IV SA/Wr 31/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez M. P. (dalej: skarżąca) jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej: ustawa, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] orzekająca o anulowaniu czynności materialno - technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego skarżącej w lokalu przy ul. [...] we W. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej wskazano, że zgodnie z ustawą pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy), a przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu (art. 9 ust. 2a ustawy). Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2b ustawy). Powołana ustawa reguluje dwie odrębne kategorie spraw: na podstawie art. 47 ust. 2 - sprawę anulowania czynności rejestracji zameldowania oraz na podstawie art. 15 ust. 2 - sprawę wymeldowania z urzędu lub na wniosek osoby trzeciej mającej w tym interes prawny. Rozstrzygnięcie w sprawie mogło nastąpić wyłącznie na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy. Stosownie do tego przepisu organ meldunkowy może w drodze decyzji uchylić konsekwencje zameldowania, gdy okaże się, że czynność została dokonana, pomimo braku zaistnienia ustawowych przesłanek ku temu. W sprawie o anulowanie czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego osoby w danym lokalu przedmiot rozpatrywania sprowadza się do ustalenia, czy w dacie dokonania zgłoszenia pobytu w danym lokalu osoba faktycznie w nim przebywała. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Osoba powinna być zameldowana w lokalu, w którym faktycznie przebywa. Wobec powyższego osoba najpierw powinna zamieszkać w danym lokalu, a następnie zgłosić ten fakt właściwemu organowi gminy. W omawianej sprawie wprawdzie na druku zgłoszenia pobytu stałego widnieją stosowne dane oraz potwierdzenie pobytu skarżącej w lokalu położonym we W. przy ul. [...] dokonane przez jego najemczynię, jednak według J. O. (siostra skarżącej – uwaga Sądu) matka nie potrafi wytłumaczyć, kiedy i dlaczego podpisała druk zameldowania skarżącej. Z zeznań O.J. oraz E.O. wynika, że skarżąca nigdy nie przebywała w tym lokalu, zatem nie mieszkała tam również w dniu dokonania zgłoszenia pobytu stałego, tj. w dniu 2 lipca 2010 r. Z wyjaśnień skarżącej wynika, iż zgłoszenia dokonała jej matka – K. K., gdyż "taka była jej wola" (cytat z pisma strony z dnia 21 października 2010 r.). W wymienionym piśmie skarżąca wyjaśnia, że poprzez zameldowanie w spornym lokalu chce wypełnić wolę matki oraz że w przyszłości zamierza powrócić do Polski i zamieszkać z matką. Przyjęto zatem, że czynność materialno - techniczna w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego skarżącej w lokalu nr [...] położonym przy ul. [...] we W. była czynnością wadliwą - skarżąca bowiem nie zamieszkiwała w danym lokalu w dniu 2 lipca 2010 r., wobec czego orzeczono o anulowaniu tej czynności. Meldunek jest formą rejestracji stanu faktycznego pobytu osoby pod oznaczonym adresem - nie nadaje, ani nie pozbawia praw do lokalu, toteż osoba winna być zameldowana w miejscu faktycznego pobytu. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W rozpatrywanej sprawie organ gminy wprawdzie dopuścił się wymienionych naruszeń, jednak zauważyć należy, że w ustalonym stanie faktycznym uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji powodowałoby jedynie jego przewlekłość. W ocenie organu odwoławczego wskazane uchybienia nie mają wpływu na istotę rozstrzygnięcia merytorycznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca podniosła, że nie zgadza się z decyzją podjętą w sprawie jej zameldowania w mieszkaniu matki. Zakwestionowała dowody zgromadzone w toku sprawy. Złożyła wniosek o przesłuchanie matki w obecności swojego pełnomocnika, tj. córki A. B. i synów J. i T. P. Dodała, że matka, mimo podeszłego wieku, jest w stanie stawić się w Sądzie i złożyć stosowne wyjaśnienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Skarżąca nie przytoczyła bowiem okoliczności, które miałyby wpływ na zmianę zaskarżonego orzeczenia, ani także jakie dowody kwestionuje. W toku postępowania, jak i w skardze, nie potwierdziła swojego zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] we W. w dacie zgłoszenia w nim pobytu. Powołała się jedynie na wolę matki aby skarżąca posiadała zameldowanie w wymienionym lokalu. Na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącej A. B. oświadczyła, że skarżąca w chwili zameldowania nie zamieszkiwała ani nigdy nie przebywała w spornym lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) i zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że swoimi orzeczeniami sądy administracyjne nie rozstrzygają merytorycznie spraw administracyjnych i nie zastępują w tym zakresie organów administracji publicznej powołanych do ich rozstrzygania. Rozpoznając skargę sąd administracyjny może wydać orzeczenie o treści wymienionej w art. 145 – art. 151 p.p.s.a. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod znaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu (art. 9 ust. 2a ustawy). Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2b ustawy). Stosownie do art. 47 ust. 2 ustawy jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Oznacza to, że organ meldunkowy może w drodze decyzji uchylić konsekwencje zameldowania, gdy okaże się, że czynność została dokonana, pomimo braku zaistnienia ustawowych przesłanek. Eliminacja czynności materialno-technicznej oraz jej skutków z obrotu prawnego następuje w drodze czynności prawnej właściwego organu dokonanej w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej nieważność lub anulującej materialno-techniczną czynność zameldowania. Podstawę prawną dla takiego działania organu i wydania decyzji jest art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W omawianej sprawie organy meldunkowe obu instancji prawidłowo stwierdziły, że czynność materialno-techniczna w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego skarżącej w lokalu nr [...] położonym przy ul. [...] we W. była czynnością wadliwą. Wykazano, że skarżąca nie zamieszkiwała we wskazanym lokalu, co więcej nie było jej w kraju. W świetle tego trafnie orzeczono o anulowaniu czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego skarżącej. Należy bowiem wskazać, że w sprawie o anulowanie czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego skarżącej w danym lokalu przedmiot rozpatrywania sprowadzał się do ustalenia, czy w dacie dokonania zgłoszenia pobytu w danym lokalu skarżąca faktycznie w nim przebywała. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i stanowi potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Osoba powinna być zameldowana w lokalu, w którym faktycznie przebywa. Wobec powyższego osoba najpierw powinna zamieszkać w danym lokalu, a następnie zgłosić ten fakt właściwemu organowi gminy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż stwierdzenie nieważności (anulowanie) czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania (wyrok NSA w Lublinie z dnia 9 lutego 1993 r. sygn. SA/Lu 1187/92, ST 1993/11/68; glosa aprobująca W. Taras. ST 1993/11/68). Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Co więcej, podkreślenia wymaga, że na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącej potwierdziła, że skarżąca w chwili zameldowania nie zamieszkiwała w spornym lokalu ani nigdy w nim nie przebywała. W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy ani też przepisów postępowania. Z tego względu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę .