IV SA/Wr 3/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg, po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. D. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 12 października 2017 r. o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego kolejnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. D. na uchwałę Komisji Konkursowej w sprawie wyników konkursu na stanowisko dyrektora Sądu Rejonowego w Z. z dnia 2 marca 2015 r. w przedmiocie wyboru kandydata na stanowisko Dyrektora Sądu Rejonowego w Z. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. W rozpoznawanej sprawie ostatecznym i niepodlegającym zaskarżeniu postanowieniem Sądu z dnia 15 września 2017 r. utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 sierpnia 2017 r. odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe postanowienie referendarza zostało wydane po rozpoznaniu wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, złożonego w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 5 lipca 2017 r. do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, od dwóch zażaleń w łącznej kwocie 200 zł. Pismem Sądu z dnia 22 września 2017 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 5 lipca 2017 r. wzywającego do uiszczenia wpisów sądowych od skargi i od dwóch zażaleń w łącznej kwocie 300 zł. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego (radcy prawnemu) w dniu 28 września 2017 r. Skarżący pismem z dnia 4 października 2017 r. wniósł zażalenie od wskazanego wyżej postanowienia Sądu z dnia 15 września 2017 r. utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 sierpnia 2017 r. odmawiające przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Natomiast kolejnym pismem z dnia 3 października 2017 r., nadesłanym w odpowiedzi na powyższe wezwanie Sądu z dnia 22 września 2017 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisów sądowych w kwocie 300 zł, skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych lub od żądanych wpisów ze względu na uzasadnienie tego kolejnego wniosku oraz sytuację materialną. Jednocześnie wskazał, że z ostrożności procesowej zapłacił wpisy sądowe w wysokości 300 zł i wniósł o zwrot wpłaconej kwoty w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego pisma podał, że w niniejszej sprawie przedłożył do akt sprawy formularz PPF, w którym przedstawił swoją sytuację materialną w jakiej znajduje się od kilku lat. Jego sytuacja bytowa wskazuje, że jest on osobą ubogą oraz niepełnosprawną. Jego przychód stanowi renta w kwocie 931 zł, a po opłaceniu wydatków mieszkaniowych pozostaje mu na życie kwota około 300 zł, która wystarcza na ubogie i nędzne życie, zwłaszcza że z kwoty tej musi opłacić jeszcze leki i suplementy diety wspomagające pracę mózgu oraz regulujące gospodarkę lipidową organizmu. Taką bowiem sytuację materialną uwzględniły inne sądy, które udzieliły mu zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub w kwocie 30 zł (np. postanowienie Sądu Rejonowego we W. z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt IV U 476/15). W świetle powyższego w ocenie skarżącego również w tej sprawie powinien uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych lub wpisu od skargi kasacyjnej i zażaleń. Nie ma bowiem obiektywnych przyczyn, dla których skarżący miałby być traktowany gorzej w tej sprawie niż np. w postanowieniu sądu rejonowego, gdzie sąd udzielił mu zwolnienia od kwoty dziesięciokrotnie niższej. Taka sytuacja nie daje się pogodzić z wyrażoną w art 32 ust. 1 Konstytucji zasadą równości wobec prawa, gdy na płaszczyźnie takiej samej sytuacji materialnej obywatela, jeden organ władzy publicznej uznaje, że stronie przysługuje prawo pomocy, a drugi organ odmawia udzielenia mu tego prawa. Do pisma tego dołączył dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i i dwóch wpisów od zażaleń w kwocie 300 zł. Powyższy wniosek został zakwalifikowany przez referendarza jako kolejny wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Wobec tego postanowieniem z dnia 12 października 2017 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Pełnomocnik skarżącego w ustawowym terminie wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu zawarł polemikę ze stanowiskiem referendarza zawartym w zaskarżonym postanowieniu. Wywiódł m. in., że skoro inne sądy uznały sytuację materialną skarżącego jako preferującą do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów, to nie ma podstaw aby w niniejszej sprawie skarżący był traktowany inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Na mocy art. 260 § 2 p.p.s.a, w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 ustawy). Z treści art. 245 § 1 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych. Z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 15 września 2017 r. utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 sierpnia 2017 r. odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W pierwszym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, który nie został uwzględniony przez Sąd skarżący, powołał tożsame okoliczności co w obecnie rozpoznawanym wniosku, tj., że jest osobą ubogą, niepełnosprawną, a jego renta wynosi około 930 zł i że po poniesieniu opłat za mieszkanie pozostaje mu około 300 zł na ubogie życie, w tym koszty leczenia i suplementów diet oraz że korzystał ze zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach toczących się przed sądem powszechnym. W postanowieniu tym wskazano, że skarżący nie wykazał w wyczerpujący sposób, jak kształtuje się jego obecna sytuacja dochodowa, tzn. czy znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, ponieważ nie udzielił wyczerpującej odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2017 r., które zostało sporządzone na podstawie art. 255 p.p.s.a, z którego wynika, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o prawo pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W postanowieniu tym wskazano, że szczególne znaczenie miało wykazanie dochodów gospodarstwa domowego skarżącego w dłuższym okresie czasu, które podlega ocenie pod kątem możliwości wygospodarowania przez to gospodarstwo środków na ponoszenie kosztów sądowych w sprawie. Posiadanie przez wnioskodawcę oszczędności w kwocie 2.000 zł w sytuacji, gdy jego miesięczny dochód wynosi 931 zł i pokrywa się z wydatkami, rodzi bowiem wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji materialnej. W postanowieniu tym dodano także, że również w samym sprzeciwie skarżący nie zawarł żadnych danych, które pozwoliłyby na ustalenie, jak kształtuje się jego pełna sytuacja dochodowa. Sąd ocenił także powołaną również w obecnym wniosku okoliczność przyznania prawa pomocy skarżącemu w innych postępowaniach toczących się przed sądem powszechnym stwierdzając, że o przyznaniu prawa pomocy stronie nie może bowiem przesądzać przyznanie jej tego prawa w postępowaniu toczącym się w innym Sądzie. W obecnie rozpoznawanym wniosku skarżący nie podał kwoty oszczędności, jednakże w uzasadnieniu tego wniosku podał, że przedłożył już do akt sprawy formularz w którym opisał swoją sytuację materialną w jakiej się znajduje od kilku lat, a co powala na przyjęcie, że sytuacja materialna deklarowana przez skarżącego nie uległa zmianie. Powyższe wskazuje, że powołane przez skarżącego okoliczności podlegały już ocenie Sądu. Ponadto skarżący uiścił wymagane wpisy, co potwierdza, iż dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi ich poniesienie. Z powyższych względów rozpoznanie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych - które ponadto zostały opłacone - stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlegało umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. W świetle powyższego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego było zasadne. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji orzeczenia. Niniejsze postanowienie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.