IV SA/Wr 30/15

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata, ustanowionego z urzędu W. B. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości [...] zł (wynagrodzenie [...] zł powiększone o podatek [...] zł) w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł; II. odmówić przyznania wynagrodzenia z pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r. oddalił skargę na wskazaną w sentencji decyzję. Pismem z dnia 22 grudnia 2015 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku i jego doręczenie. Uzasadnienie tego orzeczenia zostało sporządzone po zwrocie akt przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku ze skargą skarżącego na przewlekłość postępowania sądowego. Pismem Sądu z dnia 25 lutego 2106 r. wysłano skarżącemu w celu doręczenia odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2016 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dnia 11 kwietnia 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata W. B. Pismem z dnia 18 kwietnia 2016 r. adwokat z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wspomnianego wyroku Sądu. Odrębnym pismem, opatrzonym tą samą datą, złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie powyższej opinii w kwocie 240 zł powiększonej o 23 % stawkę podatku VAT, czyli łącznie 295,20 zł zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Wniosek ten zawiera oświadczenie, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone przez stronę skarżącą w całości ani w części. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie dotychczasowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm ), mimo iż pełnomocnik z urzędu wniósł o zasądzenie tych kosztów według nowego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Nowe rozporządzenie weszło w życie iż z dniem 1 stycznia 2016 r. (§ 23 tego nowego rozporządzenia). Zgodnie natomiast z przepisem § 22 tego nowego rozporządzenia w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał wyrok w dniu 16 grudnia 2015 r., a więc przed wejściem w życie nowego rozporządzenia (1 stycznia 2016 r.) należy stosować do rozpoczętego postępowania w kolejnej instancji, toczącego się od momentu wydania tego wyroku, aż do czasu zakończenia postępowania w tej kolejnej (drugiej) instancji przepisy dotychczasowego rozporządzenia. Postępowania sądowe w II instancji rozpoczęło się więc przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia i nie zostało zakończone przed tym dniem, a więc do wynagrodzenia za sporządzenie, pismem z dnia 18 kwietnia 2016 r. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, złożonej w Sądzie w dniu 21 kwietnia 2016 r., należy stosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia regulującego wysokość opłat z tytułu jej sporządzenia. Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1, dotyczącym postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ), a 75% tej stawki stanowi kwotę 180 zł. Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, który nie prowadził sprawy w I instancji, wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł), co orzeczono w pkt I sentencji. Z powyższych względów skoro w sprawie zastosowanie mają przepisy dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. należało w pkt II sentencji odmówić przyznania wynagrodzenia (wraz z podatkiem VAT) przekraczającego kwotę określoną w pkt I sentencji, która miałaby wynikać z nieznajdującego zastosowania w sprawie przepisu § 21 ust. 1 pkt 2 lit. "b" nowego rozporządzenia, w myśl którego opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w II instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata maksymalna o której mowa w pkt 1 stanowi zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" nowego rozporządzenia 480 zł, więc 50 % tej opłaty według tego nowego rozporządzenia wynosi 240 zł, a 23 % stawki podatku VAT stanowiłaby kwota 55,20 zł, czyli łącznie 295,20 zł. Ponadto adwokat z urzędu nie wykazał żadnych okoliczności dotyczących nakładu pracy mogących uzasadniać przyznanie wynagrodzenia w kwocie przekraczającej kwotę 180 zł, co oznacza, że jego aktywność w niniejszym postępowaniu sądowym nie przekroczyła granic zwykłej staranności, skoro z akt sprawy wynika, że dnia 18 kwietnia 2016 r. zapoznał się on z aktami sprawy i tego samego dnia sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, którą złożył w Sądzie w dniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. Z tych względów, na podstawie art. 250 i 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.