [...] zł. Pozostałe wydatki związane z utrzymaniem wynoszą natomiast: czynsz za mieszkanie [...] zł pomniejszony o dodatek mieszkaniowy, prąd [...] zł, gaz [...] zł. Zaskarżoną decyzją przyznano stronie dodatek mieszkaniowy od października ubiegłego roku w kwocie [...] zł, a z decyzji organu I instancji wynika, że lokal mieszkalny posiada instalację gazową i nie posiada centralnego ogrzewania. Natomiast z zawiadomienia o wymiarze opłat za najem lokalu znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że czynsz od grudnia 2017 r. wynosi [...] zł miesięcznie.
Ponadto strona podała, że posiada powyższe mieszkanie i nie posiada innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, wierzytelności i oszczędności.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżąca jest osobą samotną utrzymującą się z niskiej emerytury, której przyznano prawo do dodatku mieszkaniowego, który jest przyznawany w celu pokrycia wydatków mieszkaniowych osobom posiadającym dochody nieprzekraczające ustawowego kryterium dochodowego i wysokość wydatków związanych z utrzymaniem, zły stan zdrowia oraz brak majątku, przyjąć trzeba, że strona skarżąca wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z tych względów, w pkt I sentencji, przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "h" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu dodatków mieszkaniowych.
W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "h" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło