IV SA/Wr 312/17

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 9 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. K. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi I. K. na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na Burmistrza [...] postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu z dnia 14 września 2017 r. (k-188 do k-191) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu podała, że wraz z mężem od ponad [...] lat prowadzi rodzinny dom dziecka. Wychowują siedmioro dzieci, w tym biologiczną córkę lat [...], która studiuje w trybie stacjonarnym, adoptowanego syna lat [...], oraz pięcioro wychowanków w wieku [...] lat, przy czym troje z nich posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Od [...] dowozi na swój własny koszt dwóch chłopców do szkoły podstawowej z [..] do miejscowości odległej od miejsca zamieszkania o [...] km, mimo że ustawodawca gwarantuje bezpłatny dowóz dzieci niepełnosprawnych do szkoły, a ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 697) gwarantuje również opiekunom pomoc prawną. W kwestii udzielenia pomocy prawnej zwracała się pisemnie do starosty, jako organu prowadzącego rodzinny dom dziecka i nie uzyskała żadnej pomocy ani pisemnej odpowiedzi. Zwracała się również o pomoc do powiatowego centrum pomocy rodzinie, której także nie uzyskała. Z powodu niepełnosprawności wychowanków ponosi wyższe koszty ich utrzymania. W okolicy jej miejsca zamieszkania brak jest lekarzy specjalistów dla dzieci, dlatego też znajdują się one pod opiekę lekarzy z innych miejscowości, co zwiększa nakłady finansowe. Dodała, że wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu, ponieważ występuje w interesie niepełnosprawnych wychowanków. Skarżąca poza powyższym uzasadnieniem nie wypełniła rubryk dotyczących stanu rodzinnego, majątku i stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz rubryki obejmującej dochody i zobowiązania stałe wydatki. Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 21 września 2017 r. wezwano stronę skarżącą do nadesłania - na podstawie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego: - w terminie 7 dni, kopii dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej: dowodów potwierdzających aktualną wysokość wszystkich dochodów skarżącej i dochodów jej męża oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (w tym z tytułu zatrudnienia, działalności gospodarczej, prac dorywczych i pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych, dodatku mieszkaniowego) za okres ostatnich sześciu miesięcy np. zaświadczenie o wynagrodzeniu netto za ostatnie sześć miesięcy z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, przelewy bankowe, umowa o pracę, zlecenie, decyzja przyznająca świadczenie, stypendia, dotacje), wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych i kart kredytowych za ostatnie sześć miesięcy wnioskodawcy, męża i domowników, dowodów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz, alimenty, raty kredytów i pożyczek i inne), zeznania podatkowego za 2016 r. wnioskodawcy, męża i domowników, e) ostatniej decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego, oświadczenia o posiadanych środkach transportu (należy podać rocznik i markę), dowodów potwierdzających wysokość wszystkich świadczeń otrzymywanych na dzieci w okresie ostatnich sześciu miesięcy, w tym na własną córką, adoptowanego syna i pięcioro wychowanków i świadczeń z tytułu prowadzenia rodzinnego domu dziecka, w tym kopie wszystkich decyzji w sprawie tych świadczeń, również decyzji odmowych i kopie umów przyznających świadczenia, tym kopie umowy z dnia [...] zawartej ze [..] na okres od [...] do [...] i pełne wydruki z kont dzieci [...]w [...], o których mowa w piśmie PCPR z dnia [...] i innych kont dzieci za okres 6 miesięcy, oświadczenia, czy skarżąca i małżonek otrzymują wynagrodzenie z tytułu prowadzenia rodzinnego domu (dale te należało udokumentować za okres ostatnich 6 miesięcy poprzez dokument przyznający wynagrodzenie i w wyciągi z kont bankowych); orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dzieci i wyjaśnienia czy na dzieci zostały przyznane zasiłki pielęgnacyjne, wyjaśnienia obejmujące imię i nazwisko męża oraz dzieci i rok urodzenia tych osób i stopień pokrewieństwa, gdyż skarżąca nie wypełniała rubryki nr 8 "stan rodzinny" formularza wniosku o prawo pomocy, a w rubryce nr 5 "uzasadnienie" podała, że wraz z mężem wychowuje siedmioro dzieci, wyjaśnienia jaki tytuł prawny posiada skarżąca do nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania (dane te należało udokumentować). W odpowiedz na powyższe wezwanie skarżąca pismem z dnia 1 października 2017 r. poinformowała m in., że wniosła o prawo pomocy w sprawie służbowej, a nie prywatnej i dlatego nie wykazała we wniosku stanu rodzinnego ani majątkowego jej i rodziny. Występuje w interesie dzieci znajdujących się w pieczy zastępczej. Jest ich przedstawicielem prawnym i wypełnia swoje obowiązki na podstawie przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Troje dzieci posiada orzeczenie o niepełnosprawności i orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego W poprzednim roku szkolnym zapewniła dowóz dzieci do szkoły własnym transportem i na własny koszt. Przepis art. 76 ust. 4 pkt 10 ustawy o systemie pieczy zastępczej gwarantuje osobom sprawującym tę pieczę bezpłatną pomoc prawną. W kwestii udzielenia pomocy prawnej zwracała się do starosty i do powiatowego centrum pomocy rodzinie oraz trzech punków bezpłatnej pomocy prawnej, gdzie pomoc ogranicza się do bezpłatnych wydruków internetowych i do zaproszenia do prywatnej kancelarii, gdzie usługi są płatne. Dodała, że skoro sąd administracyjny odrzucił jej skargę to skarga kasacyjna od tego orzeczenia powinna być sporządzona przez fachowego pełnomocnika, więc wniosła o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Dom odziedziczyła po rodzicach, a na jego remont pracowała [...] lat [...], a pieczę nad dziećmi sprawuje niecałe [...] lat. Z tytułu prowadzenia rodzinnego domu dziecka otrzymuje [...] zł miesięcznie za całodobową pracę z prawem do wypoczynku, z którego wraz z mężem nie są w stanie skorzystać, bo od [...] lat nie mieli urlopu. Mąż w związku z prowadzeniem rodzinnego domu dziecka nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia i jako wolontariusz opiekuje się dziećmi. Wychowankowie mają do dyspozycji dom, ogród, dwa samochody, które skarżąca i jej mąż posiadali już wcześniej, tj przed umieszczeniem u nich dzieci. Zarówno dowóz dzieci jak i pomoc prawną mają zagwarantowaną ustawowo. Na koncie [...] wychowanków gromadzone są ich niewielkie oszczędności i otrzymywane na nich świadczenia, które są przeznaczone na ich utrzymanie, czyli wyżywienie, ubrania, kształcenie, rozwijanie zainteresowań i zdolności, czas wolny, leczenie, rehabilitację, a nie na usługi prawne. Wyjaśniła, że jej wychowankowie pochodzą z rodzin patologicznych i nie posiadają żadnego majątku. Adoptowany syn nie posiada także majątki. Nie otrzymują świadczenia na dzieci tzw. 500+, ponieważ nieznacznie przekraczają kwotę dochodu uprawniającą do tego świadczenia. W wychowanie i pomoc dzieciom wkłada dużo czasu i własnych środków. Wraz z tym pismem skarżąca przedłożyła dokumenty dotyczące świadczeń na dzieci i prowadzenia rodzinnego domu dziecka, tj, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności trojga dzieci i orzeczenia o ich potrzebie kształcenia specjalnego, a także umowę zwartą ze starostą dotyczącą prowadzenia rodzinnego domu dziecka, z której wynika, że została ona zawarta przez oboje małżonków (skarżącą i jej męża ) i że wynagrodzenie otrzymuje wyłącznie skarżąca (par. 9 ust. 1 umowy) w kwocie [...] zł oraz że zleceniodawca (starosta) zobowiązał się do pokrycia kosztów utrzymania domu jednorodzinnego, w którym prowadzony jest rodzinny dom dziecka np. czynsz, woda, najem, nieczystości i inne i że dom ma [...] m2 i mieszka w nim 9 osób tj. skarżąca i jej mąż oraz ich biologiczna córka i 6 dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej. Z aneksu do tej umowy wynika, że wynagrodzenie z tytułu prowadzenia rodzinnego domu dziecka wynosi [...] zł ([...] dzieci). Skarżąca przedłożyła pięć decyzji przyznających świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej w kwotach: [...]([...] zł x5=[...]), trzy decyzje przyznające dodatki na pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej w kwotach: [...] zł ([...] zł x 3=[...]), trzy decyzje przyznające zasiłki pielęgnacyjne na niepełnosprawne dzieci w kwotach: [...] zł, [...] zł, [...] zł ([...] zł x3=[...]), pięć decyzji przyznających dodatek wychowawczy na dzieci umieszczone w rodzinnym domu dziecka w kwotach: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł ([...] zł x5=[...]), a także postanowienie Sądu [...] z dnia [...] o przysposobieniu dziecka przez skarżąca i jej męża. Z powyższych danych wynika, że dochód skarżącej i jej męża z tytułu świadczeń otrzymywanych na dzieci w związku prowadzeniem rodzinnego domu dziecka wynosi [...] zł ([...]+[..]+[...]+[...]). Ponadto skarżąca uzyskuje odrębne wynagrodzenie z tytułu prowadzenia rodzinnego domu dziecka w kwocie około [...] zł, co stanowi łącznie kwotę około [...]. Dzieci przebywające w pieczy zastępczej i adoptowane dziecko nie posiadają majątku, a mąż nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia w związku z prowadzeniem rodzinnego domu dziecka. Wspólny dochód wynosi zatem około [...] zł, a w rodzinnym domu dziecka przebywa łącznie 9 osób (skarżąca, mąż, biologiczna córka, pięcioro dzieci w pieczy zastępczej i dziecko adoptowane). Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca prowadzi rodzinny dom dziecka i wysokość wynagrodzenia skarżącej z tego tytułu oraz brak możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia i brak wynagrodzenia męża skarżącej z tytułu prowadzenia rodzinnego domu dziecka oraz wysokość świadczeń przyznanych na dzieci przebywające w pieczy zastępczej oraz łączną liczbę osób przebywających we wspomnianym rodzinnym domu dziecka przyjąć trzeba, że skarżąca wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów należało przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata W myśl art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.