IV SA/Wr 323/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, sędzia NSA Jolanta Sikorska, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Przedmiotem skargi Z. R. (skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (SKO) z dnia [...], nr [...] stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono: Decyzją z dnia [...] (Nr [...]) przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., w kwocie 315,60 zł miesięcznie. W dniu 25 listopada 2013 r. do SKO wpłynęło podanie skarżącego z dnia 18 listopada 2013 r. zawierające w swej treści m. in. żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] (Nr [...]), jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 7, 8, 9 Kpa. Postanowieniem z dnia [...] ([...]) SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wydanej z upoważnienia Prezydenta W. - decyzji Administratora w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] (Nr [...]). Pismem z dnia 14 stycznia 2014 r. skarżący wniósł m. in. o "uzupełnienie orzeczenia ([...]) o brakujące rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku strony o zmianę lub uchylenie decyzji organu pomocowego ze względu na słuszny interes strony i społeczny w oparciu o art. 154 i 155 Kpa" oraz o "ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji i zmiany jej w oparciu o prymat zabezpieczenia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony do zachowania godnych człowiekowi warunków bytowych". SKO następnie stwierdziło, iż zgodnie z art. 141 § 1 i 2 Kpa na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenie postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Natomiast w myśl art. 144 Kpa, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Stosownie do art. 134 Kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (zażalenia) oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność zażalenia (w niniejszej sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym oraz podmiotowym. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność z przyczyn o charakterze podmiotowym zachodzi w przypadku wniesienia zażalenia przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo wniesienia zażalenia przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych. W analizowanej sprawie zachodzi niedopuszczalność z przyczyn o charakterze przedmiotowym. Stosownie do art. 141 § 2 Kpa, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Natomiast zgodnie z art. 111 § 1 i § 1b Kpa, strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. Co istotne w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w §1 b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (§2). Warto również w tym miejscu podkreślić, że na podstawie art. 126 Kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy m. in. art. 111 Kpa. Z regulacji art. 111 Kpa bezsprzecznie wynika, że w przypadku wystąpienia strony o uzupełnienie postanowienia, ulega zmianie termin, w którym strona może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Termin ten biegnie zatem nie od dnia doręczenia pierwotnego postanowienia (w badanej sprawie postanowienia z [...], [...]), lecz od dnia otrzymania postanowienia uzupełniającego lub odmawiającego uzupełnienia przedmiotowego rozstrzygnięcia. Orzeczenie dotyczące uzupełnienia postanowienia lub odmowa jego uzupełnienia nie ma bytu samodzielnego - pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona. Wobec powyższego zważyć należy, że postanowieniem z dnia [...] ([...]) SKO, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o uzupełnienie postanowienia Kolegium z dnia [...] ([...]) odmówiło uzupełnienia tego orzeczenia. Tym samym bieg terminu do wystąpienia z wnioskiem do SKO o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] ([...]) rozpoczyna się od daty doręczenia stronie rozstrzygnięcia załatwiającego wniosek w zakresie uzupełnienia tego postanowienia. Powstała sytuacja powoduje, że złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] (Nr [...]) jest przedwczesny i tym samym nieskuteczny. Jak wspomniano wyżej, orzeczenie o uzupełnieniu postanowienia lub o odmowie jego uzupełnienia nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona, co oznacza, że z chwilą wniesienia wniosku o uzupełnienie postanowienia powstaje stan niepewności co do ostatecznego kształtu rozstrzygnięcia organu co do praw i obowiązków strony, stąd w konsekwencji należy uznać, że nie jest możliwe złożenie środka zaskarżenia w stosunku do postanowienia, którego ostateczna treść nie jest znana. Dwa konkurencyjne żądania (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosek o uzupełnienie postanowienia) powodują że w pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek. Dopiero po rozstrzygnięciu w zakresie wniosku, strona może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie wyznaczonym przepisem art. 141 § 2 Kpa. (...) Kwestionując to postanowienie skarżący w szczególności wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia SKO z dnia [...] jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa gdyż podanie zostało wniesione przed upływem ustawowego terminu oraz że postanowienie to wydano bez podstawy prawnej i są niewykonalne, a w razie ich wykonania wywołałyby czyn zagrożony karą. Wniósł też o zawieszenie postępowania sądowego w tej sprawie ze względu na wniesiony równolegle wniosek do Kolegium o stwierdzenie nieważności jego postanowień z dnia [...] oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i rozpoznania wniosku z dnia 14 stycznia 2014r. i z dnia 28 marca 2014r. o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o stwierdzenie nieważności postanowień. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z powodów przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna. Nie narusza bowiem przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a sądowa kontrola decyzji administracyjnych, czy postanowień, sprowadza się jedynie do badania ich zgodności z tymi przepisami (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.; art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarżący kwestionuje postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (SKO) z dnia [...] nr [...] stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której postanowieniem z dnia [...], nr [...] SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji MOPS we W. z dnia [...] przyznającej skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1 lipca 2013r. do dnia 31 grudnia 2013r. w kwocie 315 zł, 60 zł miesięcznie. Przywołując przepis art. 134 Kpa SKO zasadnie stwierdziło, że niedopuszczalność zażalenia może mieć przyczyny przedmiotowe jak i podmiotowe. Niedopuszczalność z przyczyny przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Ta druga kategoria niedopuszczalności zachodzi natomiast w przypadku wniesienia zażalenia przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia takiego środka prawnego, albo wniesienia zażalenia przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. W sprawie zachodzi niedopuszczalność z przyczyn o charakterze przedmiotowym z tego powodu, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesiony przez skarżącego jest przedwczesny. Stan faktyczny sprawy, w którym konkretyzacji podlegała norma prawna art. 134 Kpa, nie jest złożony. Pismem bowiem z dnia 18 listopada 2013r. skarżący wniósł do SKO o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] – w przekonaniu wnioskodawcy, wydanej z rażącym naruszeniem prawa. SKO odmówiło wszczęcia postępowania w tym przedmiocie postanowieniem z dnia [...], nr [...]. Pismem z dnia 14 stycznia 2014r. skarżący wniósł wówczas dwa wnioski: jeden o uzupełnienie orzeczenia o rozstrzygnięcie w przedmiocie zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji oraz drugi: o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji I instancji i zmiany jej w oparciu o pryzmat zabezpieczenia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Tymczasem, stosownie do art. 111 Kpa, w przypadku żądania strony uzupełnienia postanowienia termin do wniesienia stosownego środka prawnego ulega zmianie. Przepis art. 111 Kpa stanowi, że strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji żądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach (§1). W takich przypadkach termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi (§2). SKO odmówiło wnioskowi skarżącego o uzupełnienie postanowienia z dnia [...], nr [...] wydając stosowne postanowienie w dniu [...] nr [...]. Wobec tego termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy biegnie od daty doręczenia postanowienia wydanego w przedmiocie uzupełnienia postanowienia. Skoro skarżący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł jednocześnie z żądaniem uzupełnienia postanowienia, to jako wniesiony przedwcześnie nie podlegał merytorycznemu rozpatrzeniu. Z tego względu SKO trafnie stwierdziło jego niedopuszczalność na podstawie art. 134 Kpa. Dodać należy, iż w treści tego przepisu prawa ustawodawca użył sformułowania: "niedopuszczalność odwołania", ale do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o jakim mowa w art. 127§3 Kpa, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127§3 zd. II Kpa), a w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 Kpa do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 144 Kpa). W związku z tymi regulacjami prawnymi nie budzi wątpliwości odniesienie przez SKO kategorii prawnych związanych z decyzją administracyjną i odwołaniem od niej do postanowień przysługujących od nich: odwołania lub wniosku o powtórne rozpatrzenie sprawy. Nie powinno też budzić wątpliwości, co wynika z istoty tych uregulowań, że nie jest możliwe równoległe rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosku o uzupełnienie postanowienia. Pierwszeństwo ma wówczas rozpatrzenie wniosku o uzupełnienie orzeczenia, a dopiero po nim skutecznie można domagać się ponownego rozpoznania sprawy w terminie określonym w art. 141§2 Kpa. Skoro skarżący tak się nie zachował a zakwestionował zaskarżone postanowienie to jego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa. Skarga zawierała także wniosek o zawieszenie postępowania sądowego "ze względu na wniesiony równoległe wniosek do Kolegium o stwierdzenie nieważności jego postanowień z dnia [...] oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i rozpoznania wniosku z 14 stycznia 2014r. i 28 marca 2014r. o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o stwierdzenie nieważności postanowień". W uzasadnieniu skargi brak jednakże wyjaśnienia jaki jest przedmiot postanowienia Kolegium [...] i jaki jest związek tego postanowienia z niniejszą sprawą. Skarżący natomiast ponownie przytoczył treść swego pisma z dnia 14 stycznia 2014r., a zaraz po nim prosił "o zawieszenie postępowania w Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy ze względu na złożone wnioski jak wyżej...". Wnioskowi skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego Sąd odmówił na podstawie art. 162 ppsa wpisując treść rozstrzygnięcia do protokołu, bez spisywania odrębnej sentencji gdyż nie przysługuje na nie zażalenie. Stosownie bowiem do art 194§1 pkt 3 ppsa tylko na postanowienie o zawieszeniu postępowania i odmowę podjęcia zawieszonego postępowania służy zażalenie. Brak przy tym związku między argumentacją wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego a przedmiotem tego postępowania rozważanym w toku kontroli. Przekonują o tym motywy przedstawione wcześniej jako podstawa oddalenia skargi. Z przedstawionych powodów należało odstąpić od szczegółowego odnoszenia się do pozostałych zarzutów skargi jako nie mających żadnego istotnego związku z przedmiotem omówionego na wstępie postanowienia. J.T.10.12.14r.