IV SA/Wr 323/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka Ostrowska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak (sprawozdawca) Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata W. S. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 6 ust 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania S. Z. od decyzji Kierownika Działu Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] stycznia 2010 roku Nr [...] w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego w kwocie 168,71 zł na okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2010 roku, utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium podało, że S. Z. w dniu 17 grudnia 2008 roku złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z deklaracją o dochodach. W/w zajmuje jako najemca lokal mieszkalny nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w W., w którym zamieszkują 4 osoby. Lokal pod wyżej wymienionym adresem jest wyposażony w instalację gazu przewodowego, natomiast nie posiada instalacji ciepłej wody i centralnego ogrzewania. Jak potwierdził zarządca budynku powierzchnia lokalu wynosi 52,09 m². Wykazana kwota wydatków za mieszkanie wynosi 242,66 zł. W złożonej deklaracji o dochodach za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku dochód wynosi 5253,28 zł, z czego na miesięcznie na jedną osobę przypada 437,78 zł. Organ podkreślił, że w myśl art.2 ust.1 ustawy prawo do dodatku mieszkaniowego przysługuje m.in najemcy lokalu mieszkalnego, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, a zajmowana powierzchnia nie przekracza określonej powierzchni normatywnej. Powierzchnia normatywna dla 4 osób wynosi 55,00 m² (art. 5 ust.1 pkt.4 ustawy). W myśl art.5 ust.3 ustawy normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.). Fakt uprawnień do zwiększonej powierzchni winien wynikać z pkt.6 lit. a i b wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Według komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2008 roku w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M. P. Nr 21, poz.211) od dnia 1 marca 2008 roku emerytura, renta rodzinna i renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosi - 636,29 zł. Przy czym za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. (art.3 ust. 1 i 3 ustawy). Wnioskodawca spełniający łącznie trzy wymienione wyżej przesłanki (tytułu prawnego do lokalu, dochodu i powierzchni normatywnej) kwalifikuje się do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Stosownie do cytowanych przepisów S. Z. spełnia przesłankę tytułu prawnego do lokalu, dochodu oraz powierzchni normatywnej. Z pkt.6 lit. a i b wniosku wynika, iż w/w czy zamieszkujący członkowie rodziny nie posiada uprawnień do zwiększenia powierzchni normatywnej o 15 m². Wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego zależy od dochodu rodziny oraz wydatków ponoszonych na zajmowany lokal mieszkalny. Zdaniem organu organ l instancji prawidłowo wyliczył dochód rodziny wnioskodawcy. W myśl art. 3 ust.3 ustawy nie wlicza się do dochodu zarówno dodatku mieszkaniowego jak i zasiłku pielęgnacyjnego, natomiast zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku oraz świadczenie pielęgnacyjne jest dochodem. l tak na dochód 4 osobowej rodziny za wrzesień, październik i listopad 2009r. składa się: - świadczenie pielęgnacyjne (420 zł + 420 zł + 520 zł) - składka zdrowotna (37,80 zł +37,80 zł+ 37,80 zł) - zasiłek rodzinny na A. Z. (64 zł + 64 zł + 91 zł) - zasiłek rodzinny na M. Z. (64 zł + 64 zł + 91 zł) - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu dojazdu do szkoły M. Z. (50 zł +50 zł +50 zł) - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rehabilitacji A. Z. (80 zł + 80 zł + 80 zł) - zasiłek stały J. Z. (3 x po 444 zł) - składka zdrowotna (3x 39,96 zł) -zaliczka alimentacyjna na M. Z. (300zł + 300 zł + 300 zł), - zaliczka alimentacyjna na A. Z. (200 zł + 200 zł + 200 zł) Łączny dochód wynosi 5.253,28 zł. Stosownie do § 2 ust.1 cytowanego rozporządzenia podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych najemców i podnajemców oraz innych osób mających tytuł prawny do używania lokalu stanowią następujące rodzaje wydatków - czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. Z wykazanych przez zarządcę budynku wydatków w kwocie 242,66 zł na mieszkanie za ostatni miesiąc , w którym składany jest wniosek - w tym 153,60 zł stanowi czynsz za zajmowany lokal, 27,66 zł ta opłata za wodę, 31,92 zł ścieki, 29,48 zł stanowi wywóz śmieci. Jednocześnie dla celów obliczania dodatku mieszkaniowego wydatki te ulegają zwiększeniu o ryczałt za brak: - ciepłej wody w wysokości 32 zł (bowiem jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek na ten cel uznaje się równowartość 20 kWh energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych na każdego członka gospodarstwa - tj. 20 kWh x 0,4 zł x 4 osoby = 32 zł); - centralnego ogrzewania w wysokości 104,18 zł (bowiem jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek na ten cel uznaje się równowartość 5 kWh energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m² normatywnej powierzchni użytkowej - tj. 5 kwh x 0,4 zł x 52,09 m² = 104,18 zł); Łączna kwota wydatków za zajmowany lokal wynosi 378,84 zł. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a wydatkami ponoszonymi przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12% dochodów dla czteroosobowego gospodarstwa. W przypadku S. Z. dwanaście procent dochodu wynosi 210,13 zł tj. 5.253,28 zł: 3 m-ce x 12 % = 210,13 zł. Stąd dodatek mieszkaniowy wynosi 168,71 zł (tj.378,84 zł-210,13 zł = 168,71 zł). Wyliczenie dodatku mieszkaniowego nie zależy od uznania organu jest to wyliczenie matematyczne i nie może być zwiększone lub zmniejszone. Po rozpatrzeniu całości sprawy skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie dopatrzył się zatem w decyzji organu I instancji uchybień skutkujących koniecznością jej zmiany bądź uchylenia, a zarzuty skarżącego, zdaniem organu, nie zasługują na uwzględnienie z przyczyn opisanych wyżej. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu S. Z. podniosła, że nie zgadza się z nią, bowiem wskazany w decyzji zasiłek stały przyznany na J. Z. w kwocie 444 zł miesięcznie wynosi w rzeczywistości 177,60 zł albowiem 60% kwoty zabiera komornik. W piśmie uzupełniającym z dnia 7 czerwca 2010 r. skarżąca dodatkowo podniosła, że zasiłek stały J.Z. nie stanowi dochodu skarżącej gdyż małżeństwo S. Z. z J.Z. zostało rozwiązane prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 8 maja 2000 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w art. 3 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 i w § 3, a także na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 omawianej ustawy. Kontrola ta obejmuje badanie zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skarga nie jest zasadna. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przeprowadzone postępowanie administracyjne nie jest obarczone wadami, wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 poz. 734 ze zm.). Ustawa ta reguluje zasady i tryb przyznawania i ustalania dodatków mieszkaniowych, które to świadczenie przysługuje osobom fizycznym spełniającym przesłanki w niej określone. W niniejszej sprawie spór zasadniczo sprowadza się do wysokości przyznanego skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości: 1) 15 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym; 2) 12 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4 osobowym, 3) 10 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Stosownie do postanowień art. 6 ust. 3 tej ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wydatkami tymi, są: czynsz; opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej; zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną; odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione powyżej opłaty za używanie lokalu mieszkalnego; opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych: wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału (ust. 4 art. 6). Do wydatków mieszkaniowych nie zalicza się wydatków poniesionych z tytułu: ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów; opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe (ust. 4a art. 6). W rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości, co do ustaleń w zakresie przesłanek dotyczących tytułu prawnego do lokalu, w którym zamieszkuje skarżąca, powierzchni tego lokalu, wydatków mieszkaniowych, a także wbrew twierdzeniom skarżącej, co do wysokości osiąganego przez nią dochodu. W złożonej deklaracji o dochodach za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku dochód wynosi 5253,28 zł, z czego na miesięcznie na jedną osobę przypada 437,78 zł. Nie jest zasadny też zarzut skarżącej dotyczący wliczenia dochodu byłego męża do dochodów wnioskodawcy, gdyż sama skarżąca we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 17 grudnia 2009 r. wskazała, że jej gospodarstwo składa się z następujących osób: S.Z., M.Z., A.Z. oraz J. Z. Nie ma zatem znaczenia w tej sprawie orzeczenie rozwodu z J.Z. Jak wynika z dokonanej przez Sąd analizy akt sprawy, organ decyzyjny prawidłowo ustalił, że skarżąca prowadzi 4 osobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu, zaś suma miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem lokalu, w miesiącu w którym złożono wniosek, wyniosła 242,66 zł. Do sumy tej prawidłowo też dodał ryczałt za brak ciepłej wody w kwocie 32 zł oraz centralnego ogrzewania w wysokości 104,18 zł. Co daje łączną kwotę wydatków za zajmowany lokal - 378,84 zł. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a wydatkami ponoszonymi przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12% dochodów dla czteroosobowego gospodarstwa. W przypadku skarżącej dwanaście procent dochodu wynosi 210,13 zł tj. 5.253,28 zł: 3 m-ce x 12 % = 210,13 zł. Stąd dodatek mieszkaniowy wynosi 168,71 zł (tj.378,84 zł-210,13 zł = 168,71 zł). Wyliczenie dodatku mieszkaniowego nie zależy od uznania organu jest to wyliczenie matematyczne i nie może być zwiększone lub zmniejszone. Mając powyższe na względzie, należy zatem wyjaśnić skarżącej, że organy decyzyjne podejmując rozstrzygnięcia w sprawie, nie uchybiły przepisom obowiązującego prawa. Przy tak ukształtowanym stanie faktycznym i znajdującym do niego zastosowanie stanie prawnym organy decyzyjne nie mogły orzec inaczej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje oparcie w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348) w związku z art. 250 p.p.s.a.