IV SA/Wr 315/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-12-01
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty strony dotyczące błędów w stosowaniu prawa formalnego lub materialnego przez sędziego mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Zarzuty strony dotyczące błędów w stosowaniu prawa formalnego lub materialnego przez sędziego nie stanowią podstawy do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy. Podstawę do wyłączenia sędziego mogą stanowić jedynie takie stosunki osobiste między sędzią a stroną, które obiektywnie mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Niezadowolenie strony z sposobu działania sądu lub rozpatrywania wniosków może być kwestionowane jedynie w trybie środków prawnych przewidzianych do zwalczania orzeczeń.Stan faktyczny
Skarżąca S. K. złożyła wniosek o wyłączenie od rozpoznania jej sprawy sędziego Lidii Serwiniowskiej, argumentując, że sędzia pozbawiła ją prawa do dostępu do sądu. Sąd rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy Sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na Prezydenta Miasta B. w przedmiocie odmowy sprzedaży lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić wniosek o wyłącznie od rozpoznania niniejszej sprawy Sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej.
Skarżąca S. K. złożyła wniosek o wyłączenie od rozpoznania jej sprawy sędziego Lidii Serwiniowskiej z tym uzasadnieniem, że sędzia pozbawiła jej prawa do dostępu do sądu gwarantowanego przepisem art. 45 Konstytucji RP oraz przepisem art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o wyłączenie sędziego nie jest zasadny.
Przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., normują dwie sytuacje, które uzasadniają wyłączenie sędziego od rozpoznania prawy, a mianowicie: po pierwsze, gdy spełniona została ustawowa przesłanka wyłączenia, a po drugie, gdy między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Stosownie do art. 18 p.p.s.a. wyłączenie sędziego z mocy ustawy od rozpatrzenia sprawy ma miejsce w następujących sytuacjach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Niezależnie od wymienionych wyżej przyczyn, wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, o czym stanowi przepis art. 19 p.p.s.a.
Zawarte w cytowanym przepisie przesłanki wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały określone w sposób, który wskazuje na to że chodzi o taki "stosunek osobisty" między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, który "mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego". Zatem zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego.
Nie wszystkie zatem stosunki osobiste między stroną lub jej przedstawicielem mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy, lecz tylko takie, które w oparciu o obiektywne okoliczności mogą wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności.
Niewątpliwie o osobistym charakterze stosunku łączącego sędziego z jedną ze stron decyduje rodzaj jego emocjonalnego zaangażowania w odniesieniu do strony postępowania sądowego. Stosunek osobisty jest z zasady stosunkiem emocjonalnym lub też natury gospodarczej. Natomiast nie stanowi przesłanki określonej w art. 19 powołanej wyżej ustawy ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień w zakresie stosowania przepisów prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, gdyż należy ona w ramach kontroli instancyjnej do sądu wyższej instancji. Z treści wniosku o wyłączenie sędziego nie wynika, aby skarżącą i Sędziego Lidię Serwiniowską łączyły stosunki osobiste. Z argumentów przytoczonych we wniosku wynika, że skarżący ma zastrzeżenia jedynie do działań Sędziego w związku z wykonywaniem czynności służbowych wynikających z orzekania w sprawie skarżącego. Takie jednak okoliczności nie mogą stanowić podstawy wniosku o wyłączenie sędziego. Przytoczony bowiem wyżej przepis wymaga jednoznacznie, aby pomiędzy sędzią i stroną istniały "stosunki osobiste", których istnienie może mieć wpływ na brak bezstronności sędziego. Niezadowolenie strony ze sposobu działania sądu, czy też sposobu rozpatrywania wniosków strony, może jedynie stanowić podstawę zwalczania orzeczeń w trybie środków przewidzianych przez prawo do kwestionowania prawidłowości orzeczeń. W związku z tym, że skarżący nie wykazał zaistnienia takich podstaw do wyłączenia sędziego o jakich mowa w art. 19 p.p.s.a., wniosek podlegał oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło