IV SA/Wr 318/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-09-26

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, utrzymująca się z niskiej renty socjalnej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Osoba niepełnosprawna, utrzymująca się z niskiej renty socjalnej i ponosząca znaczące wydatki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Ponadto, w sprawach z zakresu pomocy społecznej strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy, co czyni postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów zbędnym i podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na swoją niepełnosprawność, niskie dochody z renty socjalnej, znaczące wydatki na utrzymanie oraz brak majątku. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zwrotu kwoty z tytułu nienależnie pobranego zasiłku celowego.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty z tytułu nienależnie pobranego zasiłku celowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że jest osobą niepełnosprawną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty socjalnej w kwocie [...] zł i otrzymuje [...] zł na wyżywienie i [...] zł na lekarstwa. W 2014 r. sprzedał mieszkanie, a środki finansowe uzyskane z tytułu tej sprzedaży przeznaczył na remont mieszkania, w którym obecnie zamieszkuje. Nie składał zeznania podatkowego, ponieważ nie uzyskuje dochodów podlegających opodatkowaniu. Płaci alimenty na dzieci w wysokości 400 zł miesięcznie. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: prąd 72,14 zł, gaz 37,10 zł telewizja 26 zł, żywność 350 zł, lekarstwa 100 zł. Nadesłał wypowiedzenie pełnomocnictwa adwokatowi ustanowionemu w postępowaniu administracyjnym. Podał, że jest współwłaścicielem mieszkania i nie posiada oszczędności, nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych i wierzytelności. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący jest osobą niepełnosprawną i nie pozostającą w zatrudnieniu, utrzymującą się z niskiej renty socjalnej i wydatki związane z utrzymaniem oraz brak majątku przyjąć trzeba, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło