IV SA/Wr 315/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie niepieniężnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., na podstawie art. 6, art. 7, art. 8, art. 106 ust. 1 i 3, art. 107 ust. 4, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 ze zm.), odmówił przyznania J. G. pomocy w formie niepieniężnej, tj. zakupu bonów pralniczych w okresie od stycznia do lutego 2007r. (pkt 1), natomiast przyznał wnioskodawcy nieodpłatną pomoc w formie niepieniężnej, tj. zakupu bonów pralniczych na okres od marca do sierpnia 2007r. (pkt 2). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 1 lutego 2007r. strona zwróciła się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej w tym bonów pralniczych w wysokości 12 zł miesięcznie. W wywiadzie środowiskowym podkreśliła, że oczekuje wyżej wymienionej pomocy od miesiąca stycznia 2007r. Zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia z pomocy społecznej przyznaje się od miesiąca, w którym został złożony wniosek. W powyższej sprawie wniosek został złożony w lutym 2007r., więc świadczenie nie może zostać przyznane od stycznia. Ponadto przeprowadzenie wywiadu środowiskowego wnioskodawca umożliwił dopiero dnia 5 marca 2007r. W tej sytuacji oczekiwane świadczenie zostało przyznane od marca 2007r. ale jego czasookres przedłużono do sierpnia 2007r. Pomoc niepieniężną przyznano uwzględniając kwotę 12 zł miesięcznie – łącznie 72 zł, zgodnie z wnioskiem. J. G. złożył odwołanie od powyższej decyzji, a dokładnie od punktu 1 rozstrzygnięcia. Podniósł, iż uzasadnienie kwestionowanej decyzji jest błędne i wniósł o uchylenie jej punktu 1. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] Nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonej części, tj. w punkcie 1 rozstrzygnięcia. W motywach orzeczenia organ odwoławczy podał, że wnioskiem z dnia 1 lutego 2007r. J. G. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z prośbą o m.in. pomoc celową w formie bonów pralniczych. W toku wywiadu środowiskowego poprosił on o przyznanie bonów pralniczych w okresie od stycznia do czerwca 2007r. o wartości 12 zł (1 bon). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło, że przedmiotem postępowania odwoławczego, które ma charakter wnioskowy jest punkt 1 decyzji pierwszoinstancyjnej, bowiem w tym zakresie została ona zaskarżona przez stronę. Decyzję tę należy uznać za prawidłową, niemniej jednak z innych przyczyn aniżeli wskazane w jej uzasadnieniu. Ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w art. 7 pkt 4 stanowi, iż pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu niepełnosprawności. Pomoc ta może być przyznana w formie świadczenia niepieniężnego w postaci pomocy rzeczowej, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie (art. 36 pkt 2e ustawy). Zasady zwrotu wydatków na taką pomoc określają odpowiednie przepisy prawa miejscowego. W niniejszej sprawie kwestie te reguluje uchwała Rady Miejskiej w Lubinie z dnia 5 października 2004r. w sprawie określenia zasad zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej (Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 2005r. Nr 2, poz. 67). Jak wynika z akt sprawy, J. G. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje samotnie. Nie utrzymuje kontaktu z rodziną. Jego dochodem są wyłącznie środki pieniężne uzyskane z pomocy społecznej - zasiłek stały oraz zasiłek pielęgnacyjny, w łącznej kwocie 477 zł. Strona ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności, jest całkowicie niezdolna do pracy. Świadczy alimenty na rzecz osób spoza rodziny w kwocie 194,40 zł. W ocenie Kolegium za prawidłowe należało uznać orzeczenie o odmowie świadczenia w okresie styczeń - luty 2007r. Orzeczenie takie wynika bowiem z istoty i charakteru tej pomocy, która jest świadczona w formie usługi w danym okresie czasu i nie może być realizowana w czasie, który już upłynął. Należy też podkreślić, że taki sposób załatwienia sprawy nastąpił z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy, który nie wyrażał zgody i opóźniał przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, który przeprowadzono dopiero w dniu 5 marca 2007r. Bezpodstawne są zatem jego zarzuty co do odmowy przyznania bonów pralniczych w miesiącach styczeń - luty 2007r. W sprawie niniejszej, wbrew temu co wskazywał w uzasadnieniu decyzji organ I instancji, nie ma zastosowania art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ dotyczy on realizacji świadczeń pieniężnych. Nadto nie sposób pominąć faktu, iż organ przyznał skarżącemu wnioskowaną pomoc w okresie od marca do sierpnia 2007r., a zatem uwzględnił jego żądanie co do okresu w jakim mają być świadczone usługi pralnicze finansowane przez Ośrodek. Zasadność przyznania pomocy w tym zakresie pozostaje jednak poza przedmiotem rozważań organu odwoławczego, bowiem decyzja organu I instancji w powyższym zakresie nie została zaskarżona. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. G. podniósł, iż jej uzasadnienie jest błędne, oparte na fałszywych dowodach "pisanych" przez pracowników socjalnych MOPS w L. Skarżący twierdzi, że MOPS w L. pozoruje pomoc socjalną i robi wszystko, aby tej pomocy mu nie udzielić. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odpowiadając zaś na zarzut skargi dotyczący oparcia rozstrzygnięcia na fałszywych dowodach sporządzonych przez pracowników MOPS w L. Kolegium wskazało, że skarżący w żaden sposób nie uzasadnił swoich zastrzeżeń co do sposobu załatwienia jego sprawy, nie sprecyzował zarzutów, a skarga sformułowana jest w sposób lakoniczny, co świadczy o tym, że twierdzenia skarżącego są nieprawdziwe i gołosłowne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 ze zm.). W myśl jej art. 2 ust. 1 pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, w których się znalazły i nie są w stanie ich pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei, zgodnie z art. 7 pkt 4 tej ustawy pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu niepełnosprawności, zaś pomoc ta może przyjąć formę świadczenia niepieniężnego w postaci pomocy rzeczowej, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie (art. 36 pkt 2e ustawy o pomocy społecznej). W niniejszym postępowaniu Sąd badał legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] w kwestionowanej przez skarżącego części, tj. w punkcie 1 odmawiającym przyznania J. G. pomocy w formie niepieniężnej, a to zakupu bonów pralniczych o wartości 12 zł w okresie od stycznia do lutego 2007r. Przy czym wskazać należy, iż tą samą decyzją, z uwagi na trudną sytuację skarżącego i wypełnienie ku temu stosownych przesłanek, w punkcie 2 przyznano mu tego rodzaju pomoc w okresie od marca do sierpnia 2007r. W rozważanej sprawie jednak spór sprowadza się do tego, że skarżący domaga się przyznania pomocy o wyżej wskazanym charakterze niepieniężnym także w miesiącach styczniu i lutym 2007r., na co organ decyzyjny się nie godzi. Momentem, od którego organ decyzyjny powziął niebudzącą wątpliwości informację o sytuacji materialo-bytowej skarżącego jest moment przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, gdyż wobec brzmienia art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właśnie taki wywiad przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin, tj. pozwalający rozeznać sytuację wnioskodawcy, w oparciu o którą dokonuje się oceny zasadności wniosku. Tymczasem, jak wynika z analizy akt sprawy, z przyczyn zawinionych przez skarżącego, odbył się on dopiero w dniu 5 marca 2007r. Świadczą o tym choćby pisma Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia 22 stycznia 2007r. i 14 lutego 2007r. skierowane do J. G. i jemu doręczone. Z pism tych wynika, że skarżący systematycznie odmawiał przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniach 17 stycznia 2007r. i 9 lutego 2007r. Z kolei, z istoty i charakteru pomocy społecznej nie wynika świadczenie pomocy za okres, który minął. Pomoc taka ma charakter przejściowy, zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności i nie może odnosić się do stanów z przeszłości, które równie dobrze, w chwili bieżącej mogą nie mieć racji bytu. Wobec powyższego organ, który wydał zaskarżoną decyzję słusznie orzekł o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia w okresie wskazanym przez J. G. Również zarzuty skarżącego odnoszące się do uzasadnienia decyzji nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i uzasadnienie prawne. Wskazuje bowiem fakty, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za udowodnione i na których opiera rozstrzygnięcie. Podzielić także należy stanowisko organu odwoławczego, iż zarzut skarżącego, dotyczący rzekomego oparcia przez organy orzekające rozstrzygnięcia na fałszywych dowodach, sporządzonych przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. jest gołosłowny. Skarżący nie wykazał też wpływu "fałszywych dowodów" na wynik sprawy. Wobec tego co wyżej powiedziano, stosownie do art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.