IV SA/Wr 308/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. P. o wznowienie postępowania sądowadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 sierpnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 475/05 postanawia: umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sprawie o sygn. akt III SA/Wr 475/05 wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę R. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] (znak [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Postanowieniem referendarskim z dnia 9 października 2006 r. przyznano skarżącemu praw pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Na skutek wystąpienia przez Sąd do Okręgowej Rady Adwokackiej we W. wyznaczono radcę prawnego M. M. jako pełnomocnika dla strony skarżącej z urzędu, która sporządziła opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. W aktach sprawy prowadzonej pod sygn. akt III SA/Wr 475/05 znajduje się (k. 54 akt sądowadministracyjnych) pełnomocnictwo ogólne udzielone w dniu 23 października 2006 r. przez skarżącego wyznaczonemu z urzędu radcy prawemu w sprawie ze skargi na ww. decyzję. W dniu 17 maja 2010 r. R. P. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 sierpnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 475/05. Skarga ta, zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 308/10, została postanowieniem Sądu z dnia 26 sierpnia 2010 r. odrzucona. Złożonym w Sądzie w dniu 20 października 2010 r. formularzem, skarżący w związku z planowanym złożeniem skargi kasacyjnej wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wyrażając swoje niezadowolenie z usług ustanowionego dla niego radcy prawnego. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w treści pisma procesowego z dnia 3 listopada 2010 r. oświadczył, że nie wypowiedział pełnomocnictwa radcy prawnemu M. M. i nie zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. o wyznaczenie nowego radcy prawnego. Prawomocnym orzeczeniem z dnia 29 marca 2010 r. (sygn. akt OSD 4/10) Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. uznał obwinionego radcę prawnego M. M. za winną popełnienia przewinienia dyscyplinarnego popełnionego w stosunku do R. P., poprzez niezachowanie należytej staranności wymaganej od pełnomocnika z urzędu. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – zgodnie z § 2 art. 245 powołanej ustawy procesowej - zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do brzmienia art. 239 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. W sprawie skarga R. P. o wznowienie postępowania dotyczy postępowania sądowadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 sierpnia 2006 r. oddalającym jego skargę decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...]. nr [...] (znak [...]) w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Będące przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu, którego dotyczy skarga o wznowienie, prowadzonym pod sygn. akt IV SA/Wr 308/10, rozstrzygnięcie stanowi działanie organu w sprawie dotyczącej chorób zawodowych, o którym mowa w powołanym przepisie art. 239 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie ma zatem z mocy ustawy (podkreślenie referendarza sądowego) obowiązku uiszczania w niniejszej sprawie kosztów sądowych również na etapie postępowania wznowieniowego. Aktualnie prowadzone postępowanie ze skargi R. P. o wznowienie zakończonego postępowania sądowoadministracyjnego (sygn. akt IV SA/Wr 308/10) jest bowiem zainicjowaną środkiem prawnym strony, procesową kontynuacją postępowania wcześniejszego, w którym takie ustawowe zwolnienie jej przysługiwało. Z uwagi na fakt, że stronie skarżącej przysługuje w sprawie ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, stwierdzenia wymaga, że prawo pomocy zostało przyznane skarżącemu postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 października 2006 r. w postępowaniu o sygn. akt III SA/Wr 475/07 w zakresie maksymalnym, jaki przewiduje uregulowanie wynikające z ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sprawie dotyczącej chorób zawodowych. Dalej wskazać należy, że R.P. w obecnie toczącym się pod sygn. akt IV SA/Wr 308/10 postępowaniu korzysta z prawa pomocy przyznanego w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 475/05. Powtórzyć winno się w tym miejscu, że aktualnie prowadzone postępowanie ze skargi R. P. o wznowienie zakończonego postępowania sądowoadministracyjnego, prowadzone pod sygn. akt IV SA/Wr 308/10 jest bowiem procesową kontynuacją postępowania wcześniejszego, zainicjowanego środkiem (skargą) prawnym strony. Przesądzające znaczenie w tym zakresie ma unormowanie z art. 39 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Dlatego wobec udzielenia przez R. P. wyznaczonemu z urzędu radcy prawnemu M. M. ogólnego pełnomocnictwa do prowadzenia jego sprawy oraz wynikającego z oświadczenia skarżącego niepodjęcia przez niego czynności zmierzających do wypowiedzenia tego pełnomocnictwa oraz zmiany osoby profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, więź prawna pełnomocnictwa procesowego powstała między R. P. a radcą prawnym M. M. w dniu 23 października 2006 r., w związku z powołanym art. 39 pkt 1 ustawy procesowej, istnieje również w ramach postępowania wznowieniowego, prowadzonego obecnie pod sygn. akt IV SA/Wr 308/10. Na procesowy skutek udzielonego pełnomocnictwa ogólnego nie ma wpływu nowelizacja art. 244 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokonana w drodze ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 36.196), która weszła w życie od dnia 10 kwietnia 2010 r., albowiem powoduje ona żadnego skutku prawnego dla wcześniej udzielonych pełnomocnictw procesowych ani nie wprowadziła ona ograniczenia przedmiotowego dla pełnomocnictwa procesowego udzielonego poprzez ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy. Odnosząc się do wyrażonego przez stronę niezadowolenia z usług ustanowionego dla niej radcy prawnego, przypomnieć należy, że Sąd nie ma kompetencji do zmiany osoby wyznaczonego z urzędu pełnomocnika lub przyznawania kolejnego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, w sytuacji gdy dotychczasowe prawo pomocy w tym zakresie obowiązuje. Rola Sądu w kwestii prawa pomocy ogranicza się bowiem jedynie do jego przyznania (tj. np. ustanowienia radcy prawengo(ale bez oznaczenia konkretnej osoby pełnomocnika)) lub odmowy przyznania tego prawa. Sąd nie ma wpływu na to, jaką osobę organ samorządu właściwej korporacji wyznaczy na pełnomocnika dla strony. Podejmowanie decyzji w tym zakresie (w tym potencjalnie wyznaczenie innego pełnomocnika) należy do suwerennej prerogatywy danego organu samorządu zawodowego. Tylko ten organ (a nie Sąd) może być adresatem zarzutów kierowanych przez stronę pod adresem wyznaczonego pełnomocnika. Tylko do tego organu (Dziekana Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we W.) można kierować ewentualne wnioski (należycie umotywowane) o zmianę osoby pełnomocnika. Przy tym zaznaczyć należy, że decyzja w przedmiocie takiej zmiany zależy jedynie od oceny ww. organu. Podsumowując stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie R. P. korzysta z przyznanego mu prawa pomocy. Zostały zatem zachowane, przysługujące stronie skarżącej w jej sytuacji rodzinnej i materialnej, gwarancje realizacji prawa do sądu, mające w postępowaniu sądowoadministracyjnym jednakowy charakter bez względu na to, czy pomoc prawna jest dla niej świadczona z urzędu przez radcę prawnego czy przez adwokata. Istotny przy rozpoznaniu aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest fakt, iż prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (tj. żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata) zostało już stronie przyznane odpowiednio na mocy ustawy oraz prawomocnym postanowieniem referendarskim z dnia 9 października 2006 r. i uprawnienie do korzystania z tego prawa jest nadal aktualne. W świetle powyższego postępowanie dotyczące wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy, złożonego w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt IV SA/Wr 308, uznać należało za bezprzedmiotowe. W konsekwencji, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy w zw. z art. 258 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, referendarz sądowy postanowił to postępowanie umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w sentencji postanowienia.