IV SA/Wr 309/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-11-02
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej naruszył prawo lub przekroczył granice uznania administracyjnego, przyznając zasiłek celowy w kwocie niższej niż zgłoszona potrzeba, biorąc pod uwagę ograniczone środki finansowe ośrodka?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie naruszył prawa ani nie przekroczył granic uznania administracyjnego, przyznając zasiłek celowy w kwocie niższej niż zgłoszona potrzeba. Ustawa o pomocy społecznej nie nakłada obowiązku przyznania zasiłku ani nie określa jego wysokości, pozostawiając te kwestie uznaniu organu. Uznanie to musi być jednak uzasadnione sytuacją potrzebującego oraz możliwościami finansowymi organu, zgodnie z zasadą uwzględniania potrzeb w granicach możliwości.Stan faktyczny
Skarżący S. Ż. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie niższej niż zgłoszona potrzeba. Skarżący podniósł, że udzielana pomoc jest niewystarczająca. Organy obu instancji wskazały na ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej jako przyczynę niższej kwoty zasiłku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2005r. sprawy ze skargi S. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4 ust. 1 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity z 1998r. Dz. U. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania S. Ż. od decyzji wydanej z upoważnienia Rady Miejskiej W. przez Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. z dnia [...] roku Nr [...] w sprawie przyznania zasiłku celowego w wys. [...] zł na zakup żywności – utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach uzasadnienia stwierdzono, że zaskarżoną decyzją Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. przyznał S. Ż. zasiłek celowy w wys. [...] zł na zakup żywności. W krótkim uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że S. Ż. spełnia wymogi określone w ustawie. Nadto organ ten dodał, że wysokość przyznanego świadczenia nie pokrywa w pełni zgłoszonej potrzeby, jednak ograniczone środki finansowe Ośrodka nie pozwalają na udzielenie pomocy w większej wysokości.
Od decyzji tej wniósł w terminie odwołanie S. Ż., w którym wniósł o jej zmianę jak również poruszył sprawy m.in. funkcjonowania organu pomocy społecznej. Powołał się na obowiązek zapewnienia mu pomocy w wysokości zapewniającej mu funkcjonowanie i utrzymanie się.
Mając jednak na uwadze treść pisma Kolegium potraktowało je w części związanej z pomocą jako odwołanie od decyzji, gdyż za takie należy uznać pismo, z którego wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.
Rozpatrując sprawę Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 4 ust. 1 powołanej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje m.in. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 461 zł przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 pkt 2-11 ( tj. m.in. bezrobocie, długotrwała choroba, sieroctwo, bezdomność, potrzeba ochrony macierzyństwa, bezradność w sprawach opiekuńczo - wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, alkoholizm lub narkomania, trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego, klęska żywiołowa lub ekologiczna ).
Zaznaczono, że przepis art. 32 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie określa wysokości zasiłków celowych i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. W takiej sytuacji wyznacznikami przy ustalaniu wysokości zasiłku są z jednej strony sytuacja materialna rodziny i cel na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Fundusz pomocy społecznej jest ograniczony i konieczne jest oszczędne gospodarowanie nim, by zapewnić udzielenie pomocy wszystkim, którzy w myśl ustawy mają do niej prawo.
S. Ż. wniósł o przyznanie pomocy na zakup żywności jak w styczniu br. Należy dodać, że decyzją z dnia [...]r. Nr [...] strona otrzymała zasiłek celowy na żywność w wys. [...] zł, a decyzja ta nie została zaskarżona.
S. Ż. ze względu na bezrobocie i brak dochodów uprawniony jest do korzystania z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, który może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej ( art. 32 ust. 1 ustawy ). Jest to więc pomoc fakultatywna, której wysokość ustawa pozostawiła uznaniu organowi pomocy społecznej. Organ ten przydzielając pomoc bierze przede wszystkim pod uwagę swoje możliwości finansowe kierując się przy tym treścią art. 2 ust. 4 ustawy. MOPR przyznał zaskarżoną decyzją zasiłek celowy w wys. [...] zł. Mimo to organ I instancji miał świadomość, że wysokość zasiłku celowego w kwocie [...] zł jest niewystarczająca - nie pokrywa w pełni zgłoszonej potrzeby, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Również w piśmie przekazującym odwołanie Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie dodał, że pomoc została udzielona według obecnych możliwości finansowych Ośrodka. Powszechnie znana jest ograniczona możliwość finansowa organów pomocy społecznej, które mogą przyznawać pomoc jedynie w granicach posiadanych środków pieniężnych.
W sytuacji więc, gdy organ I instancji przydzielając zasiłek celowy w kwocie [...] zł, mimo jego niewystarczającej wysokości, nie pokrywającej w pełni potrzeby S. Ż., nie naruszył prawa, brak jest podstaw do zakwestionowania zasadności zaskarżonej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego S. Ż. wniósł o jej uchylenie. Powołał się na swoją trudną sytuację materialną, fakt bezrobocia, zarzucając, iż udziela mu się pomocy w niewystarczającym rozmiarze.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej powołanej wyżej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek taki przysługuje osobom i rodzinom spełniającym kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1 powołanej ustawy.
W niniejszej sprawie organy obu instancji ustaliły, że S. Ż. jest osobą bezrobotną bez dochodów, a nadto w przypadku skarżącego występuje potrzeba zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej i został mu przyznany zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie [...] zł, co stanowiło kwotę poniżej potrzeb i oczekiwań skarżącego.
Podkreślić należy, że w przypadku zasiłku celowego przepisy nie nakładają na organy pomocy społecznej obowiązku jego przyznania, ani też nie określają wysokości zasiłku i kryteriów jej ustalenia lecz stanowią, że może zostać przyznany. Oznacza to, że kwestia przyznania zasiłku, jak i jego wysokość zostały pozostawione uznaniu organów pomocy społecznej. Uznanie to nie może oczywiście mieć zupełnie dowolnego charakteru, lecz powinno być uzasadnione sytuacją osoby potrzebującej pomocy oraz możliwościami finansowymi ośrodka pomocy społecznej w kontekście potrzeb innych osób oczekujących pomocy.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ pomocy społecznej przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego miał na względzie ograniczona ilość środków finansowych i potrzeby innych osób wymagających pomocy.
Stanowisko takie jest zgodne z art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że potrzeby osoby lub rodziny występującej o pomoc powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają możliwościom pomocy społecznej.
Dodać należy, że żaden przepis nie określa jak często można występować z wnioskiem o zasiłek celowy, a więc jeżeli sytuacja skarżącego nadal będzie trudna, to może on występować z kolejnym wnioskiem o objęcie pomocą.
W tej sytuacji nie można stwierdzić, aby zaskarżona decyzja orzekająca o przyznaniu zasiłku celowego w kwocie [...] zł naruszała prawo bądź przekraczała granice uznania administracyjnego.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło