IV SA/Wr 306/08
WyrokWSA we Wrocławiu2008-09-19
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Małgorzata Masternak-Kubiak, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do czynnej służby wojskowej, oparte na specjalistycznych badaniach lekarskich, może zostać uchylone przez sąd administracyjny, jeśli skarżący kwestionuje wyniki tych badań, ale nie przedstawił dowodów na ich niedostateczność lub konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, a jedynie na zgodności z prawem. W przypadku orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, kontrola sądu ogranicza się do sprawdzenia, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie i pełnych badaniach przedmiotowych, oraz czy kwalifikacja zdolności do służby wojskowej była słuszna. Sąd nie jest władny do podważania ustaleń opartych na specjalistycznej wiedzy medycznej, jeśli skarżący nie przedstawił dowodów na ich wadliwość lub konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań.Stan faktyczny
Skarżący D. G. został orzeczony przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską we W. jako zdolny do czynnej służby wojskowej (kategoria A), pomimo przebytego urazu kręgosłupa, choroby Scheuermanna i skrzywienia przegrody nosowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy to orzeczenie, uznając, że schorzenia te nie upośledzają sprawności ustroju w stopniu uzasadniającym zmianę kategorii. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując wyniki badań i twierdząc, że jego stan zdrowia nie pozwala na odbycie służby. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że badania były prawidłowe, a skarżący nie wykazał wadliwości postępowania ani konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Magdalena Dworszczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 września 2008 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do zasadniczej służby wojskowej. oddala skargę.
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., działając na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm..) orzekła, iż:
- przebyty uraz mechaniczny kręgosłupa piersiowego z podmiotowym zespołem bólowym piersiowo - lędźwiowym, nieznacznie upośledzającym sprawność ustroju (§34 p.9, §62 p.1 rozporządzenia),
- cechy przebytej choroby Scheuermanna nieupośledzające sprawności ruchowej (§34 p.9 rozporządzenia),
- skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności nosa (§26 p.3 rozporządzenia),
nie stanowią przeciwwskazania do odbycia czynnej służy wojskowej przez D. G. (kategoria zdrowia A).
Od tego orzeczenia D. G. wniósł odwołanie do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. podnosząc, iż uraz kręgosłupa i niespecjalistyczne leczenie wpłynęło na jego sprawność ruchową, skrzywienie przegrody nosa upośledza drożność nosa i konieczny jest, jego zdaniem, zabieg operacyjny przegrody nosowej, nie może pozbyć się kataru i podczas snu z ledwością oddycha, w dodatku krwawienie z nosa powstaje poprzez pękanie cienkich naczyniek krwionośnych, przy czym krwotoki zdarzają się w nieregularnych odstępach czasu, przy pochylaniu odczuwa uczucie pulsowania nosa oraz głowy (prawdopodobnie jako objawy zatok), ma często zatkane uszy i uczucie "jakby w uchu przewracało się ciało obce".
W dniu [...] r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., działając na podstawie art. 29 ust.1 w zw. z art. 26 ust.1. i art. 28 ust.2 i art. 30 a ustawy z dnia 21 listopada 1976r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr21, poz.205 ze zm.) oraz §3 ust.7, §4 ust.8, §9 pkt3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania oraz właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594) oraz §22 ust. 1 i 2, §23 ust.1, 2, i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, orzeczeniem o zdolności do służby wojskowej nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. stwierdziła, iż TWKL W. prawidłowo uznała, że stwierdzone schorzenia oraz ich stopień nasilenia mieszczą się w zakresie pojęciowym §34 p.9, §62 p.1, §34 p.9 i § 26 p.3 z zał. Nr2 do rozp. MON z dnia 25 czerwca 2004 r. i uzasadniają uznanie skarżącego za zdolnego do czynnej służby wojskowej - kategorii A. RWKL orzekła również, iż w świetle zgromadzonej dokumentacji oraz przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W. badań lekarskich specjalistycznych: otolaryngologicznego, neurologicznego, ortopedycznego, traumatologicznego, nie wynika, by rodzaj schorzeń ze strony kręgosłupa oraz górnych dróg oddechowych upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym zmianę u skarżącego kategorii zdolności do czynnej służby.
W dniu 9 czerwca 2008 r. D. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o "ponowne rozpatrzenie jego odwołania o zdolności do służby wojskowej". W uzasadnieniu skargi podniósł, iż nie zgadza się z powyższą decyzją, jako że jego stan zdrowia nie pozwala mu na odbycie zasadniczej służby wojskowej, ponadto po jego dwukrotnym zbadaniu przez specjalistów z Wojskowej Komisji Lekarskiej zaszły niejasności co do jego choroby. Skarżący podniósł, iż dopiero podczas tych badań dowiedział się, iż rozwija się u niego choroba Scheuermanna, nieupośledzająca jednak, zdaniem specjalistów, jego sprawności ruchowej, z czym on się nie zgadza. Skarżący stwierdził również, iż przez chorobę, która rozwija się od wielu lat, ma kompleksy, ponieważ coraz bardziej się garbi, ból w odcinku piersiowym się nasila, ma wrażenie, że nie może się wyprostować i że "ciągnie go ku dołu", mimo tego nie może się schylić, dotknąć rękami ziemi, czuje, jakby "coś go blokowało". Odnośnie skrzywienia przegrody nosowej skarżący podniósł, iż w nieregularnych odcinkach czasowych dostaje krwotoku z nosa, wówczas krew "uchodzi z niego strumieniami".
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie. RWKL podniosła, iż w jej ocenie rodzaj i stopień nasilenia schorzeń ze strony kręgosłupa i nosa został ustalony w oparciu o przeprowadzone dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W. badania lekarskie specjalistyczne, a kwalifikacji orzeczniczej dokonano adekwatnie do tych ustaleń, zgodnie z przepisami rozp. MON z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, w myśl których zakwalifikowane wg §34 p.9, §62 p.1 oraz §34 p.9 i § 26 p.3 z zał. Nr2 do powyższego rozp. MON nie powodują istotnego upośledzenia sprawności ustroju, co uzasadnia kwalifikację do kat. A zdolności do służby wojskowej. Ponadto, z całości zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika również, by skarżący aktualnie pozostawał w leczeniu z powodu powyższych schorzeń, co mogłoby mieć wpływ na ocenę stopnia zdolności do czynnej służby wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./).
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem Nr 2 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.); dalej: rozporządzenie.
Zgodnie z § 14 rozporządzenia orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach wojsk i służb oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych, a także o związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6, wykorzystując w szczególności:
1. opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza niezawodowego lub pełnionej przez niego funkcji wojskowej;
2. historię leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego;
3. wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby;
4. książeczkę zdrowia żołnierza niezawodowego;
5. informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza niezawodowego.
Podkreślić przy tym należy, że wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 23 ust. 2 rozporządzenia).
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. przeprowadziła w dniu 22 stycznia 2008r. niezbędne badanie lekarskie skarżącego w celu ustalenia występujących u niego chorób i ułomności mogących mieć wpływ na zaliczenie go do jednej z kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. W wyniku tego postępowania Komisja Lekarska stwierdziła u poborowego następujące schorzenia:
- przebyty uraz mechaniczny kręgosłupa piersiowego z podmiotowym zespołem bólowym piersiowo - lędźwiowym, nieznacznie upośledzającym sprawność ustroju (§34 p.9, §62 p.1 rozporządzenia),
- cechy przebytej choroby Scheuermanna nieupośledzające sprawności ruchowej (§34 p.9 rozporządzenia),
- skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności nosa (§26 p.3 rozporządzenia).
Zgodnie z dokonanym rozpoznaniem, skarżący został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej.
Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu poborowego za zdolnego do czynnej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych, oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była słuszna.
W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę zaskarżonego orzeczenia, tj. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
Istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej jest stwierdzenie przydatności do służby wojskowej i określenie rodzaju tej przydatności na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do wskazanego wyżej rozporządzenia. Stwierdzenie przydatności do służby wojskowej następuje po przeprowadzeniu specjalistycznych badań lekarskich (nie jest to jednak dokonanie stwierdzenia dotyczącego stanu zdrowia, tak jak w typowym badaniu lekarskim). Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu zdrowia z chwili wykonywania badania lekarskiego.
W rozważanej sprawie skarżący został poddany badaniom lekarskim - otolaryngologicznemu, neurologicznemu, ortopedycznemu, traumatologicznemu. Jak już wcześniej wskazano, rozpoznane przez lekarzy schorzenia ze strony kręgosłupa oraz górnych dróg oddechowych nie upośledzają sprawności ustroju w stopniu uzasadniającym zmianę u skarżącego kategorii zdolności do czynnej służby, słusznie więc zakwalifikowano poborowego do kategorii A zdolności do służby wojskowej.
Sąd stwierdził również, iż skarżący nie przedłożył dokumentacji medycznej, badań specjalistycznych, z której wynikałoby, iż aktualnie pozostaje w leczeniu z powodu powyższych schorzeń, co mogłoby mieć wpływ na ocenę stopnia zdolności do czynnej służby wojskowej.
Co prawda skarżący twierdzi, że przeprowadzone badania lekarskie były niedostateczne i nie zgadza się z ich wynikami, nie wykazał jednak, jakim badaniom powinien zostać poddany. Nie przedstawił również żadnych okoliczności uzasadniających konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań, a samo takie twierdzenie nie zobowiązuje organu odwoławczego do przeprowadzenia dodatkowego badania.
Sąd bada legalność decyzji administracyjnej przy uwzględnieniu istniejącego w czasie jej wydania stanu faktycznego i prawnego. Skoro w sprawie przeprowadzono niezbędne do ustalenia zdolności do służby wojskowej badania przez uprawnionych lekarzy specjalistów, brak podstaw do podważenia dokonanych ustaleń, tym bardziej, że wyniki tych badań, a tym samym treść zaskarżonego orzeczenia w zakresie, w jakim opiera się ono na specjalistycznej wiedzy medycznej, pozostają poza kontrolą Sądu. Tego skarżący, poza ogólnymi uwagami, nie zakwestionował. Dodać należy, że na rozprawie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym D. G. złożył szereg dokumentów (por. protokół rozprawy), badań lekarskich, ale w żadnym z nich nie zawarto tego rodzaju wskazań, które podważałyby ustalenia i oceny wspomnianych komisji lekarskich.
W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło