IV SA/Wr 299/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia NSA Jolanta Sikorska Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczeniem z dnia [...] nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz §§ 4, 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 15, poz. 80); dalej: rozporządzenie, stwierdziła, że orzekany w grupie I badanych J.D. jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej – kategoria "N". Po przeprowadzonym u wyżej wymienionego badaniu lekarskim Komisja w rozpoznaniu wymieniła: 1) cień prawego płuca w badaniu rtg klatki piersiowej wymagający dalszej diagnostyki (§ 37 pkt 1 rozporządzenia (w zast.)), 2) wzrost powyżej 185 cm przy proporcjonalnej budowie ciała (§ 1 pkt 1 rozporządzenia). W uzasadnieniu orzeczenia Komisja wskazała, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania powodują niezdolność badanego dopełnienia zawodowej służby wojskowej. Niezgadzając się z tym rozstrzygnięciem J.D. odwołał się. W odwołaniu podniósł, iż z załączonej do niego opinii lekarskiej wynika, że nie ma wskazań do dalszej diagnostyki pulmonologicznej oraz "nie ma przeciwwskazań pulmonologicznych do każdej pracy". Po rozpoznaniu odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6, i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, §§ 5, 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 oraz § 30 rozporządzenia, a także art. 127 i art. 138 k.p.a., uchyliła kwestionowane orzeczenie z “w cześci dotyczącej rozpoznań i ustaliła nowe rozpoznanie w pkt 8 rozp. orzeczenia ad pkt 3 rozp.: Nieznaczne podwyższenie wartości niektórych wskaźników biochemicznych wydolności watroby do diagnostyki - § 44 p. 6 z Zał. Nr 1 do rozp. MON z dn. 08.01.2010 r. (Dz.U. nr 15, poz. 80)", zaś w pozostałym zakresie kwestionowane orzeczenie utrzymała w mocy. Uzasadniając orzeczenie komisja II instancji podała, że po analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, w tym załączonej przez odowłujacego się dokumentacji medycznej, oraz przeprowadzeniu w trybie odwoławczym dodatkowych badań lekarskich specjalistycznych i laboratoryjnych uchyliła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznań (pkt 8 orzeczenia) i uznała, że opierając się o badania laboratoryjne u strony należy również rozpoznać jako schorzenie ad pkt 3 rozp.: "nieznaczne podwyższenie wartości niektórych wskaźników biochemicznych wydolności wątroby do diagnostyki" - § 44 p. 6 z Zał. Nr 1 do rozporządzenia. Natomiast w pozostałym zakresie wojskowa komisja lekarska II instancji zaskarżone orzeczenie utrzymała w mocy, ponieważ rodzaj i charakter stwierdzonych w badaniach obrazowych płuc zmian, mimo braku aktywnego procesu chorobowego, wymaga obserwacji oraz okresowej kontroli w Poradni Chorób Płuc, co uzasadnia ich kwalifikację wg § 37 p. 1 6 z Zał. Nr 1 do rozporządzenia (w zast. § 18 ust. 2 rozporządzenia) i uzasadnia w grupie I osób badanych (kandydaci do zawodowej służby wojskowej) kwalifikację do kat. "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Również stwierdzony w dwukrotnie wykonanych badaniach laboratoryjnych nieznacznie przekroczony poziom niektórych wskaźników biochemicznych wydolności wątroby (przy stwierdzonych także podwyższonych poziomach cholesterolu) mieści się w zakresie pojęciowym § 44 p. 6 z Zał. Nr 1 do rozporządzenia i ze względu na charakter tych zaburzeń uzasadnia także kwalifikację w grupie I osób badanych do kategorii "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego we Wrocławiu złożył J.D. Podniósł, iż nie wszystkie aspekty sprawy zostały wyjaśnione w sposób wszechstronny i rzetelny. Skarżący stwierdził, iż zgłaszane przez niego argumenty zostały pominięte podczas postępowania odwoławczego. W przedstawionej, specjalistycznej dokumentacji medycznej z Poradni Chorób Płuc jednoznacznie wynika, iż nie ma wskazań do dalszej diagnostyki pulmonologicznej, a zarzuca mu się śródmiąższową chorobę płuc § 37 pkt 1 zał. Nr 1 do rozporządzenia, która dyskwalifikuje go jako żołnierza zawodowego. Skarżący podkreślił, że z powyższego materiału dowodowego nie wynika, aby miał tego typu jednostkę chorobową. Jednocześnie zaznaczył, że w sprawie występuje pewnego rodzaju niekonsekwencja, a mianowicie w orzeczeniu jest mowa o wymaganej obserwacji oraz okresowej kontroli w Poradni Chorób Płuc, gdzie przed wydaniem tego orzeczenia wykonał w pełnym zakresie diagnostykę. Następnie, po złożeniu odwołania, ustalono nowe rozpoznanie - nieznaczne podwyższenie wartości niektórych wskaźników biochemicznych wydolności wątroby do diagnostyki (§ 44 p.6 z zał. Nr 1 do rozporządzenia) – a przecież schorzenie to odnosi się do "nieprawidłowych wartości biochemicznych wskaźników wydolności wątroby do diagnostyki". Jak dalej podał skarżący, wykonał szczegółowe badania biochemiczne w związku z wydolnością wątroby i z załączonego dokumentu nie wynika jakiekolwiek zaburzenie w pracy tego organu. W odpwowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administarcyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./; dalej p.p.s.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, (...). Dlatego też, do tego rodzaju rozstrzygnięć jak orzeczenia o zdolności do służby wojskowej odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r., sygn. akt l SA 2114/97, LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Gd 1655/95, OSP z 1997 r. Nr 7 - 8, poz. 135 i inne). Tym samym, w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału strony w tym postępowaniu. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art.art. 7 i 77 k.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Prawidłowa decyzja przede wszystkim powinna być czytelna, tak by adresat decyzji nie miał wątpliwości, co do treści jej rozstrzygnięcia i to bez potrzeby występowania do organu o ich wyjaśnienie, w trybie art. 113 § 2 k.p.a. Rozstrzygnięcie powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, tak, by było zrozumiałe dla stron. Właściwie skonstruowana decyzja w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej powinna zawierać również uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 k.p.a.). Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielenia informacji) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd w obecnym składzie w pierwszej kolejności wskazuje, że reformatoryjne rozstrzygnięcie zawarte w kwestionowanej decyzji nasuwa wątpliwości, co do jego treści. Organ odwoławczy uchylił orzeczenie organu I instancji "w części dotyczącej rozpoznań" i orzekł, iż "ustala nowe rozpoznanie w pkt 8 rozp. orzeczenia ad pkt 3 rozp.: "Nieznaczne podwyższenie wartości niektórych wskaźników biochemicznych wydolności wątroby do diagnostyki - § 44 p. 6" z Zał. Nr 1 do rozp. MON z dn. 08.01.2010 r. (Dz.U. Nr 15, poz.80)" w pozostałym zaś zakresie orzeczenie utrzymał w mocy. Takie sformułowanie jest nieprecyzyjne i powoduje, że strona odczytując decyzję musi wyinterpretować, co tak naprawdę organ odwoławczy zreformował, w jakim zakresie uznał, że decyzja organu wojskowego I instancji jest wadliwa, a to z kolei jest niedopuszczalne. Poza tym, z cytowanych na wstępie przepisów wynika, że integralną częścią orzeczenia jest uzasadnienie. Jego podstawowym zadaniem jest wyjaśnienie powodów podjęcia decyzji. Tymczasem, konstrukcja uzasadnienia zaskarżonej decyzji w żadnym razie nie wypełnia dyspozycji art. 107 k.p.a., stanowiącego o jego właściwościach. Komisja lekarska II stopnia ograniczyła się właściwie do wskazania, że po wnikliwej analizie całości dokumentacji oraz po przeprowadzeniu dodatkowych badań lekarskich uchyliła dotychczasowe rozpoznanie komisji lekarskiej, rozpoznając u skarżącego również (podkreślenie Sądu) inne schorzenie, a mianowicie z § 44 pkt 6 z Załącznika nr 1 do rozporządzenia, tj. nieznaczne podwyższenie wartości niektórych wskaźników biochemicznych wydolności wątroby do diagnostyki. Dalej organ odwoławczy podał, iż w pozostałym zakresie orzeczenie organu I instancji utrzymał w mocy, ponieważ rodzaj i charakter stwierdzonych zmian, mimo braku aktywnego procesu chorobowego wymaga obserwacji oraz okresowej kontroli w Poradni Chorób Płuc, co uzasadnia kwalifikację według "§ 37 p. 1 6" rozporządzenia i przyznanie kategorii "N" zdolności do zawodowej służby wojskowej. Oczywistym jest, że organ orzekający powinien szczegółowo wyjaśnić, co spowodowało zmianę stanowiska w sprawie, nie ograniczając się jedynie do "szablonowych" stwierdzeń. Tym bardziej w sytuacji, kiedy skarżący w odwołaniu podniósł okoliczności dotyczące stanu jego zdrowia, mające na celu podważenie stanowiska organu I instancji w kwestii stwierdzenia, iż jest on niezdolny do zawodowej służby wojskowej, na dowód czego dołączył stosowną dokumentację. Niemniej jednak, aby przejść do tego rodzaju rozważań i poddać zaskarżone orzeczenie takiej ocenie, jego uzasadnienie musiałoby podążać za podjętym przez organ rozstrzygnięciem. Tymczasem, stanowisko organu mające uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie, nieprecyzyjne zresztą i mało czytelne, zdaje się być z nim sprzeczne. Z rozstrzygnięcia Sąd odczytał, iż organ odwoławczy uchylił orzeczenie organu I instancji w zakresie dokonanych przez niego rozpoznań, orzekając w to miejsce o nowym schorzeniu. Podobnie Sąd odczytał pierwszą część uzasadnienia decyzji. Jednakże z kolejnego jego akapitu wynika, że u skarżącego rozpoznano również nowe schorzenie. Słowo "również" wskazuje, iż noworozpoznane schorzenie współistnieje z wcześniejszymi. Z kolei, w końcowej fazie uzasadnienia organ orzekający odniósł się jedynie do kwalifikacji objętej zakresem pojęciowym § 37 w dodatku z nieprecyzyjnym wskazaniem, o który punkt tego paragrafu w istocie chodzi. Bezsprzecznie taka konstrukcja orzeczenia, godzi we wszelkie opisane na wstępie zasady, którymi musi kierować się organ orzekający wydając decyzję administracyjną. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Punkt II orzeczenia znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a.