IV SA/Wr 3/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwinowska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr SKO [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., nr SKO [...] , po rozpatrzeniu odwołania S. M. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na D. E. M. w okresie od [...] r. do [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992) utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta W. , na podstawie art. 3 pkt 14, art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił S. M. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla D. E. M. , ur. [...] r., w okresie od [...] r. do [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że z dokumentów przedłożonych przez wnioskodawczynię w dniu [...] r. wynika, iż S. M. została ustanowiona opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej D. M. (zaświadczenie Sądu Rejonowego w W. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt [...] z dnia [...] r.), w związku z czym strona nie spełnia warunków określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Od powyższej decyzji S. M. złożyła odwołanie, w którym wyjaśniła, że D. potrzebuje opieki osoby drugiej, gdyż sama nie jest w stanie sobie poradzić, a świadczenie otrzymywane w okresie od stycznia do sierpnia 2006 r. pozwoliło stronie sprawować opiekę nad podopieczną i poświęcać jej swój czas. Stwierdziła, że nie jest w stanie sobie wyobrazić, co byłoby gdyby musiała podjąć pracę. Skarżąca zarzuciła, że odkąd D. zamieszkała z nią i jej mężem nie otrzymali żadnej pomocy finansowej ani materialnej, nikt też nie zainteresował się losem dziecka. Wskazała również, iż jej mąż jest chory, przebywa na zwolnieniu lekarskim (po dwóch operacjach nerki) i do pracy na pewno już nie wróci. Przekazując odwołanie organ I instancji dodatkowo wyjaśnił, że zgodnie zapisami ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje opiekunowi prawnemu dziecka, stąd nie ma podstaw do zmiany decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując ponownie sprawę stwierdziło, że zasady ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Za opiekuna faktycznego dziecka uważa się osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka (art 3 pkt 14 ustawy). . Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583,00 zł (art. 17 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 2). Świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej; 3) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko; 4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie (art. 17 ust. 5). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. Nr [...] z dnia [...] r. D. M. , ur. [...] r., została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym orzeczenie to zostało wydane na stałe. D. M. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, a jej opiekunem prawnym została ustanowiona S. M. , która przyrzeczenie złożyła w dniu [...] r. (zaświadczenie Sądu Rejonowego w W. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r., sygn. akt [...] ). Z powyższego wynika, że S. M. nie jest rodzicem D. M. ani jej opiekunem faktycznym, zatem nie mieści się w katalogu osób, którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem (art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W skardze na powyższą decyzję do Sądu administracyjnego S. M. zakwestionowała zawarte w niej rozstrzygnięcie. Podkreśliła, że będąc opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej i niepełnosprawnej D. M. , jest także jej opiekunem faktycznym. Powtórzyła ponadto argumentację zawarta w postępowaniu odwoławczym, twierdząc, że ze względu na opiekę nad D. M. zmuszona była odrzucić oferowane jej propozycje zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, powtarzając swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu. Zasady ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, powołanej wyżej. W myśl art. 17 ust. 1 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością, opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Należy zauważyć, że przepis art. 17 ust. 1 powołanej ustawy obowiązuje w powyższym brzmieniu od dnia 1 września 2005 r. Do tego dnia wskazana regulacja gwarantowała – po spełnieniu przewidzianych w niej przesłanek – prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ponadto opiekunowi prawnemu dziecka. W wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, poz. 732 ze zm.) brzmienie cytowanego art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zmieniono w ten sposób, że z grona osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego wykreślono kategorię opiekuna prawnego dziecka, pozostawiając w tym kręgu jego rodziców oraz opiekuna faktycznego. Należy dodać, że również z dniem 1 września 2005 r. w wyniku zmiany ustawowej definicji rodziny przyjęto, że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego (art. 3 pkt 16 ustawy). Powyższe wskazuje, że brak w kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunów prawnych nie wynika z przeoczenia ustawodawcy (podmioty te są nadal uprawnione do innych kategorii świadczeń rodzinnych), lecz jest rezultatem jego świadomego zabiegu legislacyjnego polegającego na wyeliminowaniu tej grupy podmiotowej z grona osób mogących ubiegać się to świadczenie, co znalazło materialny wyraz w przedstawionej nowelizacji treści art. 17 ust. 1 ustawy. Wbrew zarzutowi skargi, S. M. nie spełnia ustawowych znamion definicji opiekuna faktycznego, albowiem za opiekuna faktycznego dziecka uważa osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka (art. 3 pkt 14 ustawy). Bezspornym jest, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o stopniu Niepełnosprawności w W. Nr [...] z dnia [...] r. D. M. , ur. [...] r., została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym orzeczenie to zostało wydane na stałe. D. M. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, a jej opiekunem prawnym została ustanowiona S. M. , która przyrzeczenie złożyła w dniu [...] r. (zaświadczenie Sądu Rejonowego w W. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r., sygn. akt [...] ). S. M. nie jest rodzicem D. M. ani jej opiekunem faktycznym, zatem nie mieści się w katalogu osób, którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem (art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Należy zauważyć, że wpływ na wynik rozstrzygnięcia nie mogły mieć inne okoliczności podnoszone przez skarżącą, jak : trudna sytuacja materialna, choroba męża, czy nikłe zainteresowanie jej sytuacją organów pomocy społecznej, gdyż okoliczności te nie mogą zastąpić faktu, iż skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. LB 24.05.07