IV SA/Wr 300/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-09-21
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Bogumiła Kalinowska, Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku stałego z powodu braku współdziałania strony w ustaleniu dochodów rodziny jest uzasadniona, gdy strona twierdzi, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mimo wspólnego zamieszkiwania z byłą konkubiną i synem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku stałego z powodu braku współdziałania strony. Mimo wspólnego zamieszkiwania z synem i byłą konkubiną, skarżący nie dostarczył wymaganych oświadczeń i zaświadczeń dotyczących dochodów wszystkich członków rodziny, co uniemożliwiło ustalenie kryterium dochodowego. Brak współdziałania strony w tej sytuacji stanowił uzasadnioną podstawę do wydania decyzji odmownej.Stan faktyczny
Skarżący W. M. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego, legitymując się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z byłą konkubiną i synem, a także z powodu braku współdziałania strony w ustaleniu dochodów rodziny. Skarżący odwołał się, twierdząc, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie współpracował z organem, ponieważ nie było takiej potrzeby. Organy utrzymały w mocy decyzję odmowną, a następnie WSA we Wrocławiu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant starszy inspektor sądowy Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 września 2018 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje adwokatowi E. N. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych w tym 23% VAT od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.
Uzasadnienie:
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania W. M. (dalej – jako skarżący, wnioskodawca, strona) od wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] stycznia 2018 r. (Nr [..]) odmawiającej przyznania zasiłku stałego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazano, że podaniem z dnia 5 stycznia 2018 r. skarżący zwrócił się do organu pierwszej instancji o przyznanie zasiłku stałego. Wnioskodawca legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu
ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...] listopada 2017 r. zaliczającym go do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 listopada 2018 r. Z ustaleń rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący wymaga pomocy innych osób w codziennym funkcjonowaniu. Wnioskodawca samodzielnie przemieszcza się po lokalu mieszkalnym, wykonuje czynności higieniczne oraz przygotowuje posiłki, jednak nie jest w stanie samodzielnie załatwiać spraw urzędowych. Syn strony podał, że zamieszkuje wraz z matką i ojcem przy ul. [...] we W. Z ojcem pozostaje w dobrych relacjach, pomaga mu kupując leki. Wedle relacji syna, skarżący zajmuje jeden pokój wspólnie z matką. Przebywa w mieszkaniu, gotuje posiłki dla siebie, jak i dla rodziny. W gospodarstwie domowym nie został określony jakiś szczegółowy podział obowiązków. Była konkubina składając zeznania w charakterze świadka podała natomiast, że wnioskodawca gospodaruje oddzielnie. W przeszłości posiadał odrębne źródło utrzymania oraz sam przygotowywał dla siebie posiłki. Obecnie nie posiada żadnego źródła dochodu. Opisując funkcjonowanie rodziny podała, iż wraz z synem robi zakupy, syn kupuje leki dla ojca. Wspólnie organizują dla niego transport do lekarza. Skarżący porusza się po całym domu, gotuje.
Jak ustalił organ - z oświadczenia skarżącego z dnia 4 stycznia 2018 r. wynika, że zajmuje on jeden pokój w mieszkaniu należącym do byłej konkubiny, z którą nie pozostaje w związku od 4 lat. Od września 2017 r. nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej. Nie posiada własnych środków finansowych, rachunki i opłaty za mieszkanie ponosi konkubina. Gdy pracował dokładał się do opłat. Ma nieograniczony dostęp do kuchni oraz łazienki. Otrzymuje również pomoc ze strony syna, który kupuje mu żywność i leki.
Opisaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu organ przywołał stan faktyczny sprawy wywodząc z poczynionych ustaleń, ze skarżący stanowi integralną część rodziny zamieszkującej w lokalu przy ul. [...]. W konsekwencji uznano, że samo oświadczenie strony i byłej konkubiny o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego jest - w tym przypadku - niewystarczające dla uznania tego faktu. Skoro skarżący i była konkubina nie akceptują powyższych ustaleń nie jest możliwe ustalenie wysokości dochodu rodziny wnioskodawcy. Odmowa udzielenia organowi pomocowemu informacji dotyczących istotnych dla sprawy okoliczności traktowana jest zaś jak brak współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, co z kolei uzasadnia odmowę przyznania pomocy.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący nie zgodził się
ze stanowiskiem organu, wedle którego prowadzi wspólne gospodarstwo domowe
z byłą konkubiną i synem oraz nie współpracuje z organem w wyjaśnieniu sprawy. Wskazał, że czas, w którym zajmował pokój z byłą konkubiną był przejściowy -
na okres pobytu w mieszkaniu syna. Ponownie podkreślił, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a pracownik socjalny nie prosił syna o dostarczenie zaświadczenia o zarobkach, zaś konkubina i jej córka nie poczuwają się do tego obowiązku. Dodał, że w kwietniu 2018 r. zamierza wyprowadzić się z dotychczas zajmowanego mieszkania.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Odwołując się do treści z art. 6 pkt 10 oraz art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm.; dalej przywoływana w skrócie jako u.p.s. lub ustawa) wskazał, że w sprawie sporne jest to, czy wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą, czy też tworzy rodzinę z byłą konkubiną i synem. Rozstrzygnięcie powyższej kwestii warunkuje bowiem ustalenie, czy w przypadku strony spełnione zostaje ustawowe kryterium dochodowe.
Zdaniem organu II instancji prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego jest możliwe jedynie pod warunkiem posiadania stałego dochodu,
z którego osoba jest w stanie się utrzymać. Z akt sprawy wynika zaś, że skarżący ze względu na przebytą chorobę nie jest w stanie obecnie podjąć pracy zarobkowej i nie posiada żadnego innego źródła dochodu. W takiej sytuacji - w świetle doświadczenia życiowego - trudno uznać za wiarygodne, że gospodaruje samodzielnie.
W przeświadczeniu organu w tak ustalonym stanie faktycznym nie można dać wiary zapewnieniom strony, iż nie prowadzi już wspólnego gospodarstwa domowego z konkubiną. W tej mierze za wiążące uznano ustalenia wywiadu środowiskowego. Organ zaakcentował, że dla rozpoznania złożonego przez stronę wniosku koniecznym było ustalenie dochodów wszystkich członków rodziny. Jednak ustaleń takich nie udało się poczynić pracownikowi socjalnemu w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Skarżący nie odpowiedział także na wezwanie organu pierwszej instancji z dnia 19 stycznia 2018 r. do przedłożenia oświadczeń oraz zaświadczeń potwierdzających aktualną sytuację finansową osób zamieszkujących wraz z wnioskodawcą. Wbrew twierdzeniom odwołania, w aktach sprawy brak zaś odpowiedzi na takie wezwanie. Odpowiedź taka nie została także załączona do pisma odwoławczego. Organ podkreślił następnie, że na osobie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z art. 4 i art. 107 ust. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.s.. Odmowa złożenia oświadczenia dochodach i stanie majątkowym jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia.
Wnioskodawca złożył skargę na opisaną decyzję organu odwoławczego, wnosząc o ponowne rozpoznanie złożonego w sprawie wniosku. W uzasadnieniu podał między innymi, że do sierpnia 2017 r. zamieszkiwał samotnie w domku letniskowym w miejscowości S. Po przebytym udarze zamieszkał - na czas rekonwalescencji - w mieszkaniu byłej konkubiny. W tym czasie syn udzielał mu pomocy w formie zakupu żywności i lekarstw, zaś on, w miarę możliwości, przygotowywał obiady dla osób wspólnie z nim zamieszkujących. Zarzucił, że w przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym pracownik socjalny podkreślił tylko te okoliczności, które okazały się niekorzystne dla skarżącego. Podniósł, że wbrew wynikającym z wywiadu wnioskom, zamieszkiwał w jednym pokoju z byłą konkubiną jedynie przez kilka dni. Od kwietnia 2018 r. ponownie zamieszkuje w wymienionej wyżej małej miejscowości. Utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego oraz pomocy otrzymywanej od syna. Podkreślił, że nie zgadza się z zarzutem, jakoby nie dostarczył zaświadczeń o dochodach członków jego rodziny. Podał, że nie było takiej potrzeby, gdyż nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa. Wskazał, że na wezwanie organu pierwszej instancji przedłożył stosowne wyjaśnienia. Wniósł o ponowne rozpoznanie wniosku, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i finansową oraz brak możliwości ubiegania się o rentę z ZUS mimo przepracowanych 30 lat, albowiem nie przechodził pozytywnie badań lekarskich i był zmuszony podejmować zatrudnienie "na czarno".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu
do podniesionej przez skarżącego okoliczności zmiany miejsca zamieszkania - począwszy od kwietnia 2018 r. wskazano, że taka ewentualna zmiana stanu faktycznego miała jednak miejsce już po dacie wydania zaskarżonej decyzji, co nie może zatem wpłynąć na jej prawidłowość. Z oczywistych względów Kolegium brało pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie orzekania.
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2018 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i umorzono postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i norm postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania stronie zasiłku stałego z uwagi na brak współdziałania z organem pomocowym w zakresie ustalenia rzeczywistych dochodów przy przyjęciu, że skarżący nie był (w dacie wydania zaskarżonej decyzji) osobą samotnie gospodarującą.
Niewątpliwie świadczenia dla osób wymagających wsparcia ze strony pomocy społecznej podlegają uregulowaniom zawartym w powołanej wyżej ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Celami pomocy społecznej określonymi w art. 2 i 3 u.p.s. jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie samodzielnie pokonać, umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zgodnie z art. 4 u.p.s. osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Problematyka współdziałania świadczeniobiorcy z organem pomocy społecznej poruszana jest w ustawie kilkakrotnie. Nie tylko bowiem chodzi tu o wspomnianą zasadę, ale brak współdziałania beneficjentów pomocy społecznej może być podstawą weryfikacji decyzji przyznających dane świadczenie, może przesądzać o odmowie ich udzielenia (art. 11 u.p.s.). Egzekwowanie od świadczeniobiorcy obowiązku współdziałania jest niezwykle ważne, w przeciwnym bowiem wypadku pomoc będzie ograniczać się do prostego rozdawnictwa świadczeń i braku eliminacji źródeł problemów społecznych. Powinność współdziałania wyznacza określone obowiązki dla świadczeniobiorcy i pracownika socjalnego. Powołany także w zaskarżonej decyzji art. 107 ust. 5 u.p.s. wyraźnie stanowi bowiem, że pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc, złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 u.p.s. zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, lub pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Wymaga podkreślenia, że przyznanie zasiłku stałego nie jest zależne od swobodnego uznania organu orzekającego w tych sprawach i dla zaspokojenia żądania strony w omawianej materii należy wykazać spełnienie ustawowych przesłanek prawnych, wymienionych w przepisie art. 37 ust. 1 i 2 u.p.s. Z tego względu racje słuszności, czy sprawiedliwości społecznej – przykładowo, podnoszona w skardze niemożność otrzymania renty z ubezpieczenia społecznego - nie mogą być brane pod uwagę.
Zgodnie z art. 6 ustawy całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (pkt 1), natomiast niezdolność do pracy z tytułu wieku oznacza ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę (pkt 7).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący orzeczeniem z dnia [...] listopada 2017 r., został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 listopada 2018 r. Spełnia zatem pierwszą przesłankę określoną w art. 37 u.p.s., jest bowiem osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu przywołanych unormowań prawnych.
W zakresie pozostałych okoliczności warunkujących przyznanie zasiłku stałego, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniająco- dowodowego (rodzinny wywiad środowiskowy, przesłuchanie świadków, wezwanie do przedłożenia oświadczeń oraz zaświadczeń potwierdzających aktualną sytuację finansową osób zamieszkujących wraz ze stroną skarżącą) organ trafnie przyjął, że skarżący prowadził wspólne gospodarstwo domowe z synem i byłą konkubiną.
Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wynika bowiem,
że wnioskodawca w tym czasie pozostawał bez źródła dochodu i mógł liczyć na stałą pomoc ze strony wymienionych osób. W takiej sytuacji - w świetle doświadczenia życiowego - trudno uznać za wiarygodne, że wnioskodawca gospodarował w tym czasie samodzielnie. Za takim uznaniem przemawia, tak jak to zasadnie argumentują organy orzekające w sprawie, całokształt ich wspólnego funkcjonowania
w zajmowanym lokalu mieszkalnym. Ustalone przez organ fakty potwierdza także skarżący w uzasadnieniu skargi. W istocie bowiem, należy powtórzyć za organem odwoławczym, że na "wspólne gospodarowanie" składają się różne okoliczności faktyczne, takie jak - ponoszenie kosztów i opłat za mieszkanie, opieka udzielana w chorobie, wykonywanie zwykłych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, dysponowanie wspólnym dochodem
z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb życiowych. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że pomiędzy skarżącym a jego synem i byłą konkubiną istniał podział obowiązków domowych. Każde z nich posiadało nieograniczony dostęp do pomieszczeń i urządzeń znajdujących się
w lokalu. Konkubina pokrywała opłaty za mieszkanie, dokonywała zakupów żywności. Pomagał jej w tym ich wspólny syn, a skarżący gotował dla całej rodziny. Zdaniem Sądu, skoro skarżący w okresie złożenia wniosku o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego oraz poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, zamieszkiwał wspólnie z synem i byłą konkubiną w jednym lokalu, korzystając
ze wspólnych urządzeń i pomagając sobie wzajemnie, to nie sposób przyjąć, że nie prowadzili w owym czasie wspólnego gospodarstwa domowego, nawet jeśli każda
z tych osób ponosiłaby we własnym zakresie niektóre wydatki bądź opłaty. Słusznie też organ odwoławczy odwołując się do argumentów skargi wskazał, że nawet uznanie, iż skarżący w owym czasie zajmował odrębny od konkubiny pokój nie mogłoby skutkować stwierdzeniem, że osoby te prowadziły odrębne gospodarstwa domowe. Decydujące jest bowiem, czy osoby te łączyły swoje dochody oraz osobiste starania w życiu codziennym, a zatem gospodarowały wspólnie.
Wspólne gospodarowanie bowiem to nie tylko ponoszenie wspólnych ciężarów, ale również czerpanie korzyści, przy czym nie musi mieć to wymiaru jedynie ekonomicznego. Na tle poglądów judykatury należy podnieść, że pojęcie "wspólnego gospodarowania" obejmuje czynności dnia codziennego prowadzone wspólnie lub wprawdzie rozłącznie, ale z wzajemnym świadczeniem względem siebie korzyści, przysług, przy podziale ról, co i która osoba czyni wedle swoich możliwości. Generalnie chodzi o partycypowanie w powinnościach i korzyściach związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem, utrzymywanie więzi, wzajemnych relacji. W razie wspólnego zamieszkiwania o braku wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego mogłyby świadczyć takie okoliczności, jak np. wyraźny konflikt pomiędzy tymi osobami oraz takie urządzenie mieszkania i zorganizowanie życia codziennego, które wskazuje na brak wzajemnego oddziaływania na siebie mieszkających wspólnie osób, a więc ich niezależność, przejawiającą się w samodzielnym podejmowaniu przez nie decyzji co do wspólnie zajmowanego mieszkania oraz urządzeń w nim się znajdujących. W rozważanej sprawie nie ma to jednak miejsca.
W tej sytuacji niewadliwie organy uznały, że ustalone w toku postępowania okoliczności faktyczne wyczerpują znamiona wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego w przypadku skarżącego. Niewątpliwie, na dzień orzekania przez organ drugiej instancji taki stan rzeczy miał charakter utrwalony. Ocena organów zebranego w sprawie materiału dowodowego nie przekracza granic ich swobodnej oceny. Nie doszło do naruszenia normy art. 80 k.p.a.
Wpływu na dokonaną przez Sąd ocenę nie może mieć nadto podnoszona w skardze okoliczność obecnej zmiany sytuacji socjalno – bytowej strony. Organy orzekające w sprawie mają bowiem obowiązek wydawania decyzji na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dacie orzekania.Powyższy fakt może być natomiast powodem do zainicjowania przez stronę kolejnego, odrębnego, postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego.
Wobec zatem ustalenia, że wnioskodawca jest osobą pozostająca w rodzinie, w kontekście jednoznacznej treści powołanej wyżej regulacji art. 37 ust. 2 u.p.s. niezbędnym było ustalenie dochodów wszystkich członków rodziny. Tymczasem
z akt sprawy jednoznacznie wynika, że ustaleń takich nie udało się poczynić pracownikowi socjalnemu, ani w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, ani w drodze stosownego wezwania organu pierwszej instancji
z dnia 19 stycznia 2018 r. doręczonego stronie tego samego dnia. Wbrew twierdzeniom skargi, w aktach sprawy brak odpowiedzi strony skarżącej na to wezwanie. Komentowana czynność procesowa organu (w formie wezwania, o którym mowa) spełnia wszelkie wymogi formalne. Wezwanie to bowiem jest jasne w treści; uprzedzono w nim, w jakim zakresie i dlaczego podanie skarżącego oraz ustalony stan sprawy nie spełnia przesłanek ustawowych przyznania zasiłku, wyznaczono termin do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału, ale i do przedłożenia dowodów celem wykazania spełnienia tych przesłanek poprzez złożenie zaświadczeń i oświadczeń co do sytuacji finansowej, rodzinnej i mieszkaniowej skarżącego i jego rodziny w zamieszkanym lokalu.
W konsekwencji zdaniem Sądu, bierność postawy skarżącego w zakresie wystosowanego do strony wezwania w trybie art. 107 ust. 5 ustawy jako podstawowego, jedynego w tej sytuacji środka umożliwiającego ustalenie sytuacji dochodowej rodziny skarżącego, a w konsekwencji zbadania czy przekracza ustaloną w przepisach kwotę kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, została prawidłowo oceniona przez organy orzekające, jako zawiniony brak współdziałania
z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej, w której niewątpliwie znajduje się skarżący. Obiektywnie wykazany brak współdziałania osoby ubiegającej się o świadczenie pochodzące z pieniędzy podatnika uzasadnia w tym przypadku wydanie decyzji odmownej. O ile bowiem organy orzekające zobowiązane są do wnikliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnie z art. 7 k.p.a., o tyle na osobie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej również spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, zgodnie z art. 4, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1, 4a, 5 i 5b ustawy o pomocy społecznej, mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przepis art. 107 ust. 5 zdanie drugie u.p.s., stanowi w tym przypadku szczególną regulację, obligującą organ administracji publicznej do wydania decyzji odmownej w sytuacji wystąpienia okoliczności w nim wymienionej. W rezultacie należało uznać, że obowiązkiem organów orzekających w tej sprawie było wydanie zaskarżonej decyzji w takim kształcie, w jakim ostatecznie zapadła.
W przedstawionym świetle, ponieważ podniesiony w skardze zarzut niewłaściwego rozpatrzenia sprawy nie mógł odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono w pkt II wyroku zgodnie z art. 250 p.p.s.a., ustalając wysokość na kwotę 240 zł - według § 21
ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714) i powiększając o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności – zgodnie z § 4 ust. 3 tego rozporządzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło