IV SA/Wr 317/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków (spraw.), Asesor WSA - Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA - Marcin Miemiec, Protokolant: - Dorota Hurman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi J. P. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...]r. Nr [...]utrzymujące w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w R. z dnia [...]r nr [...]uznające poborowego J. P. za zdolnego do służby wojskowej Kat. A – uchylił oba orzeczenia komisji lekarskich stwierdzając naruszenie przepisów art7 , art. 77 §1, art. 80 oraz 107§3 kpa. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. w dniu [...]r. wydała orzeczenie Nr [...]na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. 151 poz 1595) w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, którym przyznała J. P. Grupę I kat. "A"- zdolny do czynnej służby wojskowej. Komisja rozpoznała u badanego niespojenie łuków L5 i S1 oraz niewielkie skrzywienie kręgosłupa Th lędźwiowo – krzyżowego z zespołem bólowym wysiłkowym- bez upośledzenia sprawności, które według wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz odbywania takiej służby poza granicami załącznik nr 2 powołanego rozporządzenia uznano jako mieszczące się w zakresie pojęciowym §34 pkt 1. Od powyższego orzeczenia skarżący złożył odwołanie, w którym podał, iż Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska wydała orzeczenie odmawiając wiarygodności przedłożonej przez niego dokumentacji medycznej, tj. wyników badań specjalistycznych i karty historii choroby. J. P. wskazał ponadto, iż leczy się od 6 lat u "lekarza rejonowego", który ze względu na dolegliwości zalecił unikanie przenoszenia i dźwigania jakichkolwiek ciężarów. Taki stan rzeczy potwierdziło trzech innych specjalistów. W związku z odwołaniem, w dniu [...]r . Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. na podstawie art. 29 §1 w zw. z art. 28 ust.2 Ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 21.11.1967(Dz.U z 2002r Nr 21, poz 205 z póżn.zm) oraz §3 ust 7, §4 ust 8, , § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz.1594) oraz §22 ust 1, 2 i §23 ust 1,2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) wydała orzeczenie Nr 1171/ Pob/2004, którym utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem organu w świetle przeprowadzonych specjalistycznych badań lekarskich ortopedycznego i neurologicznego, nie wynika aby aktualny stopień nasilenia schorzenia kręgosłupa upośledzał jego funkcje. Nadto przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna w postaci kserokopii historii choroby, informacji od lekarza kierującego z Poradni Ortopedycznej, opinia lekarza specjalisty z gabinetu lekarskiego lek Z. H., zaświadczenie lekarskie z przychodni lekarskiej w M. G., oraz karty zdrowia dziecka- nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny aktualnego stanu i funkcji kręgosłupa dokonanej dla potrzeb orzeczniczych. Skarżący wniósł skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż organ ten nie dał wiary przedłożonej w toku postępowania odwoławczego dokumentacji medycznej. Nadto uwadze komisji wojskowej umknął fakt ciągłości leczenia specjalistycznego oraz konsekwencje zdrowotne ewentualnego odbycia służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. złożyła w tut. Sądzie odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż skarga jest niezasadna ponieważ ustalenie stanu zdrowia skarżącego oparto na wynikach specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzonych przez lekarzy uprawnionych do badań dla potrzeb orzeczniczych wojskowych komisji lekarskich, a ustalenia zdolności do służby wojskowej dokonano zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto organ II instancji wskazał, że w świetle przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich diagnoza postawiona u skarżącego mieści się w zakresie pojęciowym §34 pkt 1 wskazanego rozporządzenia i kwalifikuje w Gr I osób badanych do kat A – zdolny do służby wojskowej. Przedstawiona, przez skarżącego dokumentacja lekarska, zdaniem organu administracyjnego, nie zawierała danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny jego aktualnego stanu zdrowia. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej u.p.s.a. Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej wydającymi decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do czynnej służby wojskowej. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 – LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Nadto Wojskowe Komisje Lekarskie są organami administracji publicznej, które wypełniają zadania i funkcje związane z administracją rezerw osobowych dla celów powszechnego obowiązku obrony. W orzecznictwie przyjmuje się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym, gdy chodzi o pobór do wojska. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonywującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze ( uchwała SN z dnia 1 grudnia 1994 r. III AZP 8/94, wyrok NSA z dnia 2 października 1998 r. III SA 7225/98). W rozpatrywanej sprawie zadaniem wojskowych komisji lekarskich było ustalenie zdolności poborowego J. P. do pełnienia czynnej służby wojskowej , w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym. Komisja lekarska wydając orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej orzeka na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych (§ 14 powoływanego na wstępie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), według kategorii i kryteriów, o których mowa w załączniku nr 2 tego rozporządzenia w trybie i na zasadach określonych w tym rozporządzeniu. Zgodnie zaś z treścią § 23 pkt 2 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...]r. wydane w następstwie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzeczeń Powiatowej Komisji Lekarskiej w R. oraz Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w P. w dalszym ciągu uchybia przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. Powołany wyżej przepis nakłada bowiem na organ rozstrzygający obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji. Powinno ono wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swoje interesy tylko w sytuacji, gdy znane są przesłanki powziętej decyzji. Zatem uzasadnienie powinno odzwierciedlać tok rozumowania organu a także dokonaną wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa Podkreślić w tym miejscu należy, że przez rozpoznanie całego materiału należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów , a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. W myśl bowiem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80), organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć żadnego dowodu, jest władny natomiast odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej przyczyny to robi. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji( wyrok NSA z dnia 29.09.1997r I SA/Wr 700/00). Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 4). Komisja I instancji wydając orzeczenie ograniczyła się jedynie do zakwalifikowania rozpoznanego u skarżącego schorzenia jako mieszczącego się z zakresie pojęciowym §34 pkt.1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Orzeczenie organu II instancji zostało wydane w oparciu o tą samą podstawę prawną. Organ orzekający w sprawie nie wziął pod uwagę opinii lekarzy specjalistów z dziedziny ortopedii i traumatologii Z. H. i S. R. z której wynika, iż skarżący wymaga stałej rehabilitacji, z zakazem dźwigania ciężarów pow. [...] kg skoków, przewrotów i długich biegów. Jedynie zdawkowo stwierdzono, iż opinie te nie zawierają danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny aktualnego stanu i funkcji kręgosłupa J. P.. W rozstrzygnięciu tym zawarto ponadto jedynie informację o ponownej ocenie radiogramów stawów biodrowych z potwierdzeniem poprzedniej diagnozy. Takie zachowanie organów nie czyni zadość omawianym powyżej wymogom przepisów k.p.a. i cytowanego rozporządzenia. Nadto wobec faktu, iż dokumenty składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są oczywiście sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu, a ciężar dowodu na mocy art. 77§1 kpa obciąża organ (por wyrok z 07.06.2000r I SA/Kr 638/98), w sytuacji przedstawienia przez skarżącego orzeczeń lekarskich wskazujących na dolegliwości uniemożliwiające odbycie służby wojskowej organ skutecznie nie obalił twierdzeń zawartych w odwołaniu z dnia [...]r. Rejonowa komisja lekarska nie odniosła się merytorycznie do treści przedstawionych przez skarżącego dokumentów. Zawarte w przedłożonych przez skarżącego opiniach specjalistów zalecenia medyczne oraz opis dolegliwości bólowych kręgosłupa umieszczony w historii choroby z poradni ortopedycznej, jak również informacja o odbytej rehabilitacji i fizjoterapii w latach [...]-[...] zostały pominięte przez organ II instancji. Organ ten nie ustalił w pełny sposób stanu zdrowia skarżącego, pomijając dokumentację przedłożoną na etapie postępowania odwoławczego Tym samym w stosunku do organu orzekającego w rozpatrywanej sprawie musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tj art. 7, art. 77 i art. 80 oraz wymogów zawartych w art. 107 §3 kpa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. C u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.