IV SA/Wr 296/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-10-30

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Wanda Wiatkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dłużnik alimentacyjny może zasłaniać się w postępowaniu o zwrot świadczeń z funduszu alimentacyjnego faktem, że wykonał zobowiązanie alimentacyjne w sposób, który nie wywołał stanu bezskuteczności egzekucji?
Ratio decidendi
Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Postępowanie w tym zakresie ma charakter deklaratoryjny i ocenia jedynie fakt wydania decyzji o przyznaniu świadczeń oraz ich wypłatę. Okoliczności związane z realizacją obowiązku alimentacyjnego przez dłużnika, w tym sposób wykonania zobowiązania czy wysokość jego zarobków, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia o obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu przez Z. S. kwoty 2.700 zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jego dzieciom za okres od lipca do września 2013 r. Organ I instancji wydał decyzję nakładającą ten obowiązek, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Skarżący zarzucił nieprawidłowości w uzasadnianiu decyzji, kwestionował sposób postępowania komornika oraz wskazywał na niskie zarobki uniemożliwiające spłatę. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w . z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu kwoty pieniężnej z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym odwołania Z. S. od decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] działającego z upoważnienia Burmistrza G., Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G. w przedmiocie: obowiązku zwrotu kwoty 2.700 zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym P. S. i A. S. wraz z ustawowym odsetkami naliczonymi na dzień spłaty za okres świadczeniowy 2012/2013 od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Kierownik Pomocy Społecznej w G. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] orzekł o przyznaniu P. S. i A. S. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na P. i A. S. na okres od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. odpowiednio w kwotach po 500 zł i 400 zł miesięcznie, zaś decyzją z dnia 13 grudnia 2013 r. orzekł w przedmiocie: obowiązku zwrotu przez Z. S., kwoty 2.700 zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym: P. i A. S. wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień spłaty za okres świadczeniowy 2012/2013 tj. od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wskazał na treść decyzji z dnia 31 lipca 2013 r. i stwierdził, że łącznie za okres wskazany w tej decyzji wypłacono osobom uprawnionym świadczenia w łącznej kwocie 2.700 zł. Kwotę tę strona obowiązana jest zwrócić organowi właściwemu wierzyciela w całości wraz z ustawowymi odsetkami, które są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. S. wskazał na nieprawidłowości w uzasadnianiu decyzji. Stwierdził, że pobrane przez Komornika z wynagrodzenia alimenty nie są wpłacone na konto OSP w G. celem zmniejszenia zadłużenia, zwrócił się o wyjaśnienie tej sprawy z A. S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. rozpoznając odwołanie powołało treść art. 27 ust. 1, art. 27 ust. 1 a oraz art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.). Stwierdziło, że z przepisów powyższych wynika, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu właściwemu organowi należności równiej wysokości kwot świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych wierzycielowi alimentacyjnemu. Obowiązek ten wynika wprost z ustawy, zaś organ alimentacyjny zobowiązany jest do wydania stosownej decyzji określającej wysokość zobowiązania dłużnika alimentacyjnego z tego tytułu. Wskazało też na wyrok NSA z dnia 5 października 2011 r. – sygn. akt I OSK 800/11, w którym Sąd ten stwierdził, że w postępowaniu z art. 27 ust. 2 ustawy organ ocenia tylko, czy wydano w przeszłości decyzję pozytywną dla wierzyciela i czy doszło do wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W postępowaniu tym dłużnik nie może natomiast zasłaniać się faktem, że wykonał zobowiązanie alimentacyjne w sposób, który nie wywołał stanu bezskuteczności egzekucji. Organ wskazał, że okolicznością niesporną jest, że za okres od 1 lipca 2013 r. do dnia 30 września 2013 r. wypłacono z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych świadczenie w łącznej kwocie 2.700 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo orzekł o obciążeniu dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwoty 2.700 zł tytułem wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz wierzycieli alimentacyjnych. Wyjaśniono również, że decyzja w sprawie zwrotu należności jest decyzją deklaratoryjną, potwierdzającą istnienie obowiązku zwrotu. Jest więc wydawane niezależnie od okoliczności związanych z możliwościami realizacji obowiązków przez dłużnika alimentacyjnego, bowiem przepisy prawa nie przewidują w tej materii żadnych, dodatkowych warunków. Sam fakt wypłaty stosownych świadczeń osobie uprawnionej do zakończenia okresu świadczeniowego lub uchylenie decyzji przyznającej świadczenia – przesądzają o konieczności wydania stosownej decyzji, która w zasadzie ma charakter rachunkowy. Z uwagi na powyższe poza przedmiotem rozpoznania w ramach niniejszej sprawy pozostaje kwestia czynności dokonywanych przez komornika w stosunku do dłużnika alimentacyjnego. Organ dodał też, że wyjaśnienie kwestii związanych z podziałem egzekwowanych kwot może nastąpić w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego. Skargę na powyższą decyzję wniósł Z. S.. Zarzucił, że decyzje zawierają nazwiska innych osób w związku z tym ma wątpliwość, czy jego sprawa została rzetelnie rozpoznana. Podał, że prośbę o rozłożenie należności alimentacyjnych złożył w grudniu 2013 r. jednak po otrzymaniu wypłaty w kwocie 790,62 zł stwierdził, że jest to za mało. Ponadto komornik pobrał mu z wypłaty 201,00 zł co spowodowało, że nie mógł płacić rat. W związku z tym złożył kolejny wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłacanych przez OPS w G. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zarzucił, że pieniądze, które wyegzekwował od niego komornik nie były wypłacone na konto ośrodka celem zmniejszenia zadłużenia. Stwierdził, że z tego wynika, że jego była żona otrzymuje pieniądze zarówno od komornika jak i z pomocy społecznej. Pieniądze otrzymane z pomocy społecznej przeznacza na utrzymanie córki z pierwszego małżeństwa, a nie na dzieci ze związku ze skarżącym. Podał, że była żona nie pracuje, choć mogłaby podjąć pracę. Ponadto wyłudziła pieniądze od swoich współpracowników, pod pretekstem leczenia niepełnosprawnego dziecka, jednakże ich nie wydała na deklarowany cel. Skarżący opisał również konflikty jakie ma z byłą żoną i rodziną, zarzucił, że była żona ogranicza mu widzenie z dziećmi. Wskazał także, że utracił dobrze, płatną pracę, obecnie pracuje za 790,62 zł. Zarobki te nie pozwalają na płacenie tak wysokich alimentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę aktów administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne badają zgodności aktów prawnych z prawem materialnym i przepisami postępowania. Nie mogą się kierować zasadami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola sądowa nie ogranicza się do badania zasadności zarzutów skargi. W oparciu o art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2013 r. poz. 267) Sąd dokonuje oceny prawidłowości aktu administracyjnego w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lutego 2014 r., a także decyzja organu I instancji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia 13 grudnia 2013 r. w przedmiocie obowiązku zwrotu kwoty 2.700 zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym dzieciom skarżącego: P. i A.. Kontrola Sądu wskazanych decyzji, w zakresie opisanym wyżej, daje podstawę do uznania, że nie naruszają one prawa. Organy właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy powołały właściwe przepisy i prawidłowo je zinterpretowały. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) – w szczególności art. 27 tej ustawy. Powołany przepis stanowi: ust. 1 Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. 1a Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. 2a Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. ust. 3 Należności podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Stan faktyczny istotny do rozpoznania niniejszej sprawy jest niesporny. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] działający z upoważnienia Burmistrza G., zastępca Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G. orzekł o przyznaniu synom skarżącego P. i A. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. odpowiednio w kwotach po 500 zł i 400 zł miesięcznie. Fakt wypłacenia we wskazanym w decyzji okresie i kwotach świadczeń z funduszu alimentacyjnego zobowiązał organ do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu przez skarżącego wypłaconych świadczeń. Powyższe wynika z przytoczonego wyżej art. 27 ust. 1 ustawy. Skarżący jak już wcześniej stwierdzono nie kwestionował faktu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego i ich wysokości. Zauważyć też należy, że skarga nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów odnośnie zaskarżonej decyzji. Wskazuje ona przede wszystkim na niewłaściwe według skarżącego postępowanie byłej żony w stosunku do dzieci jak i zainteresowanego a ponadto zawiera zarzut, że była żona otrzymuje pieniądze od komornika i z opieki społecznej. Ponadto zawiera stwierdzenie, że z uwagi na niskie zarobki skarżący nie jest w stanie płacić na dzieci alimentów w zasądzonej wysokości. Odnośnie tych ostatnich twierdzeń Sąd podziela stanowisko organu, że w tym postępowaniu, opartym na wskazanych wyżej przepisach, że nie mają one znaczenia i nie mogą być rozpoznawane w niniejszym postępowaniu. Dla niniejszego postępowania, co również wskazano wyżej istotne jest czy wydano decyzję o wypłacie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz, czy taka wypłata nastąpiła. Odnośnie kwestii ewentualnego pobierania przez byłą żonę skarżącego "podwójnych" alimentów, jak stwierdził organ może być ona wyjaśniona w postępowaniu egzekucyjnym. Dodać też należy, że błędy – oczywiste organu, znajdujące się w decyzjach organów, o których mowa w skardze i odwołaniu zostały sprostowane postanowieniem Burmistrza G. nr [...] z dnia 3 stycznia 2014 r. oraz postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło