IV SA/Wr 3/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (sprawozdawca) Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 3 ust. 3 i 4, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1, 2, 3, art. 11 ust. 1 i 2, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106, art. 109 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) – dalej ustawa oraz art. 108, art. 163 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a. odmówiono J. F. przyznania zasiłku celowego z powodu niespełnienia kryterium dochodowego. W uzasadnieniu podano, że w dniu [...] 2011 r. J. F. wystąpił z wnioskiem o pomoc finansową. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami oraz w oparciu o ustalenia wywiadu środowiskowego stwierdzono, że wnioskodawca nie spełnia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że łączny dochód zainteresowanego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł 877,65 zł, natomiast kryterium dochodowe wynosi 477 zł. Odrębną decyzją, również z dnia [...] sierpnia 2011 r., przyznano wnioskodawcy na podstawie wyżej opisanego wniosku zasiłek jednorazowy specjalny, w miesiącu sierpniu w wysokości 80 zł na częściowe pokrycie kosztów opłat. Odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania zasiłku złożył wnioskodawca, zarzucił, że w jego ocenie jest ona krzywdząca. Uzasadniając odwołanie podał, że wzrosły ceny usług opiekuńczych. z których musi korzystać, i to w jego przypadku o 250 %. W związku z takim dużym wzrostem cen nie stać go na pokrycie tak dużego obciążenia. Dlatego też wystąpił z wnioskiem o dofinansowanie tych opłat. W odpowiedzi otrzymał zaskarżoną decyzję; wskazuje się w niej dochód ale nie bierze po uwagę wydatków miesięcznych, które musi pokryć i które wynoszą 560 zł. Po odjęciu tej kwoty pozostaje mu na życie 317,65 zł miesięcznie czyli 10,58 zł dziennie na utrzymanie. Nie jest w stanie za tą kwotę przeżyć, jest chory na cukrzycę i musi się odpowiednio odżywiać. Przyznał, że otrzymał drugą decyzję przyznającą mu w miesiącu sierpniu zasiłek celowy w kwocie 80 zł, na częściowe pokrycie opłat ale rozważał co z pozostałymi miesiącami, czy też musi pisać pisma i "żebrać o pomoc". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] po rozpoznaniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że z dokonanych ustaleń wynika, że wnioskodawca jest osobą samotną, jego dochód to renta 724,65 zł i dodatek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Strona z uwagi na stan zdrowia korzysta z usług opiekuńczych w wymiarze 3 godzin tygodniowo, a po zmianie odpłatności za usługi skarżący zawiesił korzystanie z tej formy pomocy. Organ wskazał, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Podał, że cele, zasady ogólne udzielania pomocy społecznej oraz krąg podmiotów objętych tą pomocą zostały określone w przepisach rozdziału I w dziale I (art. 1-7) tej ustawy. Wskazał na treść art. 2 ustawy oraz cele pomocy społecznej – stwierdził, że pomocy społecznej udziela się w szczególności z powodów wymienionych w art. 7 pkt 1-15 (np. ubóstwa, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby), ustawy na zasadach określonych w dalszych przepisach. Podał, że pomoc społeczna może mieć między innymi stosownie do art. 39 powołanej ustawy formę zasiłku celowego, który może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej – w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału. Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 78 i art. 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł przy jednoczesnym spełnieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy lub innych okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy społecznej. Pojęcie dochodu zostało uregulowane w art. 8 ust. 3 ustawy, zgodnie z którymi za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu za miesiąc, w którym wniosek został złożony bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszony o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do tak ustalonego dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Z akt sprawy wynika, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, bowiem faktyczny dochód strony wynosi 877,65 zł, a więc jest wyższy o 400,69 zł od kryterium dochodowego uprawniającego stronę do pomocy pieniężnej. Zatem organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca; wniósł o odrzucenie decyzji Kolegium Odwoławczego w W. "i ponowne rozpatrzenie sprawy". Uzasadniając skargę przywołał twierdzenia i argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a w motywach uzasadnienia przywołał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1209 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z powołanych przepisów wynika, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Dokonując zatem oceny zaskarżonej decyzji wyłącznie pod takim kątem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z uchybieniami, które powodowałyby konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Przypomnieć należy, że przedmiotem zaskarżenia, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. – utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania zasiłku celowego. W badanej sprawie podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej"; osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie"; rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Natomiast stosownie do treści art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej – za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszony o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto w myśl art. 8 ust. 4 powołanej wyżej ustawy, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Zgodnie zaś z art. 39 powołanej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakresu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży (...). Z akt sprawy wynika, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, której dochód obliczony zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej wynosi 877,65 zł. Składa się na niego renta w wysokości 724,65 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny. Okoliczności powyższe są niesporne. Skutkują one jednoznacznie stwierdzenie, że zgodnie z art. 39 w związku z art. 8 ust. 1 omawianej ustawy skarżący przekracza kryterium dochodowe (art. 8 ust. 1) warunkujące przyznanie pomocy społecznej. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł miesięcznie. Jak wynika z powołanego art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej podstawą do ewentualnie ponownego rozpoznania wniosku skarżącego mogą być świadczenia oparte na podstawie art. 40, art. 41 (a także 53a i 91 ustawy). Na marginesie należy zauważyć, że wniosek skarżącego został również rozpoznany na podstawie art. 41 ustawy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. MOPS w Ł. przyznał skarżącemu na podstawie wyżej wymienionego przepisu specjalny zasiłek celowy w miesiącu sierpniu 2011 r. w kwocie 80 zł. Wracając do zaskarżonej decyzji należy uznać, że nie narusza ona prawa a tym samym skarga nie jest zasadna i nie może być uwzględniona. Zauważyć też należy, że skarga nie zarzuca organom naruszenia prawa, powołuje argumenty natury słusznościowej; zasady współżycia społecznego. Nie negując trudnej sytuacji życiowej skarżącego związanej z chorobą Sąd wskazuje na powołaną wyżej treść art. 1 § 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych i podkreśla, że okoliczności powyższe nie mogą stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji ani decyzji ją poprzedzającej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.