IV SA/Wr 318/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-09-25

Skład orzekający: NSA Henryk Ożóg, NSA Tadeusz Kuczyński, WSA Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, której przyznano świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2013 r., przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu 25. roku życia?
Ratio decidendi
Prawo do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, przyznanego na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2013 r., przysługuje tylko wtedy, gdy osoba wymagająca opieki spełniałaby warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego według przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2013 r. Zgodnie z nowymi przepisami, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, gdy niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki, nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Skoro niepełnosprawność żony skarżącego powstała w wieku 47 lat, nie spełnia ona tych warunków, a tym samym skarżącemu nie przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. Decyzją organu I instancji odmówiono przyznania dodatku, a decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymano ją w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że prawo do dodatku jest powiązane z prawem do świadczenia pielęgnacyjnego na nowych zasadach, które weszły w życie 1 stycznia 2013 r. Ponieważ niepełnosprawność żony skarżącego powstała w wieku 47 lat, nie spełniała ona kryteriów powstania niepełnosprawności do 25. roku życia, co skutkowało odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i dodatku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi A.Dz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Dz., Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Dz. z dnia [...] 2013 r. w sprawie odmowy przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późn.zm.), art. 12 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z dnia 7 grudnia 2012 r. poz. 1548), utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia tego orzeczenia stwierdzono, że zaskarżoną decyzją Nr [...] wydaną przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Dz., Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Dz. z dnia [...] 2013r. odmówiono [...] przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 stycznia 2013r. do 30 czerwca 2013r. W uzasadnieniu decyzji podano, że prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego uzależnione jest od prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Ponieważ niepełnosprawność żony skarżącego [...] powstała w wieku 47 lat [...] nie ma uprawnień do pobierania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Od decyzji tej w ustawowym terminie odwołał się [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę stwierdziło, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało [...] prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z tytułu opieki nad żoną i [...] od dnia 1 października 2010 r. Zgodnie z treścią art. 12 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z dnia 7 grudnia 2012 r. poz. 1548) : 1. Osobom, o których mowa w art. 11 ust. 1, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. 2. Dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje w wysokości 100,00 zł. miesięcznie. 3. Prawo do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego ustala z urzędu wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego. 4. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, o którym mowa w ust. 3, realizuje zadania w zakresie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. 5. W sprawach dotyczących dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, w tym jego finansowania i ustalania kosztów jego obsługi, stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Następnie organ odwoławczy przytoczył in extenso treść art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r., normującego, komu przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W tym kontekście zwrócono szczególną uwagę na treść ust. 1 "b" powołanego art. 17 ustawy, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2011r. wynika, że stopień niepełnosprawności [...] datuje się od 13 lutego 2007 r. W tej dacie strona miała 47 lat. Powyższe oznacza, że na podstawie obowiązującego od 1 stycznia 2013 r. art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, [...] nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ponieważ niepełnosprawność [...] nie powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Z uwagi na to, że zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, prawo do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego powiązane jest ściśle z prawem do świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na zasadach obowiązujących od dnia 1 stycznia 2013r., [...] nie przysługuje prawo do tego dodatku ponieważ nie przysługuje mu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na nowych zasadach. Uwzględniając powyższe stwierdzono, że organ I instancji prawidłowo odmówił stronie przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu [...] zakwestionował powyższe rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 1270, dalej "p.p.s.a."). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w związku z ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, obie ustawy powołane wyżej. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] 2011 r. przyznano skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad żoną od dnia 1 października 2010 r. Zgodnie z art. 12 ust. 1-3 ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r.: 1. Osobom, o których mowa w art. 11 ust. 1, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. 2. Dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje w wysokości 100,00 zł miesięcznie. 3. Prawo do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego ustala z urzędu wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis ten, interpretowany łącznie z przepisem art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala wyinterpretować normę prawną w następującym brzmieniu: Osobom uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych (tzn. na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu przed dniem 1 stycznia 2013 r.), spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych (w nowym brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r.) oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r., za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym służy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe oznacza, że aby ustalić prawo danej osoby do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego przed dniem 1 stycznia 2013 r. należy zbadać, czy osoba ta byłaby uprawniona do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na nowych zasadach przyjętych od dnia 1 stycznia 2013 r. przez normę art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jak już wcześniej zauważono z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący otrzymał świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad żoną na podstawie decyzji z dnia [...] 2011 r. Podstawą przyznania tego świadczenia było m.in. orzeczenie zaliczające żonę skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności, która datuje się od 1997 r. Tymczasem zgodnie z art. 17 ust. 1 "b" ustawy o świadczeniach rodzinnych (obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r.), świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Według niekwestionowanych ustaleń organów, niepełnosprawność żony skarżącego powstała w wieku 47 lat, co nie wyczerpuje kategorycznie sformułowanej dyrektywy uzależniającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od spełnienia ściśle określonych przesłanek czasowych powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Żona skarżącego przesłanek tych nie wypełniła. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. H.B.18.10.2013 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło