IV SA/Wr 317/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska (spr.) Protokolant Magdalena Dworszczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., w oparciu o art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371); dalej ustawa o kombatantach, po ponownym rozpatrzeniu sprawy E. L., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy przyznania stronie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kierownik Urzędu wskazał, że E.L. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich w związku z pobytem na przełomie czerwca i lipca 1944 r. w obozie przejściowym w Ł., przy ul. [...], tj. z tytułu określonego w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Decyzją z dnia [...] odmówiono stronie przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu, albowiem nie przedstawiła dowodów w wystarczający sposób potwierdzających jej pobyt w tym obozie. Niezadowolony z takiego rozstrzygnięcia E. L. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak dalej stwierdził Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Organ pierwszej instancji prawidłowo zważył, że zainteresowany nie przedstawił dostatecznych dowodów potwierdzających, że podlegał represjom, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach. W aktach sprawy brak jest urzędowego lub prywatnego dokumentu potwierdzającego jego pobyt w obozie przesiedleńczym w Ł. W sprawie, organ decyzyjny przeprowadził wnikliwe postępowanie wyjaśniające. Pismem z dnia 10 grudnia 2007 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego w Ł. oraz do Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałów w Ł. i w P. z prośbą o potwierdzenie podnoszonych przez stronę okoliczności. Archiwum Państwowe w Ł. (pismo z dnia 31 grudnia 2007 r.) poinformowało, iż na podstawie fragmentarycznie zachowanych dokumentów nie jest możliwe potwierdzenie faktu wysiedlenia i pobytu rodziny strony w obozie przesiedleńczym w Ł. Również Instytut Pamięci Narodowej w Ł. (pisma z dnia 18 grudnia 2007 r. i z dnia 8 stycznia 2008 r.) wskazał, iż nie posiada dokumentów mogących potwierdzić okoliczność wysiedlenia strony wraz z rodziną do obozu przejściowego w Ł. W 1999 r. strona złożyła do Kierownika Urzędu wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 1996 r. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Ubiegając się o przyznanie tego świadczenia strona nie wspomniała o okoliczności pobytu w obozie w Ł. Wnioski o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej złożyło również rodzeństwo E. L. (T. J. w 1997 r. i J. L. w 2004 r.). W aktach administracyjnych rodzeństwa strony nie ma żadnych informacji o pobycie w czasie okupacji w obozie hitlerowskim w Ł. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie daje zatem podstaw do przyznania E. L. uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. Poza swoim oświadczeniem nie przedstawiła, na okoliczność pobytu w obozie w Ł., jakichkolwiek innych dowodów. Co prawda, oświadczenie strony może być dowodem w sprawie, jednak jego wiarygodność podlega ocenie na zasadach ogólnych, a więc gdy oświadczenie strony nie zostało zweryfikowane żadnym z dowodów wskazanych w sprawie, nie może ono stanowić wyłącznej podstawy do wydania merytorycznej decyzji i budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności jego oceny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn. akt IV SA/Gl 897/04). Tak więc, w ocenie organu decyzyjnego, do strony nie może mieć zastosowania przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który stanowi, że represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu E. L. podniósł, iż starając się o dodatek w roku 1999 nie wspomniał o pobycie w obozie, gdyż uważał, że kilku lub kilkunastodniowy pobyt w nim nie miał wówczas znaczenia. O możliwości ubiegania się o inne świadczenie nic wtedy nie wiedział i stąd brak pełnej informacji. Zaś brak dokumentów, to nie tylko jego wina ale i zniszczenia wojenne, a przede wszystkim brak poszanowania akt przez późniejsze przepisy i urzędników. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym, kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący swoje prawo do przyznania wnioskowanego uprawnienia wywodzi z tego, że jak twierdzi w roku 1944, na przełomie miesiąca czerwca i lipca, przebywał wraz z rodziną w obozie przesiedleńczym w Ł. skąd wszyscy zostali deportowani do Niemiec. Według E. L. podlegał więc represjom, o jakich stanowi art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371). Otóż, zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy jej przepisy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania: 1) z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady, b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (...). Składając wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich skarżący oświadczył, że w okresie obejmującym przełom czerwca i lipca 1944 r. przebywał z rodziną w obozie przejściowym w Ł. i stamtąd deportowano ich na terytorium Niemiec, gdzie przez ok. 2-3 tygodnie przebywali w okropnych warunkach. Do wniosku dołączył m.in. pismo Archiwum Państwowego w Ł. z dnia 18 lipca 2007 r. Nr [...], z którego wynika, że przeprowadzono poszukiwania w aktach Centrali Przesiedleńczej w P. Odział w Ł. z lat 1939-1945 i na listach osób i rodzin wysiedlonych w 1944 r. nie odnaleziono rodziny o nazwisku L. w składzie: T., J., T., J., E. Akta zaś są zachowane fragmentarycznie i nie zawierają wszystkich nazwisk osób wysiedlonych. W aktach niniejszej sprawy znajduje się też życiorys skarżącego, w którym podaje on, iż w czasie okupacji wraz z rodziną został wysiedlony do Niemiec, gdzie przebywał do zakończenia wojny. W życiorysie nie wskazuje na zdarzenie pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. Również w znajdującej się w aktach sprawy ankiecie sporządzonej celem otrzymania dowodu osobistego, matka skarżącego J.L. nie zdeklarowała pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. W deklaracji tej oświadczyła jedynie, że w latach 1939-1943 mieszkała w miejscowości Ż. (powiat K.), zaś w latach 1944-1945 w Niemczech. Potwierdzenia pobytu w obozie przesiedleńczym nie można również odnaleźć w karcie osobowej J. L. I tu, widnieje zapis, że w latach 1944-1945 przebywała w Niemczech. Zgromadzone w trakcie postępowania wyjaśniającego dokumenty też nie stanowią poparcia dla twierdzeń skarżącego. I tak, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Ł. w piśmie z dnia 18 grudnia 2007 r. Nr [...] oraz z dnia 8 stycznia 2008 r. Nr [...] poinformował, że w zasobie archiwalnym znajdującym się w Oddziałowym Biurze Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej w Ł. nie odnaleziono dokumentów, na podstawie których można byłoby potwierdzić fakt wysiedlenia miejscowości Ż. Nie zidentyfikowano też materiałów dotyczących pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. podczas II wojny światowej T. L. ani E. L. Podobnej treści pismo nadesłał Instytut Pamięci Narodowej Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w P. Nie ulega zatem wątpliwości, iż trafnie przyjął organ decyzyjny, że powyższe nie może stanowić dowodu na to, iż skarżący podlegał represjom, o jakich stanowi art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Organ orzekający dołożył wszelkich starań aby rzetelnie wyjaśnić kwestię, czy skarżący przebywał, we wskazanym wcześniej okresie, w obozie przesiedleńczym w Ł., a przy tak prezentującym się materiale dowodowym, w oparciu jedynie o jego twierdzenia, nie mógł pozytywnie rozstrzygnąć o żądaniu. W sytuacji, kiedy jakikolwiek dokument nie stanowił poparcia dla oświadczeń składanych przez skarżącego, organ decyzyjny nie mógł przyznać mu uprawnień kombatanckich, gdyż taka decyzja zawierałaby wady uzasadniające jej eliminację z obrotu prawnego. Skarżący zaś, mając świadomość treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie mógł spodziewać się innego rozstrzygnięcia. Przy czym, Sąd podkreśla, że jego celem ani celem organu decyzyjnego nie jest negowanie bądź umniejszanie przeżyć skarżącego lecz ocena zgodności z prawem decyzji, wydanych w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie to zaś, czyniło zadość wymogom stawianym mu m.in. przez przepisy art. 7 i 77 § 1 Kpa. W świetle tego co powiedziano, stosownie do art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono w sentencji wyroku.