IV SA/Wr 323/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-10-24
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Bogumiła Kalinowska, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, odmawiając przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych z powodu braku wykwalifikowanego specjalisty, wyczerpał wszystkie dostępne środki w celu pozyskania takiej osoby?Ratio decidendi
Organy obu instancji nie podjęły wystarczających i aktywnych działań w celu pozyskania specjalisty do świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych, co uzasadnia uchylenie decyzji odmawiających przyznania pomocy. Samo stwierdzenie braku specjalisty nie jest wystarczającą podstawą do odmowy, jeśli nie wykazano wyczerpania wszystkich możliwości jego znalezienia.Stan faktyczny
Strona wniosła o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla niepełnosprawnej córki. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na brak wykwalifikowanego specjalisty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom niewyczerpanie możliwości pozyskania specjalisty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt IV SA/Wr 323/19 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 24 października 2019 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, , Sędziowie:, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 października 2019 r., sprawy ze skargi I. M., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych, , , uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.,
Wnioskiem z dnia 18 lutego 2018 r., uzupełnionym w dniu 11 grudnia 2018 r., I. M. (dalej: strona lub skarżąca) wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. o przyznanie jej wsparcia w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla swojej niepełnosprawnej córki K. R., obejmujących: uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, usprawnienie zaburzonych funkcji organizmu oraz dostęp do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych w wymiarze 24 godzin miesięcznie (6 godzin tygodniowo: po 2 godziny zajęć z psychologiem, pedagogiem
i logopedą), w zależności od potrzeb i stanu emocjonalnego dziecka, prowadzonej metodą krakowską.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] Prezydent Miasta Ś. (dalej: organ pierwszej instancji, organ pomocy społecznej) odmówił przyznania skarżącej pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych w zawnioskowanym zakresie i wymiarze z uwagi na ich zapewnienie w ramach dotychczasowego procesu edukacji i leczenia dziecka.
W efekcie wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w W., decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji celem wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, tj. aktualnych potrzeb dziecka oraz form ich dotychczasowego zaspokajania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm., dalej u.p.s.), art. 8 § 2 i art. 104 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z 2005 r., nr 189, poz. 1598 ze zm., dalej rozporządzenie
w sprawie usług opiekuńczych), decyzją z dnia [...] marca 2019 r.,
nr [...], po raz kolejny odmówił przyznania skarżącej specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych na rzecz jej córki.
W zasadniczych motywach swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że córka strony kwalifikuje się do otrzymania pomocy. Jednakże przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych nie jest możliwe ze względu na brak osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje zawodowe, która mogłaby je świadczyć. Organ zauważył, że w toku postępowania podjął czynności mające na celu znalezienie osoby
z odpowiednimi kwalifikacjami, która na jego zlecenie świadczyłaby usługi dostosowane do potrzeb dziecka, tj. dwukrotnie zgłosił w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. ofertę pracy na stanowisku opiekuna osoby zależnej, wskazując jednocześnie kwalifikacje, jakie powinna spełniać osoba świadcząca specjalistyczne usługi opiekuńcze zgodnie z rozporządzeniem w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych. Nawiązano również kontakt z terapeutą pracującym metodą krakowską – p. E. K. (wcześniej K.). Ponadto organ zamieścił ogłoszenie o poszukiwaniu osób chętnych do sprawowania specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi i posiadających kwalifikacje zgodne z powołanym rozporządzeniem, na stronie internetowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. Ostatecznie wszystkie podjęte próby znalezienia specjalisty okazały się nieskuteczne. Zgłaszające się osoby nie spełniały bowiem wymaganych przesłanek do świadczenia usług opiekuńczych względem podopiecznych z zaburzeniami psychicznymi. Jedyna zaś osoba, która takie warunki mogłaby spełniać (p. E. K.) – pomimo wezwań – nie dostarczyła niezbędnych dokumentów świadczących o jej doświadczeniu zawodowym.
W takiej sytuacji organ pierwszej instancji – powołując się na dokonane ustalenia faktyczne oraz na stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych – stwierdził, że nie jest w stanie zapewnić skarżącej wykonania żądanych przez nią usług, co prowadzi do odmownego załatwienia jej wniosku. Jednocześnie organ zadeklarował, że z chwilą nawiązania współpracy z osobą, której wykształcenie i doświadczenie zawodowe będzie spełniało konieczne warunki, strona zostanie powiadomiona o możliwości ponownego ubiegania się o tę formę pomocy.
Skarżąca nie zgodziła się z wydanym rozstrzygnięciem i we wniesionym odwołaniu podała, że organ nie wziął pod uwagę aktualnych zaleceń wynikających
z zaświadczenia lekarskiego ani nie wyczerpał wszystkich możliwości znalezienia specjalisty, mającego odpowiednie uprawnienia do świadczenia usług opiekuńczych przeznaczonych dla jej córki. Powołanie się organu w takiej sytuacji na wyrażony
w orzecznictwie pogląd co do dopuszczalności wydania decyzji odmownej było
w ocenie skarżącej przedwczesne.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 50 ust. 2, 4, 5 i 7 u.p.s., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Kolegium szczegółowo przytoczyło przebieg postępowania oraz podało, że decyzja w sprawie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych ma charakter uznaniowy. I choć uznanie administracyjne, którym dysponuje organ pomocy społecznej podejmując decyzję o przyznaniu usług specjalistycznych, nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania wnioskodawcy, to nie pozwala jednak na dowolność w załatwieniu sprawy. Wyznacznikami ustalenia zakresu przyznania usługi są bowiem z jednej strony rozmiar i rodzaj potrzeb wnioskodawcy, a z drugiej możliwości organu pomocy społecznej.
Kolegium zauważyło, że córka wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem
o niepełnosprawności, z którego wynika, że wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, korzystania z systemu środowiskowego wsparcia
w samodzielnej egzystencji przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe, konieczności stałego współudziału
na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Konieczność korzystania z wyspecjalizowanych usług opiekuńczych, wykraczających poza rozmiar świadczeń finansowanych ze środków publicznych, została również określona w zaświadczenia lekarskim dołączonym do wniosku, gdzie wprost określono ich charakter i zakres (po dwie godziny tygodniowo u psychologa, logopedy i pedagoga).
Dalej organ odwoławczy wskazał, że skoro organ pierwszej instancji, odmawiając wnioskodawczyni przyznania prawa do specjalistycznych usług opiekuńczych dla jej córki w ww. zakresie i wymiarze, ocenił z jednej strony sytuację zdrowotną jej dziecka, jego potrzeby, możliwości zapewnienia pomocy w ramach innych systemów wsparcia, a z drugiej własne możliwości zapewnienia pomocy
i doszedł do przekonania, że nie istnieje możliwość realizacji odpowiednich do potrzeb dziecka specjalistycznych usług opiekuńczych, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa.
Kolegium zaakcentowało, że spełnianie przez osobę ubiegającą się o pomoc wymogów formalnych do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej nie jest równoznaczne z jego otrzymaniem i nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w formie i rozmiarze, który ona oczekuje. Pomoc społeczna służy bowiem wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających
do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
W ocenie organu odwoławczego, trafnie organ pierwszej instancji wskazał,
że nieuzasadnione jest przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób
z zaburzeniami psychicznymi na mocy decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy brak jest możliwości jej realizacji ze względu na niemożność zapewnienia osoby, która mogłaby usługi te świadczyć. Bowiem, gdyby przyznać takie świadczenie, to decyzja byłaby niewykonalna. Kolegium w pełni podzieliło stanowisko sądów administracyjnych, że w sytuacji, gdy mimo podjętych przez ośrodek pomocy społecznej starań nie udało się zatrudnić osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje zawodowe i w konsekwencji z tego powodu odmówiono przyznania świadczeń w formie specjalistycznych usług opiekuńczych, to taka okoliczność uzasadnia odmowę przyznania świadczenia.
W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu. Organ pierwszej instancji właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe. W toku ponownego postępowania zebrał w sposób wyczerpujący i rozpatrzył wnikliwie cały materiał dowodowy. Ustalając możliwość przyznania prawa do specjalistycznych usług opiekuńczych organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony potrzeby córki strony, a z drugiej własne możliwości zapewnienia pomocy. Organ uznał, że córka wnioskodawczyni kwalifikuje się
do otrzymania pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych, jednakże przyznanie świadczeń w zakresie i formie dostosowanym do stanu zdrowia dziecka oraz jego potrzeb jest niemożliwe z powodu braku osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym z zakresu logopedii i pedagogiki specjalnej, która
na zlecenie organu realizowałaby usługi – terapię metodą krakowską. Podjęte w tym kierunku działania, polegające na trzykrotnym skierowaniu ogłoszeń zachęcających ewentualnych kandydatów do współpracy oraz bezpośrednie rokowania
z potencjalnym terapeutą okazały się bezowocne. Spośród kilkunastu zainteresowanych osób żadna nie posiadała bowiem odpowiednich kwalifikacji
do prowadzenia terapii logopedycznej, pedagogicznej i psychologicznej metodą krakowską. Zainteresowany zaś terapeuta ostatecznie nie udzielił odpowiedzi
na skierowaną do niego prośbę o przedstawienie dokumentów potwierdzającego rodzaj i zakres świadczonych usług, ze szczególnym uwzględnieniem pracy
z dziećmi z zaburzeniami rozwoju lub upośledzeniem umysłowym.
Z tych przyczyn organ pierwszej instancji – w ocenie Kolegium – zasadnie podjął decyzję o odmownym załatwieniu wniosku strony skarżącej. Stąd też wydane przez niego rozstrzygnięcie należało utrzymać w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła organowi naruszenie: art. 18 ust. 1 pkt 3 i art. 50 u.p.s., art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisów rozporządzenia w sprawie usług opiekuńczych.
Skarżąca wskazała, że pomimo zakwalifikowania córki do skorzystania z usług specjalistycznych, organ odmówił przyznania jej zawnioskowanej pomocy powołując się na brak odpowiednich specjalistów. Jednakże w ocenie strony, organ nie wykorzystał wszystkich możliwości w zakresie ich pozyskania, w tym
w szczególności nie nawiązał współpracy z osobą przez nią zaproponowaną. Poza tym występując z ofertą zatrudnienia w Powiatowym Urzędzie Pracy skierował ją
do opiekuna osoby zależnej, a nie do konkretnego specjalisty, o kwalifikacjach przydatnych w niniejszej sprawie. Określił on również na zbyt niskim poziomie maksymalne wynagrodzenie. Stąd też starania organu musiały w takiej sytuacji okazać się bezskuteczne.
Skarżąca zauważyła także, że oferta pracy umieszczona na stronie internetowej ośrodka pomocy społecznej powinna zostać także udostępniona
w Biuletynie Informacji Publicznej, do którego dostępność ma większe grono osób zainteresowanych. Strona podała również, że organ zaniechał bardziej efektywnych form pozyskania specjalistów, takich jak przetargi, zapytania ofertowe, konkursy ofert czy też nawiązanie kontaktu z jednostkami zajmującymi się dziećmi niepełnosprawnymi.
Mając na uwadze powyższe okoliczności skarżąca uznała za przedwczesne przyjęcie przez organy obu instancji, że wyczerpane zostały wszelkie próby pozyskania specjalisty posiadającego kwalifikacje i doświadczenie odpowiednie dla prowadzenia rehabilitacji jej córki.
Z tych przyczyn strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem,
co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać,
czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialną toczącego się postępowania był art. 50 ust. 2 u.p.s., zgodnie z którym usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze są definiowane przez ustawę jako usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (ust. 4).
Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia (ust. 5).
Rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych określone zostały
w powołanym już uprzednio rozporządzeniu w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych. Obejmują one m.in.: uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych
do samodzielnego życia (§ 2 pkt 1), rehabilitację fizyczną i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami dotyczącymi świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (§ 2 pkt 3) oraz zapewnienie dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi dostępu do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych, w wyjątkowych przypadkach, jeżeli nie mają możliwości uzyskania dostępu do zajęć realizowanych zgodnie
z przepisami o ochronie zdrowia psychicznego (§ 2 pkt 5).
Cytowane rozporządzenia określa również kwalifikacje osób świadczących specjalistyczne usługi opiekuńcze wskazując, że powinny one wykonywać m.in. zawód psychologa, pedagoga i logopedy (§ 3 pkt 1), a w przypadku usług świadczonych dla osób z zaburzeniami psychicznymi muszą one legitymować się
co najmniej półrocznym stażem w jednej z wymienionych placówek medycznych, terapeutycznych bądź oświatowych (§ 3 pkt 2).
Wskazane regulacje (zwłaszcza ostatnia z nich) mają istotne znaczenie
w niniejszej sprawie, albowiem przyczyną wydania skarżącej decyzji odmownej nie były okoliczności leżącej po jej stronie. Organy wręcz podkreślały, że strona spełnia wszelkie niezbędne przesłanki do udzielenia jej wnioskowanego wsparcia. Wyłącznym powodem negatywnego rozpatrzenia jej podania był natomiast brak możliwości pozyskania odpowiedniego specjalisty świadczącego specjalistyczne usługi opiekuńcze.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji trafnie powołały się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone m.in. w wyrokach z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 147/08 oraz z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2471/13
i zasadnie przyjęły, że w sytuacji, gdy mimo podjętych przez ośrodek pomocy społecznej starań, nie udało się zatrudnić osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje zawodowe i w konsekwencji z tego powodu odmówiono przyznania świadczeń w formie specjalistycznych usług opiekuńczych, to taka okoliczność uzasadnia odmowę przyznania świadczenia. Powyższy pogląd podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie. Jednakże w jego ocenie, działania podjęte przez organ pomocy społecznej w celu zaangażowania odpowiedniego specjalisty nie były wyczerpujące.
W toku ponad rocznego postępowania organ wskazał, że dwukrotnie starał się pozyskać kandydata za pośrednictwem urzędu pracy, a raz samodzielnie, poprzez zamieszczenie ogłoszenia na swojej stronie internetowej. W odpowiedzi wpłynęły zgłoszenia od kilkunastu osób, które nie spełniały jednak istotnego z punktu widzenia niniejszej sprawy warunku – doświadczenia w pracy metodą krakowską. Analizując wskazane czynności nie można jednak nie odnieść wrażenia, że przyjęty przez organ sposób pozyskania specjalisty był nieefektywny. Cechował się on bowiem brakiem operatywności w działaniu i nastawiony był jedynie na oczekiwanie na zgłoszenie się odpowiedniego kandydata, nie zaś jego aktywne poszukiwanie. Co więcej, wskazywane ogłoszenia o zatrudnieniu wpłynęły do urzędu pracy w dniach 12 marca 2018 r. oraz 9 listopada 2018 r. Biorąc pod uwagę, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne zapadło dopiero pod koniec marca 2019 r. należało stwierdzić, że przez blisko pięć miesięcy organ pozostawał bierny w zakresie kontynuowania tej właśnie formy pozyskania specjalisty. Poza tym spośród deklarowanych kilkunastu aplikacji, które miały wpłynąć w odpowiedzi na ogłoszenie, w aktach sprawy znajduje się jedynie kilka z nich. Organ zaś w ostateczności skontaktował się wyłącznie
z dwiema osobami, które w jego ocenie mogły spełniać pożądane wymagania. Przyjęty sposób działania okazał się zatem niewystarczający. Organ chcąc
w rzeczywistości doprowadzić do wyszukania odpowiedniego specjalisty winien był podjąć bardziej aktywne poszukiwania w zakresie tej formy, częściej kierując zgłoszenia do urzędu zatrudnienia, czy też korzystając z innych i bardziej popularnych portali ogłoszeń o pracę. Nie bez znaczenia były również postulowane przez skarżącą konkursy ofert bądź informacje o możliwości podjęcia w współpracy ze ściśle określonym specjalistą, które zostałyby skierowane do instytucji i organizacji pozarządowych zajmujących się opieką nad osobami niepełnosprawnymi.
Drugim przyjętym przez organ sposobem pozyskania specjalisty, okazało się nawiązanie kontaktu z przedstawioną przez samą skarżącą kandydaturą pedagoga
i logopedy p. E. K. Również jednak i w tym zakresie działania organu
nie zasługują na pełną aprobatę. O ile bowiem pozytywnie należy odebrać podjęcie inicjatywny w kierunku zaangażowania wskazanej osoby, o tyle dalsze kroki organu, prowadzące w istocie do zaniechania skorzystania z usług jedynego potencjalnego specjalisty w zakresie metody krakowskiej, należy ocenić negatywnie. Nie można bowiem uznać, że pełną odpowiedzialność za przerwanie negocjacji ponosi wyłącznie wskazany specjalista. Jak wynika bowiem z akt sprawy, pismo z dnia
22 lutego 2019 r., stanowiące kolejną prośbę organu o przedłożenie dokumentów dotyczących doświadczenia zawodowego kandydatki, nie zostało przez nią w ogóle odebrane. Podobnie jak i brak jest dowodu, że dotarł do niej e-mail z dnia 12 marca 2019 r. Tym samym ani organy ani tutejszy Sąd nie są w stanie stwierdzić, co było podstawą zaniechanie wszelkich kontaktów ze strony potencjalnego kandydata. Nie można w takim razie wykluczyć żadnych okoliczności, także tak prozaicznych jak zwyczajne nieporozumienie, czy nawet przeświadczenie kandydatki, że to właśnie organ nie chciał w ostateczności podjąć z nią współpracy. W takim wypadku organ pomocy społecznej, dysponując pożądanym specjalistą, winien był przynajmniej skontaktować się z nim osobiście bądź telefonicznie w celu potwierdzenia woli dalszych rokowań i ewentualnych warunków zawarcia umowy, w tym także warunków finansowych, względnie uzyskania oświadczenia o zakończeniu negocjacji. Byłoby to też okazją do podjęcia trzeciej, niewykorzystanej w niniejszej sprawie, formy pozyskania specjalisty, a mianowicie kierowania się wiedzą środowiska o potencjalnych osobach pracujących określoną metodologią.
Nie może bowiem umknąć uwadze fakt, że organ całkowicie zaniechał pozyskania we własnym zakresie informacji na temat osób pracujących metodą krakowską. Ciężar ten przerzucił zaś wyłącznie na stronę skarżącą, która zrobiła
to, co winien był w zasadzie uczynić organ, a więc dokonać kwerendy dostępnych źródeł informacji, choćby pochodzących z sieci internetowej, a następnie dotrzeć
do potencjalnych specjalistów. Tymczasem organ pozostał w tym zakresie całkowicie bierny.
W ocenie Sądu należy również zwrócić uwagę, że organ tak skoncentrował się na pozyskaniu specjalisty pracującego metodą krakowską, że nie wziął pod rozwagę innych, alternatywnych metod terapeutycznych, które po konsultacji z lekarzem prowadzącym i po akceptacji ze strony skarżącej, mogłyby przynieść również pozytywny skutek. Niepodjęcie tego kierunku postępowania, o ile zgodziłaby się
na to oczywiście strona skarżąca, niewątpliwie stanowiło mankament prowadzonego postępowania i mogło mieć wpływ na jego wynik.
Reasumując należało stwierdzić, że organy obu instancji przedwcześnie uznały, że w sprawie wyczerpane zostały wszelkie możliwe sposoby pozyskania specjalisty mającego odpowiednią wiedzę i doświadczenie zawodowe. Podjęte próby ukierunkowane były jedynie na bierne oczekiwanie na zainteresowanie specjalistów. Tymczasem okoliczności sprawy wymagały przyjęcia przez organ aktywniejszej postawy, przejawiającej się większą inicjatywą w pozyskiwaniu osób zainteresowanych podjęciem współpracy. W efekcie zaskarżona decyzja, jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dotknięte były daleko bardziej idącą dowolnością, aniżeli pozwalały na to wymogi obowiązujące dla uznania administracyjnego.
Z tych powodów należało podzielić co do zasady twierdzenia skarżącej odnoszące się do naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego leżących u podstaw wydanych decyzji, tj. art. 50 ust. 2 i 4 u.p.s., a także tych przepisów postępowania (art. 7, art. 8 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.), których zastosowanie było związane z występującym w niniejszej sprawie uznaniem administracyjnym. Z uwagi jednak na fakt, że pozyskanie specjalisty nie następowało w toku postępowania dowodowego, a miało ścisły związek z realizacją wynikających z norm prawa materialnego i niebudzących wątpliwości uprawnień strony skarżącej do otrzymania pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych, nie można było podzielić zarzutów naruszenia art. 7a, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, zaskarżoną decyzję
oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji należało uchylić
na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., o czym orzeczono
w sentencji wyroku.
Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do podjęcia aktywniejszych poszukiwań specjalisty odpowiedniego dla potrzeb córki skarżącej, względnie ustalenia ze stroną innego zakresu wsparcia w ramach specjalistycznych usług opiekuńczych. Następnie organ zobowiązany będzie wydać stosowne rozstrzygnięcie na podstawie właściwie zastosowanych przepisów prawa materialnego, z zachowaniem prawidłowego trybu procedowania, w treści którego wyjaśni skarżącej przesłanki jakimi kierował się orzekając.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło