IV SA/Wr 316/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-10-10
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dane osobowe świadków, ujawnione w postępowaniu sądowym, stanowią informację publiczną, która podlega udostępnieniu na wniosek, czy też ich ujawnienie jest ograniczone przepisami o ochronie danych osobowych?Ratio decidendi
Dane osobowe świadków, ujawnione w postępowaniu sądowym, stanowią informację publiczną, jednakże ich udostępnienie podlega ograniczeniu na podstawie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Ustawa ta jest przepisem szczególnym (lex specialis) w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej, co oznacza, że pierwszeństwo w ochronie mają dane osobowe, a tym samym wykazanie obowiązku informacyjnego nie stanowi przesłanki legalizującej ich udostępnienie.Stan faktyczny
Skarżąca D. W. wniosła o odtajnienie imion i nazwisk świadków zeznających w konkretnej sprawie sądowej, powołując się na posiadanie interesu prawnego i potrzebę wykorzystania tych danych w innej sprawie. Organy administracji (Prezes Sądu Rejonowego, a następnie Prezes Sądu Okręgowego) odmówiły udostępnienia informacji, wskazując na ograniczenia wynikające z przepisów o ochronie danych osobowych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko i kwestionując sprawiedliwość decyzji. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2013 r. D. W. - dalej skarżąca – zwróciła się do Prezesa Sądu Rejonowego w T. ,,o odtajnienie świadków – nazwiska i imienia z wyroku [...] bowiem niezbędne są jej do innej sprawy". Skarżąca podniosła, iż ,,ma w tym interes prawny".
W dniu 4 lutego skarżąca wystosowała do Prezesa Sądu Rejonowego w . ponowny wniosek, w którym wniosła ,,o odtajnienie imion świadków zeznających w sprawie [...] bowiem ma w tym interes prawny".
Decyzją [...] z dnia [...] Prezes Sądu Rejonowego w T. odmówił skarżącej udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie danych świadków w sprawie akt [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż pomimo szerokiego zakresu pojęcia informacji publicznej zastosowanie przepisów określających zasady jej udostępnienia natrafia na istotne ograniczenie wynikające z przepisów samej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy ,,prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych". Ponadto podniesiono, że ujawnienie żądanych przez wnioskodawczynię informacji publicznych nie jest możliwe z uwagi na ograniczenie prawa do informacji publicznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tj. Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.).
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wniosła o udostępnienie danych ze sprawy [...]i [...], bowiem imiona świadków lub imię i nazwisko świadka nie jest tajemnicą. Skarżąca twierdzi, że dane te są jej niezbędne do sprawy o rozgraniczenie bowiem ,,[...], w innej sprawie zabierają własność legalnie zakupioną od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa we W. wraz z wybudowanym domem".
Ponadto przedstawiła okoliczności zawarcia umowy z [..] r. [...] na podstawie której [...] sprzedali w 2000 r. grunty pod obwodnicę.
Z tych względów skarżąca uważa, że udostępnienie nazwisk i imion świadków lub tylko imion jest niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i dobra Rzeczypospolitej Polskiej.
Prezes Sądu Okręgowego we W. , decyzją z dnia [...]. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Prezesa Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W uzasadnieniu stanowiska podano, że ustawowej ochronie podlegają informacje dotyczące konkretnych osób fizycznych, jeżeli ich ujawnienie mogłoby naruszać prawa do ochrony danych osobowych. Do aktów prawnych ustanawiających ochronę dobór jednostki przed nieuzasadnioną ingerencją, należy ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 101 poz. 926 ze zm.), która w art. 1 ust. 1 stanowi, że każdy ma prawo do ochrony danych osobowych (zatem także imienia i nazwiska). Uważa się bowiem, że prawo do ochrony danych osobowych jest emanacją praw osobistych człowieka (prawa osobowości, prawa do informacyjnego samookreślenia), których głównym celem jest zapewnienie poszanowania prywatności, godności czy osobowości człowieka (wyrok NSA w Warszawie z 28 listopada 2002 r.
II SA 3389/01 MoP 2003 r., nr 3, s. 99). Ustawa o ochronie danych osobowych w sytuacji, gdy w treści informacji publicznej zawarte są dane osobowe, jest lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pierwszeństwo w ochronie mają dane osobowe, a tym samym wykazanie obowiązku informacyjnego nie stanowi przesłanki legalizującej ich udostępnienia.
Dalej podkreślano, że z ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 3 ust. 1 pkt 1) wynika prymat interesu publicznego (rozumianego jako ,,szczególnie istotny") nad interesem prywatnym. Wniosek o udzielenie informacji publicznej wskazuje, że w uzyskaniu informacji wnioskodawczyni ma wyłącznie interes własny, bez względu na jej subiektywnie – mylne – przekonanie, iż jej własny interes jest tożsamy z interesem publicznym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa Sądu Okręgowego we W. bowiem jest ona niesprawiedliwa.
Zdaniem skarżącej imiona świadków zeznających w sprawie ,,są objęte o ochronie danych osobowych" i winny być ,,odtajnione dla dobra interesu społecznego i interesu Rzeczypospolitej Polskiej".
Skarżącą uważa, iż Sąd pozbawiając ją wnioskowanych danych, naraża ją na dodatkowe koszty by nie dopuścić do prawdy materiałowej i obiektywnej".
Ponadto skarżąca powtórzyła uzasadnienie odwołania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji.
Skarżąca w piśmie z dnia 9 października 2013 r. adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zwróciła się o skierowanie z urzędu do Trybunału Konstytucyjnego pytania ,,czy pozbawienie strony skarżącej prawa do dokumentów i prawa do przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów jest zgodne z art. 27 i 8 i nie narusza prawa w art. 31 p.2, art. 32 p. 1 i 2, art. 83 Konstytucji w związku z art. 5 i art. 58 kc".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych stanowi w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Zgodnie z art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie.
W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne a także podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swych kompetencji.
Informację publiczną stanowią treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, które używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy pochodzą wprost od niego.
Przy czym udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno – technicznej. Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej organ powinien powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw, w przepisach prawa. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia.
Z kolei według przepisu art. 4 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjnie, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W powyższym rozumieniu informacja której udzielenia domaga się skarżąca spełnia warunki informacji publicznej dotyczyła bowiem działalności organu wykonującego funkcje publiczne.
Innym zagadnieniem jest dostęp do tej informacji. Podmiot zobowiązany może odmówić udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, na podstawie art. 5 ust. 1 powyższej ustawy.
Tak też orzekają organy administracji sądowej, które w swoich decyzjach wcześniej omówionych przywołują konieczność ograniczenia dostępu do tego rodzaju informacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. nr 101 poz. 926 ze zm.).
Ustawa ta w art. 1 ust. 1 ustanawia zasadę ochrony danych osobowych jaka przysługuje każdej osobie. Generalny charakter tej zasady odnosi się więc przede wszystkim do imienia i nazwiska osoby jako tych, które w pierwszym rzędzie pozwalają tą osobę identyfikować. Chodzić tu będzie o konieczność zapewnienia prywatności, godności, osobowości człowieka. Wynika stąd, że normy prawne zawarte w art. 61 Konstytucji i art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej doznają ograniczenia. Pierwszeństwo zatem uzyskuje potrzeba osłony tych wartości jakie mają swoje ugruntowanie w ustawie o ochronie danych osobowych.
Z tych zatem względów, gdy skarżąca wystąpiła o udostępnienie jej danych osobowych świadków występujących w interesującej ją sprawie zasadnie udostępnienia takich danych odmówiono zasłaniając je regułami ustawy z 29 sierpnia 1997 r.
Odnosząc się natomiast do żądania skarżącej o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, zawartego w jej piśmie z dnia 9 października 2013 r. stwierdzić należy absolutną rozbieżność treści sformułowanego przez skarżącą zagadnienia i przedmiotu niniejszego postępowania. Postępowanie to bowiem za swój przedmiot ma kwestie udostępnienia informacji publicznej natomiast zagadnienie sformułowane w przywołanym piśmie sprowadza się to tego:
,,Czy pozbawienie strony skarżącej prawa do dokumentów i prawa do przeprowadzania dowodów uzupełniających z dokumentów jest zgodne z art. 2, 7, 8 i nie narusza prawa strony skarżącej w art. 31 p.2, art. 32 p. 1 i 2 i art. 83 Konstytucji w związku z art. 5 i 58 KC." Z samego porównania obu przedmiotów widać iż rozstrzyganie przez Trybunał Konstytucyjny postawionego przez skarżącą zagadnienia nie ma żadnego z niniejszych postępowań.
Wobec powyższego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
PM 6.11.2013 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło