IV SA/Wr 299/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Spółdzielni [...] w likwidacji w [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółdzielni [....] w likwidacji w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Spółdzielnia [...] w likwidacji w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu tym Spółdzielnia wskazała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 1 916 514,43 zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi 822 119,08 zł, natomiast wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi minus 910 363,25 zł. Stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi 13,03 zł. Ponadto skarżąca Spółdzielnia wyjaśniła, że od [...] 2012 r. nie otrzymuje dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Dofinansowanie z budżetu państwa pozwalało Spółdzielni prowadzić działalność gospodarczą, tworzyć i utrzymywać stanowiska pracy dla osób niepełnosprawnych. Bez wsparcia z budżetu państwa Spółdzielnia nie jest w stanie konkurować z innymi podmiotami gospodarczymi i regulować terminowo swoich zobowiązań. Spółdzielnia posiada zobowiązania wobec ZUS na kwotę ponad 3.000000 zł. Dnia 8 października 2013 r. Sąd [...] postanowieniem o sygn. akt [...] oddalił wniosek o upadłość Spółdzielni z uwagi na fakt, iż jej majątek nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Z postanowienia tego wynika, że w skład majątku Spółdzielni wchodzi nieruchomość o wartości 700 000 zł, ale obciążona jest hipotekami na rzecz ZUS na kwotę ponad 3.000000 zł. Maszyny szwalnicze (w liczbie 146 sztuk) przedstawiają wartość złomową, a samochód marki [...] o wartości około [...] zł jest przewłaszczony na rzecz banku w celu zabezpieczenia kredytu, wyposażenie biura ma wartość około 2000 zł. Łączna wartość majątku wynosi około 800.000 zł. Skarżąca Spółdzielnia nie nadesłała dokumentów wymienionych w wezwaniu referendarza sądowego z dnia 16 maja 2014 r. m in. wyciągu z konta bankowego i lokat bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, kopii wydruku z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do kwietnia 2014 r. i rachunku zysku i strat za okres od stycznia do kwietnia 2014 r., dowodów potwierdzających wpłaty zaliczek na podatek dochodowy za poszczególne miesiące za ten okres, zeznania podatkowego za 2012 i 2013 r. i deklaracji podatkowych dotyczących podatku VAT za okres od stycznia do kwietnia 2014 r., spisu środków trwałych, rachunku zysku i strat oraz bilansu za ostatni rok, dokumentów potwierdzających zajęcie komornicze i egzekucję, dowodów potwierdzających miesięczne wpływy za okres ostatnich czterech miesięcy z najmu powierzchni budynku, ostatniego sprawozdania finansowego, które zostało złożone, sprawozdania finansowego na dzień otwarcia likwidacji. W wezwaniu tym pouczono Spółdzielnię, że jego niewykonanie skutkuje rozpoznaniem wniosku na podstawie danych zawartych w aktach sprawy i podanych w formularzu. W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powinna zatem wykazać, że spełnia przesłanki, o których mowa w art 246 § 2 pkt 2 ustawy, a zatem, że znajduje się w sytuacji, w której zdobycie środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Mimo, iż skarżąca Spółdzielnia nie nadesłała dokumentów wymienionych w powyższym wezwaniu referendarza sadowego z dnia 16 maja 2014 r., to analiza wniosku złożonego na urzędowym formularzu oraz nadesłanego wraz z tym wnioskiem postanowienia Sądu [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...] i akt administracyjnych i odpisu KRS pozwala przyjąć, że sytuacja finansowa skarżącej Spółdzielni wskazuje, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy ocenie wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych wzięto pod uwagę wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść Spółdzielnia w postępowaniu (m.in. wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł i np. dalsze ewentualne koszty sądowe obejmujące ewentualny wpis od skargi kasacyjnej 100 zł, ewentualną opłatę kancelaryjną z tytułu wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem 100 zł, wpis od zażalenia 100 zł) z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Istotne znaczenie ma fakt, że Spółdzielnia znajduje się w stanie likwidacji od 15 lipca 2013 r. i jednocześnie nie posiada wystarczających środków pieniężnych na rachunku bankowym, gdyż stan konta na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (rubryka nr 9 formularza) wynosił 13,03 zł. Brak środków pieniężnych stwierdzono również we wspomnianym postanowieniu Sądu z dnia [...] oddalającym wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. W postanowieniu tym stwierdzono także, że stan środków pieniężnych w kasie wynosi jedynie 81 zł. W postanowieniu tym przyjęto, że Spółdzielnia jest dłużnikiem niewypłacanym o czym świadczy wielkość jej zobowiązań w stosunku do wartości majątku i trwałe zaprzestanie płacenia długów, a wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony z uwagi na to, że Spółdzielnia nie posiada środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Z akt administracyjnych sprawy (notatka służbowa) wynika nadto, że Spółdzielnia posiada zobowiązania podatkowe z tytułu PIT i VAT wynoszące we wrześniu 2013 r. [...] zł i wobec ZUS w kwocie [...] zł. W świetle powyższych okoliczności przyjąć należy, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów, na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.