IV SA/Wr 298/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołania W. G. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ch. z dnia [...] nr [...] w sprawie umorzenia kwoty 1617,00 zł wraz z odsetkami z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ustalonych decyzją z dnia [...] nr [...] oraz odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń w pozostałej części, tj. 1617,00 zł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., kwestionowaną decyzję utrzymało w mocy. Jak wskazało Kolegium, W.G. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ch. z prośbą o umorzenie kwoty 3.234,00 zł z tytułu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, związanego z koniecznością opieki nad dzieckiem M. G. Wnioskodawczyni podała, że jej jedynym dochodem jest kwota 687,00 zł, z której musi utrzymać dwójkę dzieci oraz zapłacić za lampę "Biotron". Decyzją z dnia [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ch. umorzył stronie kwotę 1.617,00 zł wraz z odsetkami z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ustalonych decyzją z dnia [...] oraz odmówił umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń w pozostałej części, tj. 1.617,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał treść art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wyjaśnił przy tym, że decyzja orzekająca o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie oznacza w bezwzględny sposób, że zobowiązany musi taki obowiązek zrealizować. Powołany przepis prawa umożliwia m.in. umorzenie w części lub całości nienależnie pobranych świadczeń. Zadaniem organu rozpoznającego sprawę jest ocena przesłanek zastosowania ulg wynikających z tego przepisu prawa. W tym celu przeprowadzono postępowanie wyjaśniające i zapoznano stronę z całym materiałem dowodowym. Z materiału tego wynika, że strona zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z trójką dzieci, w tym dwójką małoletnich. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zaś jej pełnoletni syn A. G. jest na stażu zawodowym z Powiatowego Urzędu Pracy od dnia 13 lipca do stycznia 2010 r. W trakcie postępowania strona wyjaśniła, że syn M.G. jest dzieckiem niepełnosprawnym. Cierpi na cukrzycę I stopnia. Zakup leków i pasków insulinowych to koszt 200,00 zł. Wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu o pow. 120 m2, którego jest właścicielem. W mieszkaniu zamieszkuje także J. M., który jest ojcem S. G. Osoba ta przebywa w mieszkaniu na zasadzie służebności osobistej. Obecnie strona nie korzysta ze świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, że toczy się postępowanie w sprawie niepełnosprawności syna. Strona nie pozostaje, według jej oświadczenia, we wspólnym gospodarstwie domowym z J. M. Ojciec dziecka uczestniczy w opłatach z tytułu zużycia wody, energii, gazu po połowie. Wnioskodawczyni, jak podał organ I instancji, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. Filia w Ch., ze względu na możliwość podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tego tytułu, gdyż nie jest w stanie podjąć zatrudnienia z uwagi na chorobę syna. Strona wskazała, że w trakcie obecności syna w domu, szczególnie w nocy, sprawdza poziom cukru, a w przypadku problemów podejmuje stosowne czynności. Dochód rodziny wynosi łącznie 1.458,81 zł. Na dochód ten składają się świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego w kwocie 200,00 zł miesięcznie na rzecz M.G., dobrowolne alimenty płacone przez ojca na rzecz S.G. w wysokości 250,00 zł miesięcznie, wynagrodzenie z tytułu stażu syna w wysokości 684,81 zł miesięcznie, do października 2009 r. strona otrzymywała świadczenia rodzinne w kwocie 297,00 zł miesięcznie, a od listopada 495,00 zł miesięcznie. Łącznie więc dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 364,70 zł. Organ I instancji podkreślił, iż przesłanką zastosowania wnioskowanej ulgi jest zbadanie, czy zachodzą "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny" osoby zobowiązanej. Jest to zwrot niedookreślony, przy czym chodzi tu o takie sytuacje, gdy odmowa uwzględnienia żądania umorzenia, bezsprzecznie doprowadzi do nieodwracalnych ciężkich strat dla rodziny, albo spowoduje zagrożenie egzystencji rodziny, względnie uniemożliwi zaspokajanie podstawowych potrzeb: mieszkania, wyżywienia, odzieży. Organ administracji przyznał, iż ze względu na stan zdrowia syna i konieczność zakupu leków sytuacja rodziny jest trudna. Zaniechanie zakupu leków mogłoby stanowić zagrożenie zdrowia dziecka. Niemniej jednak, w ocenie organu, istnieje możliwość poprawy sytuacji dochodowej rodziny przez samą wnioskodawczynię, chociażby poprzez skorzystanie z możliwości podwyższenia alimentów na syna M. Ponadto, dziecko uczęszcza do Gimnazjum nr [...] samodzielnie, samodzielnie wraca do domu, w szkole przebywa ponad 5 godzin, co umożliwia stronie podjęcie prac zarobkowych w zmniejszonym wymiarze, np. na umowę zlecenie. Oceniając całokształt sytuacji dochodowej i życiowej strony oraz jej rodziny, organ uznał za zasadne umorzenie świadczeń nienależnie pobranych w wysokości 50%. Pozostała kwota, tj. 1.617,00 zł powinna zostać zwrócona, przy czym organ I instancji zwrócił uwagę na możliwość złożenia wniosku o rozłożenie jej na raty. W odwołaniu z dnia 27 stycznia 2010 r. strona zarzuciła organowi I instancji błędne ustalenia faktyczne, polegające na nieprawidłowej ocenie jej możliwości zarobkowych, w związku z wyrokiem Sądu z dnia 19 listopada 2009 r., z którego wynika, iż nie może podjąć zatrudnienia. Wskazała także, iż pominięto okoliczność, że zaniechanie złożenia pozwu o podwyższenie alimentów nie ma znaczenia dla oceny dowodów, gdyż egzekucja alimentów pozostawała i pozostaje bezskuteczna. Ponadto, zarzuciła błędne ustalenie kwoty zasiłku rodzinnego, który wynosi łącznie 324,00 zł, a nie tyle co ustalił organ. Strona stwierdziła, że obciążenie jej obowiązkiem spłaty kwoty 1.617,00 zł pociągnie konsekwencje tego typu, że nie będzie w stanie zapłacić zaległych rachunków za czynsz oraz wodę, co spowoduje ograniczenie wydatków na leczenie syna chorego na cukrzycę, a następstwem zaniechania leczenia będą nieodwracalne zmiany w jego organizmie, co doprowadzi do kalectwa. Jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zgodnie z art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Z przepisu powyższego wynika możliwość umorzenia i rozłożenia na raty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Przepis ten oparto na uznaniu administracyjnym. Oznacza to swobodę organu w podejmowaniu decyzji. Swoboda ta nie może jednak stanowić dowolności w działaniu organu. Organ administracyjny jest zobowiązany do zebrania w sposób wszechstronny i wnikliwy materiału dowodowego. Dopiero na tej podstawie ma prawo decydować o udzieleniu tej szczególnej ulgi, zaś swoje stanowisko w tym względzie powinien szczegółowo i przekonująco uzasadnić. W powołanym przepisie mowa jest o sytuacjach szczególnych, co oznacza, że muszą one odbiegać od przeciętnych sytuacji życiowych, w jakich znajduje się rodzina, co jest warunkiem udzielenia ulgi. W niniejszej sprawie Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ch. zebrał pełny materiał dowodowy oraz ocenił go w opisany wyżej sposób. Ocena zgromadzonych dowodów jest wszechstronna, wnikliwa i logiczna, zaś jej wynik odzwierciedla podjęte rozstrzygnięcie. Jak ustalono, W. G. prowadzi gospodarstwo domowe z trójką dzieci A.G., M.G. oraz S.G. Rodzina zajmuje 4-pokojowe mieszkanie o pow. 120 m2. Mieszkanie wyposażone jest we wszystkie media oraz niezbędny sprzęt. W lokalu zamieszkuje także J.M. - ojciec S.G. Prowadzi on jednak, według twierdzeń strony, odrębne gospodarstwo domowe. Odwołująca się jest osobą zdrową, zarejestrowaną w urzędzie pracy jako bezrobotna, bez prawa do zasiłku z tego tytułu. Ma wykształcenie zawodowe, jest krawcową. W rodzinie choruje M.G., który ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt [...] orzeczono, że dziecko wymaga konieczności stałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jak wynika z ustaleń dziecko jest samodzielne, samo chodzi do szkoły i wraca z niej, uczęszcza na lekcje wychowania fizycznego. Strona w toku przesłuchania w dniu 16 grudnia 2009 r. odmówiła odpowiedzi na pytanie jak często kontaktuje się ze szkołą lub jest wzywana do szkoły w związku ze stanem zdrowia dziecka. Opieka strony nad dzieckiem sprowadza się natomiast do pilnowania w nocy poziomu cukru i w zależności od tego czy jest wzrost czy spadek jego poziomu, podjęcia określonych działań. Na dzień przesłuchania wnioskodawczyni, tj. 16 grudnia 2009 r. dochód rodziny stanowiły: świadczenie z funduszu alimentacyjnego - 200 zł, dobrowolne alimenty płacone na rzecz S.G. w kwocie 250 zł, świadczenie rodzinne - 297,00 zł oraz wynagrodzenie z tytułu stażu syna - 684,81 zł. Wydatki rodziny to: leki chorego dziecka - 200,00 zł oraz stałe miesięczne wydatki - 650,00 zł. Oprócz tego strona spłaca raty z tytułu zakupionej lampy "Biotron" w kwocie 250,00 zł. Połowę kosztów związanych z opłatami ponosi J.M. Rodzina od 8 lat nie korzysta z pomocy społecznej. Analiza powyższych okoliczności dowodzi, iż w istocie choroba syna strony obniża możliwości finansowe rodziny, co wiąże się z kosztami leczenia. Zważywszy na to, że strona samodzielnie gospodaruje z trójką dzieci i nie ma zatrudnienia, można dopatrzyć się w jej sytuacji życiowej przesłanek przemawiających za zastosowaniem ulgi, o której mowa w art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z drugiej jednak strony wnioskodawczyni nie jest jednakże osobą całkowicie bezradną życiowo. Otrzymuje szeroką pomoc z tytułu świadczeń rodzinnych, świadczeń z funduszu alimentacyjnego, dobrowolne alimenty. Niewątpliwie znacznym wsparciem rodziny jest także wynagrodzenie z tytułu stażu syna. Rodzina ma więc zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, o czym świadczy chociażby fakt, że od wielu lat nie korzystała z pomocy społecznej. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ I instancji słusznie wskazał na możliwość złożenia pozwu o podwyższenie alimentów na syna M., co potencjalnie może poprawić sytuację rodziny. Wyższe alimenty, mogą stronie stworzyć możliwość ubiegania się o wyższą kwotę świadczenia z funduszu alimentacyjnego, właśnie w przypadku gdy egzekucja wyroku jest nieskuteczna. Nie jest więc zasadny argument strony, iż złożenie pozwu jest niecelowe gdyż egzekucja i tak będzie bezskuteczna. Nie jest też uzasadnione twierdzenie skarżącej, iż to wyrok Sądu Rejonowego w Legnicy, uniemożliwia jej podjęcie pracy. Wyrok ten jedynie wskazuje na konieczność stałej opieki nad dzieckiem przez inną osobę. W kontekście jednak rzeczywistego sposobu sprawowania opieki nad dzieckiem (jest ono samodzielne, uczy się w szkole, wychodzi i wraca samo ze szkoły), należy podzielić stanowisko organu, iż strona nie jest całkowicie pozbawiona możliwości zarobkowania, zwłaszcza, iż dysponuje dosyć atrakcyjnym zawodem krawcowej, który może być wykonywany w domu. Wyrok ten nie pozbawia więc wnioskodawczyni, w sposób definitywny, swobody w powzięciu decyzji co do podjęcia pracy, a raczej stwarza możliwość pozyskania dla rodziny dodatkowych środków finansowych w postaci chociażby świadczenia pielęgnacyjnego, na co także zwrócił uwagę Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ch. Ponadto, niewątpliwym i wymiernym wsparciem rodziny jest okoliczność ponoszenia części wydatków związanych z opłatami przez J.M. - ojca córki strony, który zamieszkuje w tym samym lokalu co rodzina. Te okoliczności z kolei przemawiają za tym, iż sytuacja strony i jej rodziny, nie jest tak zła aby zobowiązanie jej do zwrotu części świadczeń pobranych niezgodnie z prawem, doprowadziło do upadku finansowego rodziny i zagroziło jej egzystencji. Tym bardziej, że jak wskazuje organ I instancji, może to nastąpić w dogodnych dla rodziny ratach. Reasumując, po rozważeniu wszystkich okoliczności niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego jakim dysponował, zaś podjęte rozstrzygnięcie uznał za słuszne i zgodne z prawem. W skardze na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu W. G. zarzuciła "błędne ustalenia faktyczne polegające na naruszeniu prawa materialnego - art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, według którego świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, jeżeli rezygnuje z zatrudnienia lub nie podejmuje pracy zarobkowej". Skarżąca zarzuciła też, iż nie umorzono jej w całości kwoty 3.234,00 zł z tytułu świadczeń nienależnych. Zdaniem skarżącej, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 19 listopada 2009 r., nie może ona podjąć żadnej pracy zarobkowej. Okoliczność ta jest sprzeczna z twierdzeniami organów administracji. Ponadto, jak stwierdziła skarżąca jej opieka nad synem jest całodobowa i opiera się nie tylko na wysyłaniu syna do szkoły, ale na całodobowej kontroli poziomu zawartości cukru we krwi, ustalaniu diety, gotowości pójścia do szkoły oraz na wielu różnych czynnościach, które musi wykonywać przy chorym dziecku. Zdaniem skarżącej szczególną sytuacją jest fakt, iż nie może podjąć zatrudnienia. W związku z tym, jedynym dochodem rodziny są świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego w kwocie 380,00 zł, świadczenia rodzinne 324,00 zł oraz wynagrodzenie syna za pracę w wysokości 684,81 zł. Kwota za staż syna jest nierealna w budżecie domowym gdyż nie daje on skarżącej tych pieniędzy, natomiast jak stwierdziła musi utrzymywać syna, który wydaje otrzymywane kwoty na swoje przyjemności. Nadto, zarzuciła przewlekłość w postępowaniu organu I instancji. Stwierdziła także, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ch. wprowadził w błąd organ odwoławczy sugerując, iż może złożyć wniosek o świadczenie pielęgnacyjne na nowy okres zasiłkowy. Jak wskazała skarżąca złożyła już taki wniosek w dniu 28 listopada 2008 r. W związku z powyższym zażądała umorzenia całej kwoty nienależnie pobranych przez nią świadczeń. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowi między innymi art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.). Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, stanowi, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Użyty w tym przepisie przez ustawodawcę zwrot "może umorzyć" oznacza, że decyzja wydana na jego podstawie ma charakter uznaniowy. Przy działaniu w ramach uznania administracyjnego organ administracji ma więc prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych rozstrzygnięć. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jednak dowolności. Zakres swobody działania organu administracyjnego, wynikający z przepisu prawa materialnego, ograniczony jest ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, określonymi w art. 7, 77 § 1 i innych przepisach k.p.a. jak i kryteriami, które organ musi uwzględnić w każdym indywidualnym przypadku. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona. Obejmuje ona zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. Nie ulega zatem wątpliwości, że przed wydaniem decyzji na podstawie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ powinien ustalić, w jaki sposób zwrot nienależnie pobranych świadczeń będzie mieć wpływ na sytuację życiową zobowiązanego, w szczególności, czy pozbawienie zobowiązanego świadczeń nie pogorszy jego sytuacji na tyle, że będzie on zmuszony ubiegać się o kolejne świadczenia. Organ musi więc ustalić, czy inne okoliczności takie jak wiek, stan zdrowia, stan rodziny wskazują na to, że pomimo dokonania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, osoba zobowiązana będzie w stanie samodzielnie zaspokoić swoje niezbędne potrzeby bytowe i będzie mogła żyć w warunkach odpowiadających godności człowieka. Te okoliczności rzutują na sytuację rodzinną zobowiązanego. Jego szczególnie uzasadniona sytuacja jest bowiem przesłanką możliwości umorzenia kwot nienależnie pobranych świadczeń (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 554/08, LEX nr 501795). Za prawidłowo podjęte orzeczenie w ramach uznania administracyjnego, może być zatem uznane tylko takie, gdzie organ administracji szczegółowo zbadał stan faktyczny w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacji związania, mając na uwadze szczególną rolę decyzji uznaniowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 7900/98, LEX nr 47243). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy orzekające sprostały temu zadaniu. Jak wynika z dokonanej analizy akt sprawy, organy decyzyjne właściwie ustaliły dochód rodziny skarżącej. Z ustaleń tych wynika, że dochód, w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 364,70 zł. Dogłębnie zbadały również sytuację rodzinną skarżącej. Na podstawie słusznie wyciągniętych wniosków w tej kwestii oraz prawidłowo określonej sytuacji dochodowej zasadnie uznały, iż skarżąca istotnie znajduje się w "szczególnej" sytuacji, która uzasadnia umorzenie części kwoty nienależnie pobranych świadczeń. W ramach "uznania", o którym była mowa na wstępie, organ jednocześnie zdecydował, że pozostała część należnej kwoty może być przez skarżącą spłacona. Stwierdził, że W.G. jest w stanie podjąć, w czasie kiedy chore dziecko przebywa w szkole, jakąś formę zajęcia zarobkowego. Słusznie też zwrócił skarżącej uwagę na to, iż może we własnym zakresie polepszyć sytuację materialną jej rodziny, a starania te nie muszą mieć negatywnego wpływu na zdrowie dziecka. W ocenie Sądu użyty w art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych zwrot "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny" należy interpretować biorąc pod uwagę fakt, iż sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń, jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin. Niewątpliwie, umarzając część kwoty nienależnie pobranych świadczeń organ administracyjny przyznał, iż rodzina skarżącej w takowej sytuacji się znajduje, niemniej jednak stwierdzenie to, nie obligowało go do umorzenia całości należnej kwoty. W szczególności w sytuacji, kiedy słusznie spostrzegł istniejącą po stronie skarżącej możliwość poprawy sytuacji materialnej. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie posiadają wad tego rodzaju, które powodowałyby konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Zaś zgłoszone przez skarżącą zarzuty nie znajdują uzasadnienia. Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.